WASHINGTON, Mỹ (NV) – Biển Đông mất ổn định lâu nay chỉ vì tham vọng bá quyền bành trướng của Trung Quốc ở khu vực, theo tân ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio.
Tân Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, một người từng được biết chủ trương cứng rắn đối phó với Trung Quốc, đã nói chuyện qua điện thoại với Bộ trưởng Ngoại giao Phi Luật Tân Enrique Manalo, hôm Thứ Tư 22 Tháng Giêng, nhấn mạnh mối quan hệ giữa hai nước không gì lay chuyển, tin của Reuters.
Bản thông cáo báo chí của Bộ Ngoại giao Mỹ thuật lời ông Rubio nói với ngoại trưởng Manalo là Trung Quốc “có những hành động làm sói mòn hòa bình và ổn định cũng như đi ngược lại luật lệ quốc tế” tại Biển Đông. Hai năm qua, những căng thẳng giữa Phi và Trung Quốc ở một số khu vực tại Biển Đông được Phi công bố rộng rãi trên các phương tiện truyền thông.
Những chuyến tàu tiếp tế cho đơn vị Thủy quân Lục chiến Phi trấn thủ trên chiếc hải vận hạm ủi bãi tại Bãi Cỏ Mây (Second Thomas Shoal) bị đám tàu Hải cảnh và dân quân biển Trung Quốc cản trở từ ngáng đường, xịt vòi rồng, thậm chí đâm cho bể tàu, được công bố cả video clip cho dư luận thế giới nhìn thấy. Các vụ việc xảy ra trong vùng biển đặc quyền kinh tế của Phi, theo Công ước quốc tế về Luật Biển UNCLOS.
Cuộc điện đàm nói trên diễn ra sau ngày ông Rubio tiếp tại Bộ Ngoại giao và thảo luận với “Bộ Tứ” gồm Mỹ, Úc, Nhật và Ấn ngày Thứ Ba 21 Tháng Giêng, tức một ngày sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên thệ nhậm chức. Bộ Tứ lập lại lời cam kết hợp tác chặt chẽ với nhau để duy trì ổn định tại khu vực Á châu – Thái Bình Dương.
Theo hãng tin Reuters, các thành viên Bộ Tứ và Phi Lậut Tân đều cùng có những quan ngại chung về quân sự Trung Quốc ngày càng mạnh nên hung hăng hơn. Giới phân tích thời sự cho là cuộc họp vừa kể của Bộ Tứ ra dấu hiệu cho thấy sự hợp tác bảo vệ an ninh khu vực Á châu – Thái Bình dương sẽ được tiếp tục cũng như chống lại tham vọng của Bắc Kinh là một trong những ưu tiên của ông Trump.
Trong cuộc điện đàm với ông Manalo, Ngoại trưởng Rubio nhấn mạnh sự cam kết của Hoa Kỳ về an ninh hỗ tương với Phi là “không gì lay chuyển” như đã được chính phủ tiền nhiệm của ông Biden nhiều lần xác quyết. Ông cũng thảo luận các giải pháp giúp gia tăng hợp tác an ninh, kinh tế với Phi cũng như các nước khác trong khu vực.
Khi tin tức trên được loan truyền, Bộ Ngoại giao Trung Quốc vội vàng cho phát ngôn viên Mao Ning (Mao Ninh) dèm pha rằng nước Mỹ “không phải là một thành phần tranh chấp” ở khu vực nên cũng “không có quyền can thiệp” vào các tranh chấp biển đảo giữa Trung Quốc và Phi Luật Tân. Đây là lập luận Bắc Kinh đưa ra lâu nay bên cạnh tuyên bố chủ quyền “Lưỡi bò” mà ông cố ông tổ họ để lại.
“Hợp tác quân sự giữa Mỹ và Phi không được làm tổn hại chủ quyền lãnh thổ cũng như lợi ích của Trung Quốc tại Biển Đông, đồng thời không được dùng nó để hậu thuẫn cho các lời tuyên bố chủ quyền của Phi”. Bà Mao Ninh được truyền thông Trung Quốc dẫn lại như vậy.
Các viên chức cấp cao của Phi là một số trong những nước tiếp xúc ngay với chính phủ của ông Trump. Phi và Mỹ có hiệp định hỗ tương an ninh ký từ năm 1951. Bộ trưởng Quốc phòng Phi Gilberto Teodoro đã gặp Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ Mike Waltz tại Tòa Bạch Ốc hôm Thứ Năm 23 Tháng Giêng, tái khẳng định sự cam kết đồng minh giữa hai nước.
Hai ngày trước khi ông Trump tuyên thệ nhậm chức, lực lượng Mỹ và Phi phối hợp tập trận cả trên biển và trên không gần khu vực mà Phi tranh chấp với Trung Quốc. Đây là lần thứ năm lực lượng hai bên tập trận phối hợp chung kể từ năm 2023 đến nay sau khi ông Marcos Jr., lên làm tổng thống ở nước Phi Luật Tân.
Việt Nam cũng tranh chấp biển đảo với Trung Quốc tại Biển Đông nhưng guồng máy tuyên truyền của chế độ thấy tránh né đưa tin. Chỉ có tờ Tuổi Trẻ đưa tin về cuộc họp Bộ Tứ tại Mỹ với lời bắn tiếng cảnh cáo Trung Quốc hung hăng gây mất ổn định ở khu vực. Nhiều phần, Hà Nội đang bận tâm nhiều hơn với chuyện đối phó kinh tế thương mại nếu Washington tiến hành các biện pháp thuế quan trừng phạt. (NTB)
