WASHINGTON, DC (NV) – Khoảng 6,200 hợp đồng dầu mỏ, ước tính lên tới $580 triệu, được sang tay trong khoảng thời gian từ 6 giờ 49 phút đến 6 giờ 50 phút sáng (giờ miền Đông Hoa Kỳ) vào ngày Thứ Hai, 23 Tháng Ba, chính xác 15 phút trước khi Tổng Thống Donald Trump loan báo tạm dừng tấn công các cơ sở điện của Iran trong năm ngày. Tin này do Bloomberg đưa ra đầu tiên, sau đó các cơ quan truyền thông lớn khác đều đồng loạt loan tin.
Theo CBS News, các chuyên gia thị trường tài chính đang đặt câu hỏi, bày tỏ lo ngại có thể có một cuộc giao dịch chứng khoán mà người nào đó biết trước tin TACO này. TACO là thuật ngữ tiếng Anh “Trump Always Chickens Out,” do một nhà báo của tờ The Financial Times “chế” ra, ý nói ông Trump luôn “hù” các đối thủ rồi luôn là người “quay xe” trước.
Thượng Nghị Sĩ Chris Murphy (Dân Chủ-Connecticut), người thường xuyên theo sát diễn biến thị trường, chia sẻ lại một bài đăng trên mạng xã hội cáo buộc các hoạt động đáng ngờ, đồng thời khẳng định: “Chỉ trong một hành động, lượng hợp đồng chỉ số S&P 500 (ES) trị giá $1.5 tỷ được mua vào, trong khi lượng hợp đồng tương lai dầu mỏ (CL) trị giá $192 triệu lại bị bán ra.”
Ông Murphy bình luận: “$1.5 TỶ. Hãy để tôi nhắc lại lần nữa – đó là một ‘cú đặt cược’ trị giá $1.5 TỶ. Con số này lớn hơn bất kỳ giao dịch mua hợp đồng tương lai nào khác được thực hiện vào thời điểm đó. Nó diễn ra 5 phút trước khi ông Trump đăng bài. Rốt cuộc thì kẻ đó là ai?”
Tổng Thống Trump đăng thông báo trên mạng xã hội lúc 7 giờ 5 phút sáng (giờ miền Đông) ngày Thứ Hai: “Tôi rất vui mừng thông báo rằng Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ và quốc gia Iran đã có những cuộc đối thoại rất tốt đẹp và hiệu quả trong hai ngày qua, liên quan đến việc giải quyết một cách toàn diện và triệt để những căng thẳng thù địch giữa hai bên tại khu vực Trung Đông.”
Nội dung này đánh dấu một sự chuyển hướng đột ngột so với bài đăng cũng của ông Trump vào Thứ Bảy trước đó, đe dọa sẽ “xóa sổ” các nhà máy điện của Iran nếu nước này không mở cửa eo biển Hormuz cho hoạt động hàng hải.
Sau đó, phía Iran phủ nhận hoàn toàn việc diễn ra bất kỳ cuộc đàm phán nào như vậy, đồng thời gọi những thông tin này là “tin giả.”
Tuy vậy, thông báo của ông Trump khiến giá dầu lao dốc, đồng thời chỉ số Dow Jones tăng vọt hơn 1,000 điểm. Trong nội dung tin nhắn, ông Trump cũng ca ngợi những cuộc đàm phán hòa bình với Iran mà ông mô tả là “hiệu quả và tốt đẹp.” Điều này giúp trấn an các nhà đầu tư đang lo ngại đà tăng của giá dầu cũng như tác động của nó đối với lạm phát và tăng trưởng kinh tế.
Theo Bloomberg, ít nhất 6 triệu thùng dầu thô Brent và West Texas Intermediate bất ngờ được bán ra trong khoảng thời gian từ 6 giờ 49 phút đến 6 giờ 51 phút sáng cùng ngày Thứ Hai, làm dấy lên nghi ngờ rằng thông tin về tuyên bố của tổng thống bị rò rỉ từ trước.
Sự thay đổi “180 độ” này khiến giới đầu tư hoàn toàn bất ngờ, làm dấy lên sự nghi ngờ đối với những hoạt động giao dịch bất thường diễn ra ngay trước thời điểm ông Trump đưa ra thông báo gây chấn động thị trường vào ngày Thứ Hai.
Cũng theo Bloomberg, các thị trường quốc tế, bao gồm DAX Index Futures của Đức và Stoxx 50 Index Futures của Châu Âu, cũng ghi nhận sự gia tăng bất thường về khối lượng giao dịch.
“Ngay trước khi ông ấy (Trump) đăng bài trên mạng xã hội, khá nhiều người ký kết các hợp đồng cho phép họ kiếm lời từ đà giảm của giá dầu,” bà Rachel Winter, một đối tác tại công ty quản lý tài sản Killik & Co., chia sẻ với BBC. “Như vậy, đã xuất hiện một số đồn đoán về việc giao dịch nội gián. Chúng tôi chưa rõ liệu điều này có đúng hay không, nhưng hy vọng rằng sẽ có một cuộc điều tra nào đó được tiến hành để làm rõ vấn đề này.”
Tờ The Independent dẫn tuyên bố của một người phát ngôn từ Tòa Bạch Ốc: “Mối quan tâm duy nhất của Tổng Thống Trump và các giới chức trong chính quyền Trump là làm những điều tốt nhất cho người dân Mỹ.”
Chuyên gia kinh tế kêu gọi điều tra
Các chuyên gia thị trường cho biết khối lượng giao dịch hợp đồng tương lai dầu thô vào sáng Thứ Hai cao hơn mức thông thường vào thời điểm đó trong ngày.
Ông Stephen Piepgrass, một đối tác chuyên về giao dịch hợp đồng tương lai tại hãng luật Troutman Pepper Locke, chia sẻ với CBS News: “Sự gia tăng đột ngột về khối lượng giao dịch ngay trước khi bài đăng kia xuất hiện chắc chắn là đủ để gây chú ý, và theo tôi, là đủ để bắt đầu một cuộc điều tra nhằm làm rõ những gì ẩn sau sự việc đó.”
Ông Ben Schiffrin, giám đốc chính sách chứng khoán tại nhóm vận động cải cách tài chính Better Markets, gọi thời điểm diễn ra các giao dịch hợp đồng tương lai dầu mỏ là “đáng ngờ.”
“Lời giải thích vô hại nhất là các nhà giao dịch tình cờ thực hiện giao dịch ngay trước khi thông tin trọng yếu được công bố,” ông chia sẻ với CBS News qua email. “Lời giải thích đáng lo ngại hơn là họ đã biết trước thông tin này trước khi đặt lệnh giao dịch.”
“Giao dịch nội gián,” theo CBS News định nghĩa, là giao dịch của các cá nhân hoặc tổ chức dựa trên những thông tin trọng yếu chưa được công bố rộng rãi. Loại giao dịch này là bất hợp pháp, theo bà Jill Schlesinger, chuyên gia phân tích kinh doanh của CBS News. Bà Schlesinger giải thích “vì nó làm suy yếu sự liêm chính của thị trường cũng như niềm tin của giới đầu tư.”
“Liệu có công bằng không khi một ai đó thực hiện giao dịch, kiếm tiền, và thu lợi nhuận nhờ vào những thông tin mà bạn và tôi không hề nắm giữ? Quả thực là điều đó thật chẳng hay ho chút nào,” bà Schlesinger nói.
Một lý do khiến gia tăng đột biến trong hoạt động giao dịch hợp đồng tương lai dầu mỏ là làm dấy lên nghi ngờ rằng bởi vì không có bất kỳ thông báo nào có thể tác động đến thị trường được lên lịch vào sáng Thứ Hai, chẳng hạn như các báo cáo kinh tế từ chính phủ hay bài phát biểu của các giới chức Ngân Hàng Liên Bang.
“Người giấu mặt?”
Kinh tế gia Paul Krugman, người từng đoạt giải Nobel, viết trong một bài đăng trên blog cá nhân của ông vào ngày 24 Tháng Ba: “Hoạt động giao dịch này đặc biệt kỳ lạ, bởi vì không hề có tin tức quan trọng nào, hay nói đúng hơn là không có tin tức quan trọng nào được công bố rộng rãi để làm động lực thúc đẩy những giao dịch quy mô lớn và đột ngột trên thị trường.”
Ông nhấn mạnh: “Câu chuyện này hẳn sẽ thật khó hiểu, nếu không có một lời giải thích hiển nhiên. Đó là một người nào đó thân cận với ông Trump đã biết trước những gì ông ấy sắp làm, và lợi dụng thông tin nội bộ đó để thu về những khoản lợi nhuận khổng lồ ngay tức thì.”
CBS News liệt kê vài ví dụ khác, xảy ra gần đây, về các hoạt động giao dịch bất thường, dấy lên những nghi vấn về việc liệu có cá nhân nào đang hành động dựa trên các thông tin mật, hay thậm chí là thông tin tuyệt mật của chính phủ hay không.
Theo dữ liệu từ Polymarket, một nhà giao dịch sử dụng tài khoản có tên “Magamyman” kiếm được gần $600,000 nhờ việc dự đoán chính xác thời điểm Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công vào Iran trong Tháng Hai.
CNN đưa tin rằng một người khác trên thị trường dự đoán này kiếm được $967,000, trong đó bao gồm nhiều giao dịch liên quan đến Iran. Theo hãng tin này, nhà giao dịch nói trên sở hữu tỉ lệ thành công lên tới hơn 93% đối với các khoản đặt cược có giá trị trên $10,000 – một tỉ lệ cao đến mức bất thường.
Vào Tháng Giêng, một nhà giao dịch trên Polymarket kiếm được hơn $436,000 nhờ đặt cược rằng cựu Tổng Thống Venezuela Nicolas Maduro sẽ bị lực lượng Mỹ bắt giữ. Khoản đặt cược này được thực hiện ngay trước thời điểm Tổng Thống Trump ra lệnh bắt cóc ông Maduro. (K.L) [đ.d.]
