HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Cuốn tiểu thuyết “Mối Chúa” của nhà văn Tạ Duy Anh (ký với bút danh Đãng Khấu) bị đình chỉ vì Cục Xuất Bản nhận định tác phẩm này có nội dung “đen tối và cường điệu.”
Tiểu thuyết “Mối Chúa” do nhà xuất bản Hội Nhà Văn liên kết với công ty Nhã Nam ấn hành hồi Tháng Tám.
Đãng Khấu là bút danh khác của nhà văn Tạ Duy Anh, 58 tuổi, được biết đến qua những tác phẩm như “Lão Khổ,” “Bước Qua Lời Nguyền,” “Đi Tìm Nhân Vật”…
Ông được ghi nhận là cựu trung sĩ bộ binh ở Lào Cai trước khi theo học Trường Viết Văn Nguyễn Du ở Hà Nội.
Website của Nhã Nam viết: “Tiểu thuyết ‘Mối Chúa’ tái hiện những vấn đề nóng bỏng của xã hội đương thời: công nghiệp hóa và sự tan vỡ của nông thôn, hình ảnh những bố già quyền lực, thế lực bóng tối, lòng tham và sự bất chấp pháp luật, đạo lý, thân phận của những người nông dân thấp cổ bé họng… Những trang văn trần trụi của tác giả không khỏi mang lại cảm giác ớn lạnh và chua chát, và đặt ra câu hỏi: chúng ta có thể làm được gì?”
Nhã Nam cũng trích đăng một đoạn nổi bật trong cuốn tiểu thuyết: “Ngài có một hình thù rất kỳ quái. Mặt ngài trơn bóng như bôi mỡ, với những nốt mụn cá đã thành sẹo từ thời thanh niên. Tổng thể trông ngài như một con gà chọi già, lớp da cổ đủ sức làm áo giáp cho những cú vỉa trời giáng! Điều ấn tượng nhất mỗi khi gặp mặt Mối Chúa là mắt ngài rất ít khi chớp, vì thế nó hơi lồi và khô, giống mắt của loài thằn lằn sa mạc. Không thể đoán nổi ngài đang nghĩ gì, đến nỗi có cảm giác ngài không có cảm xúc. Và đừng có ai dại dột định trấn áp ngài bằng bất cứ loại cương vị và uy tín nào. Ngài sẽ nhanh chóng cho thấy đó là hành động nực cười và vô nghĩa nhất.”
Tuy vậy, công văn mới đây do ông Chu Văn Hòa, cục trưởng Cục Xuất Bản, In và Phát Hành (Bộ Thông Tin-Truyền Thông), gửi nhà xuất bản Hội Nhà Văn viết: “Qua lời kể nhân vật, hiện lên những thế lực hắc ám, một xã hội hầu như được lãnh đạo bởi những kẻ ngu dốt, tham lam, thủ đoạn. Toàn bộ hệ thống chính quyền bộc lộ sự tàn nhẫn, vô nhân đạo, đàn áp nông dân, giết hại lẫn nhau, giết người chống đối chỉ vì tiền. Một số chi tiết được viết với giọng điệu giễu nhại sâu cay, miêu tả tiêu cực có phần tô đậm và có tính khái quát khiến cho hiện thực trở nên đen tối, u ám.”
Vì vậy, ông Hòa yêu cầu đình chỉ phát hành sách “Mối Chúa” để “thẩm định nội dung, có ý kiến của cơ quan chủ quản, báo cáo kết quả thẩm định trước ngày 29 Tháng Chín.”
Một bài trên báo Tiền Phong dẫn lời ông Duy Anh cho biết ông “để (bút danh) Đãng Khấu cho bớt bị để ý.” Ông cũng nói: “Một cuốn tiểu thuyết (của tôi) viết ra từ năm 2004 đến giờ không in được, vì nó bị vỡ hết rồi. Thế nên ‘Mối Chúa’ cứ âm thầm ra đời.”
Bài báo cũng cho hay, tác phẩm được nhà văn “lầm lì viết suốt ba năm, không quản ngày đêm.”
Nhà văn Phạm Lưu Vũ bình về tác phẩm “Mối Chúa”: “Sống trong địa ngục mà biết đó là địa ngục đã giỏi, lại còn mô tả cái địa ngục ấy thì còn giỏi hơn nữa. Nhưng hơn hết là tìm ra cách tả. Hấp dẫn, kinh hoàng… Đó là tiểu thuyết ‘Mối Chúa’ của Tạ Duy Anh. Một kiểu tiểu thuyết lồng trong tiểu thuyết, với lối viết đậm chất Kafka (nhà văn Franz Kafka).”
Hồi năm 2013, nhà xuất bản Hội Nhà Văn và công ty Nhã Nam từng in bản dịch một tác phẩm của nhà văn George Orwell, “Chuyện Ở Nông Trại” (Animal Farm), và gây tranh cãi về việc “bị kiểm duyệt nhiều phần.”
Báo điện tử PetroTimes hồi Tháng Tư, 2013, viết: “Tiểu thuyết ‘Chuyện Ở Nông Trại’ (hay tên khác là ‘Trại Súc Vật’) của George Orwell từ nhiều năm nay đã bị đánh giá như một tác phẩm chứa rất nhiều luận điểm sai trái về chủ nghĩa xã hội và nó bị cấm lưu hành ở những quốc gia theo tư tưởng này. Vì thế, mặc dù tiểu thuyết này được tạp chí Time xếp vào danh sách 100 cuốn sách hay nhất bằng tiếng Anh ở thế kỷ XX nhưng với một đất nước như Việt Nam, việc ấn hành cuốn này đã gây nên bất bình to lớn trong dư luận. Đương nhiên trách nhiệm thuộc về công ty Nhã Nam.” (T.K)
