DOHA, Qatar (NV) – Những năm gần đây, các quỹ thặng dư từ Trung Đông, dẫn đầu bởi các quỹ đầu tư quốc gia như Qatar Investment Authority (QIA) hay Saudi PIF đổ vào thể thao toàn cầu trong đó NBA là mục tiêu lớn, theo NBA Store Middle East ngày 20 Tháng Mười.
Dòng tiền tự vùng Vịnh đổ vào thể thao toàn cầu nằm trong chiến lược của các “đại gia” vùng Vịnh đầu tư vào các câu lạc bộ lớn, mua cổ phần doanh nghiệp thể thao, hậu thuẫn những giải đấu mới, thậm chí là xây dựng hạ tầng các trung tâm đào tạo, nhà thi đấu, sân vận động…
Nổi bật là PIF, quỹ đầu tư của nhà nước Saudi Arabia nằm trong nhóm nhà đầu tư hậu thuẫn một dự án giải bóng rổ mới trị giá khoảng $5 tỷ. Giải này sẽ là đối trọng xuyên lục địa với NBA, nhắm tới thị trường Á Châu và Âu Châu.
Hành động và kiểu đầu tư trên không chỉ là khai thác thương mại mà còn được xác định là đặt lại bàn cờ quyền lực trong thể thao toàn cầu.
Qatar thì thông qua QIA đã thử nghiệm mô hình “xâm nhập” thể thao Mỹ bằng cách mua cổ phần nhỏ trong tập đoàn sở hữu Washington Wizards. Đây là bước đi mang tính thử nghiệm nhưng có ý nghĩa chiến lược từ chỗ đứng, quan hệ lẫn quyền tiếp cận thị trường truyền thông Mỹ.
Những khoản đầu tư như hai điển hình kể trên cho thấy các quỹ tiền tệ từ Trung Đông không chỉ dừng lại ở bóng đá hay đua xe thể thức F1 như từng thấy mà bây giờ đã lấn sang bóng rổ với đích đến là giải NBA và hệ sinh thái liên quan.
Việc “xâm lấn” vào NBA có nguyên nhân của nó khi thị trường giải này tăng phi mã đẩy giá trị trung bình của một câu lạc bộ và những thương vụ kỷ lục nguồn tiền lớn. Đó cũng là thời cơ để các “đại gia” vùng Vịnh sẵn sàng bỏ ra hàng tỷ đô cho một suất sở hữu.
Tuy nhiên không chỉ NBA mà các giải thể thao Mỹ có quy tắc về sở hữu, giới hạn tầm ảnh hưởng của các nhà đầu tư như giới hạn cổ phần và những yêu cầu minh bạch. Ở đây còn có cả lo ngại về quyền kiểm soát chính trị, an ninh và uy tín thương hiệu khi để nguồn vốn nhà nước nước ngoài nắm quyền chi phối.
Chính vì thế mà các bên tìm cách đi đường vòng thông qua các quỹ đầu tư tư nhân, qua cổ phần thiểu số, hoặc liên doanh đa tầng… mà giới chuyên môn gọi đấy là “vùng xám pháp lý.”
Khi cuộc chơi hình thành hai mặt với một bên là lợi ích đầu tư, phát triển hạ tầng và mở rộng thị trường toàn cầu và một bên là tranh cãi về ảnh hưởng chính trị, bản sắc câu lạc bộ và tính độc lập của các giải đấu thì những va đập hay dè chừng xảy ra.
Hiện người hâm mộ, nhà quản lý và nhà làm luật đều đang bị kéo vào một câu hỏi lớn là khi dòng tiền “khủng” định hình tương lai của NBA thì liệu giải đấu này sẽ giàu mạnh và mang tính toàn cầu hơn hay sẽ bị điều hướng bởi dòng tiền Trung Đông?
Một câu hỏi đã và đang được đặt ra dù NBA ngày càng lớn mạnh trong đó có cả “doping” tiền từ nước ngoài. (Anh Khoa) [kn]
