WASHINGTON, Mỹ (NV) – Tổ chức Sáng kiến Minh bạch Hàng hải Á châu (AMTI) ở Washington cho thấy Trung Quốc, Việt Nam tàn phá môi trường biển nhiều nhất tại Biển Đông.
Dựa trên phân tích hình ảnh từ không ảnh vệ tinh, AMTI công bố trên trang thông tin mạng, nói các nước tuyên bố chủ quyền lãnh thổ tại Biển Đông đã tàn phá các rạn san hô để bồi đắp thành các đảo nhân tạo rộng hàng ngàn mẫu, nhằm tuyên bố chủ quyền lãnh thổ.
Những hành động đó đã hủy hoại không thể sửa chữa nổi môi trường sống dưới nước của các loài sinh vật biển. Bởi vậy, nhiều tổ chức quốc tế bảo vệ môi trường thiên nhiên đã hô hào tiến hành các biện pháp pháp lý nhằm chống lại những hành vi tàn hủy môi trường đó.
Theo AMTI, khoảng 7,000 mẫu (acres) rạn san hô đã bị các nước Trung Quốc, Việt Nam, Phi Luật Tân, Malaysia, và Đài Loan phá hủy khi họ nạo vét, cắt, xúc san hô để bồi đắp thành các đảo nhân tạo từ các bãi chìm dưới mặt nước, hoặc mở rộng các đảo nhỏ. Những hoạt động đó làm thay đổi không thể sửa chữa, đồng thời biến đổi vĩnh viễn cấu trúc chung cũng như sức khỏe của rạn san hô.
AMTI nói Trung Quốc là nước gây nhiều tổn hại nhất trong số các nước kể trên khi họ nạo hút khoảng 4,648 mẫu san hô từ suốt 2013 đến nay. Việt Nam đứng thứ nhì khi phá hủy khoảng 2,362 mẫu san hô mà những năm gần đây còn thấy họ tăng tốc nạo vét trong năm 2024.
Mới đây, người ta thấy chính phủ Phi Luật Tân bắn tiếng đang nghiên cứu vấn đề đưa Trung Quốc ra một tòa án quốc tế để kiện cái tội Bắc Kinh tàn phá môi trường biển trong khu vực đặc quyền kinh tế của Phi. Tuy nhiên họ đang cân nhắc việc đưa ra tòa án nào, hoặc Tòa Trọng tài Quốc tế, hoặc tố cáo trên diễn đàn Liên Hiệp Quốc, hay một cơ quan quốc tế nào khác thích hợp.
Từ năm 2013, Trung Quốc bắt đầu chương trình quy mô xây dựng 7 đảo nhân tạo tại Trường Sa mà họ cướp của Việt Nam năm 1988. Nhằm đánh lạc hướng sư chú ý của dư luận các nước tranh chấp chủ quyền biển đảo, Bắc Kinh đưa dàn khoan khổng lồ HD 981 tới dò tìm dầu khí phía nam đảo Tri Tôn, đảo cực nam quần đảo Hoàng Sa, trong vùng biển đặc quyền kinh tế của Việt Nam.
Vụ việc gây căng thẳng giữa lực lượng Việt Nam với lực lượng Trung Quốc suốt hai tháng rưỡi, tức từ Tháng Năm đến Tháng Bảy 2014 mới dứt khi Bắc Kinh kéo dàn khoan đó về xứ. Trong khi đó thì Trung Quốc đưa những tàu lớn công suất mạnh tăng tốc nạo vét lòng biển tại các đảo chìm ở quần đảo Trường Sa. Khi dư luận quốc tế được báo động thì họ đã hoàn tất nạo vét và bắt đầu xây dựng các cơ sở gồm cả phi đạo, cảng biển, radar, hải đăng, truyền tin, bố trí hỏa tiễn phòng vệ. Nay những đảo nhân tạo Gạc Ma, Chữ Thập, Su Bi tại quần đảo Trường Sa là những căn cứ quân sự khổng lồ của Trung Quốc khống chế toàn bộ Biển Đông.
Khi bị Phi Luật Tân và nhiều nước đả kích kịch liệt về tàn hủy môi trường biển tại quần đảo Trường Sa, hồi năm 2016, Bộ Ngoại giao Trung Quốc nói các vùng biển đó thuộc chủ quyền nước họ do ông cố ông tổ của họ để lại nên họ muốn làm gì ở đó thì làm, bất chấp mọi chống đối.
Khi thấy Trung Quốc ngang nhiên vi phạm thỏa thuận “giữ nguyên trạng” Biển Đông như đã ký kết với ASEAN từ năm 2002, Việt Nam cũng tiến hành các chương trình nạo vét, bồi đắp ở Trường Sa như với quy mô nhỏ hơn cũng như không được dư luận quốc tế chú ý lắm. Hà Nội chỉ tăng tốc việc này từ khoảng hai năm nay và có vẻ chưa dừng lại.(NTB)
