BẮC KINH, Trung Quốc (NV) – Chủ Tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ đến thăm ba nước ASEAN vào Tháng Tư tới đây trong đó có Việt Nam nhằm gia tăng ảnh hưởng và thương mại.
Báo South China Morning Post (SCMP) cho hay như vậy hôm Thứ Hai, 31 Tháng Ba, về chuyến thăm của ông Tập Cận Bình đến ba nước Việt Nam, Cambodia và Malaysia dự trù vào giữa Tháng Tư.
Chuyến công du sắp diễn ra của ông Tập Cận Bình tới ba nước ASEAN trong bối cảnh cả thế giới, nhất là Việt Nam và Trung Quốc, đang lo đối phó với chính sách thuế quan mới của Mỹ hiện làm nhức đầu khắp nơi. Riêng Việt Nam đã phải vội vàng loan báo mua thêm nhiều sản phẩm Mỹ cũng như hạ thuế suất nhập cảng với hàng Mỹ.
Từ khi ông Donald Trump quay lại Tòa Bạch Ốc, không riêng gì chính sách ngoại thương nước Mỹ bị đảo ngược, thiên hạ còn sửng sốt và đồng thời còn phải xét lại mối quan hệ với Washington. Chính phủ của ông đặt lại vấn đề quan hệ với các đối tác và đồng minh được các chính phủ tiền nhiệm, cả Dân Chủ cũng như Cộng Hòa, tiếp nối nhau, giữ vững.
Tin ông Tập Cận Bình sẽ đến thăm Việt Nam đã từng được hé lộ từ giữa Tháng Giêng, 2025, vừa qua khi lãnh tụ hai nước điện đàm chúc tết Âm lịch lẫn nhau. Dịp đó, Thông Tấn Xã Việt Nam (TTXVN) nói ông Tô Lâm mời ông Tập Cận Bình đến Việt Nam trong năm nay và đã được “vui vẻ nhận lời” tuy không cho biết khi nào. Nay thì người ta biết rõ hơn về thời điểm.
Rõ ràng Bắc Kinh nhìn thấy cơ hội gia tăng mối quan hệ nhằm kéo Hà Nội và các nước ASEAN khác vào sâu trong quỹ đạo của Trung Quốc với các mồi nhử kinh tế, tóm gọn trong lời tuyên truyền cùng nhau “chia sẻ tương lai.” Nhưng cái bánh vẽ “tương lai” ấy được lập đi lập lại mỗi khi lãnh tụ hai bên gặp nhau, chia sẻ lớn nhỏ như thế nào, lại là một chuyện khác.
Theo thống kê, năm 2024, Việt Nam xuất cảng sang Mỹ $119.5 tỷ nhưng lại nhập cảng từ Trung Quốc tới $144 tỷ. Nói khác, Việt Nam dựa phần lớn vào Trung Quốc về nguyên vật liệu và phụ tùng để chế biến, sản xuất thành phẩm rồi bán sang Mỹ và thế giới. Nếu chẳng may hai nước “cơm không lành, canh không ngọt,” vấn đề nhập cảng nguyên vật liệu và phụ tùng giá rẻ bị gián đoạn, Việt Nam sẽ rất bối rối.
Tuy là hai nước Cộng Sản anh em láng giềng có “16 chữ vàng” và “4 tốt” ràng buộc với nhau, nhưng vẫn tranh chấp chủ quyền biển đảo tại Biển Đông. Các tin tức mới đây cho hay Hà Nội gấp rút mở rộng và bồi đắp một số đảo và bãi đá ngầm ở Trường Sa để thiết lập các cơ sở phòng vệ tốt hơn, gồm cả phi đạo cho các loại máy bay quân sự, và bến cảng.
Dù vậy, mỗi khi lãnh tụ hai nước gặp nhau cũng đều hô hào “làm sâu sắc hơn nữa” tình đồng chí anh em. So với các nước ASEAN khác, Việt Nam là đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc, chiếm 26.5% tổng số trị giá thương vụ ở khu vực. Tháng trước, Quốc Hội CSVN đã chấp thuận dự án đường sắt nối liền cảng Hải Phòng với Vân Nam, dùng tiền vay của Trung Quốc.
Những năm qua, chính sách ngoại giao của Hà Nội vẫn theo thế đu dây giữa các trung tâm quyền lực Bắc Kinh và Washington. Những ngày tới đây, chuyến thăm viếng Việt Nam của chủ tịch Tập Cận Bình có kéo Hà Nội nghiêng nhiều hơn về Hoa Lục hay không, Tô Lâm và đồng đảng của ông phải cân nhắc đến các phản ứng từ Washington khi vẫn còn phải dựa vào thị trường Mỹ để sống còn.
Thêm nữa, Hà Nội cũng vẫn phải dựa vào lực lượng Mỹ ở Thái Bình Dương để cân bằng ảnh hưởng địa chính trị và kềm chế lực lượng của Bắc Kinh tại Biển Đông.
Khi báo SCMP đưa tin ông Tập Cận Bình sắp thăm Việt Nam khoảng giữa Tháng Tư tức chỉ hai tuần nữa, ngày 31 Tháng Ba, báo VNExpress cho hay Tổng Bí Thư Tô Lâm tiếp Đại Sứ Mỹ Marc Knapper tại trụ sở trung ương đảng CSVN.
Nguồn tin dựa vào thông báo từ Bộ Ngoại Giao nói rằng hai bên “trao đổi về những tiến triển trong quan hệ hai nước trên mọi lĩnh vực với nhiều kết quả tích cực, trong đó nổi bật là duy trì đà phát triển ổn định của quan hệ kinh tế-thương mại-đầu tư.”
Dịp này, theo VNExpress thuật lời ông Knapper “khẳng định chính quyền Tổng Thống Donald Trump rất coi trọng quan hệ Đối Tác Chiến Lược Toàn Diện với Việt Nam và mong muốn hai nước tiếp tục tăng cường hợp tác.”
Còn ông Tô Lâm thì được thuật lời “khẳng định Việt Nam nhất quán coi Mỹ là đối tác chiến lược hàng đầu và mong muốn hợp tác chặt chẽ để quan hệ hai nước ngày càng phát triển thực chất, đi vào chiều sâu trong khuôn khổ Đối Tác Chiến Lược Toàn Diện, vì lợi ích chung của hai nước và vì hòa bình, hợp tác và phát triển bền vững ở khu vực và trên thế giới.” (NTB) [kn]
