Chiêm Nghiệm giữa Sống và Chết

Trần Mộng Tú

Uyên Chi (Hình gia đình)

 

(Cho Teresa Uyên Chi Đỗ)

Cô cháu tôi (con út của em gái tôi) chỉ còn hai tháng nữa được 39 tuổi bỗng một ngày như mọi ngày, khám phá ra bị ung thư gan ở giai đoạn cuối. Một loại ung thư gan, bác sĩ nói không chữa được. Cái ngày đó không còn như mọi ngày nữa. Đất trời như lật ngược, cả nhà, rồi cả họ, rơi vào tình trạng hoảng hốt chạy chung quanh cô như đèn kéo quân. Ngoài cha mẹ, chồng con, anh chị em ruột, cô dì chú bác các anh em họ hai bên nội ngoại, còn thêm bạn học, bạn nơi làm việc. Tất cả cộng vào thành một số người không nhỏ cùng chạy đua với căn bệnh hiểm nghèo của cô.

Sau 18 tháng chạy chữa, (bây giờ cô đã bước vào tuổi 40) bắt đầu bằng Chemo rồi được thử những loại thuốc mới nhất trị ung thư gan, mỗi loại thử ba tháng, lá gan vẫn mỗi ngày một tăng trưởng, to bằng một trái dưa hấu thật lớn trong bụng, cứng như đá tảng. Bác sĩ buông tay, tuyên bố ngưng chữa trị, giao cô vào chương trình Hospice. May mắn cô có người anh rể làm y tá cho bệnh nhân Hospice kinh nghiệm nhiều năm rồi, nên cô được săn sóc ở nhà.

Cô bước vào giai đoạn cận tử. Cái tảng đá gan trong bụng cô va vào thành bụng, nên những phần còn lại trong bộ máy tiêu hóa của cô nằm dẹp sát lại làm suy nhược khả năng tiêu thụ thực phẩm cho thân thể. Cô ăn uống rất khó, vì khi nuốt thức ăn xuống, thức ăn ngơ ngác không có chỗ rẽ vào. Cô ăn rất ít nên xuống kí rất nhanh. Mọi người thân nấu đủ các loại xúp mang tới, cô uống được một hay hai muỗng là mừng.

Hãy xem cô phản ứng thế nào với cái chết đang giơ tay gõ vào ngực cô.

Cô nói với bác sĩ “Tôi không chết, đầu óc tôi còn sáng suốt, trái tim tôi còn đập, tại sao tôi chết được.” Họ hàng ai tới thăm cô, chẩy nước mắt, cô hỏi:

“Tại sao lại khóc, tôi có chết đâu?” Cô nhờ người nhà đưa cô tới tiệm gắn lông mi, sơn móng chân, móng tay. Hôm nào yếu quá đi không được, cô nói kêu người tới nhà làm đẹp cho cô. Mặc dù thân thể cô bây giờ rất gầy yếu, da bọc xương và cái màu da bọc những khúc xương đó đã mất hết màu của da bình thường, nó pha trộn giữa màu vàng nâu và màu xám tro.

Đang từ một phụ nữ ở tuổi đẹp nhất của mình, mãn khai rực rỡ như một bông Mẫu Đơn vừa nở giữa mùa Hè tháng Năm, cô bỗng héo quắt như một cọng rạ bị bỏ lại trên cánh đồng cạn nước mùa Đông.

Điều gì đã làm cho cô có nghị lực mạnh mẽ như thế? Phải chăng đó là hai đứa con bé dại của cô. Con bé hơn 8 tuổi và thằng em gần 7 tuổi. Cô nhất định sống với con, không định mệnh nào lôi cô tách ra khỏi con cô được. Sinh nhật thằng bé 7 tuổi hôm tháng 9 cô chụp hình với con đưa lên facebook. Cô không sợ bạn bè nhìn thấy khuôn mặt bệnh hoạn của mình. Cô chỉ muốn chứng tỏ rằng cô đang hiện hữu bên cạnh con cô. Thế thôi!

Cô ăn rất ít, thường là xúp. Khi thì một muỗng, khi thì hai muỗng. Hôm nào nguyên ngày cô ăn được 1/3 chén xúp nhỏ, cả nhà đều mừng.

Hình Getty Images

Thể xác tàn tạ nhưng hình như không ảnh hưởng gì đến tinh thần cô hay là phản ứng của thuốc giảm đau, của cần sa, hay là sự đối kháng với định mệnh khiến cô trở nên sắc sảo và luôn luôn nhìn chung quanh xem có ai làm điều gì sai. Từ đứa cháu lên 6 cho đến người lớn tuổi trong gia đình. Cô luôn đặt câu hỏi: Tại sao người này thế này hay người kia thế kia. Cô còn hay ra lệnh và đòi hỏi để chứng tỏ cô không yếu cô vẫn khỏe, cô có thể đi đây đi đó được. Từ khi bắt đầu biết cô bị bệnh nặng cả nhà đã thu xếp cho cô đi Hawaii hai lần trong hai dịp sinh nhật cô, mỗi lần 10 ngày. Khi đi, cả gia đình hơn mười người đi theo cô. Bây giờ cô quá yếu, chắc cô không thể đi xa được nữa thì bỗng nhiên cô tuyên bố:

Con muốn đi Việt Nam

Mẹ cô không dám nói với cô là Việt Nam xa quá, mười mấy tiếng máy bay làm sao con có sức, chỉ gượng cười bảo, ừ rồi tính.

Cô được sinh ra ở Mỹ, nhưng cha mẹ cô là người Việt, cô biết nước Việt Nam là Quê Cha Đất Mẹ, cô đã được về một lần rồi, cô về khi đất nước khả dĩ còn nhiều điều tốt đẹp và làm cô nhớ tới bây giờ, nên trước khi chết, chắc tấc lòng “nguồn cội” khiến cô muốn về thăm Việt Nam một lần nữa.

Cô càng suy yếu đi càng muốn chứng tỏ ngược lại, cô muốn đi dự tất cả những sinh nhật của các cháu trong họ, cả nhà cũng phải chiều, dìu cô lên xe. Tới nơi, cô cũng lấy một đĩa thức ăn như mọi người, ai thấy đĩa thức ăn của cô cũng vui, nhưng nếu để ý, cô chỉ nếm rất ít. Cô chỉ muốn làm như mọi người. Có hôm cô đòi đi vào Shopping Mall, cũng phải đưa cô tới, dìu xuống, đi năm mười phút, rồi về. Cô muốn được sống một cuộc sống bình thường của người khỏe mạnh.

Đôi khi người trong gia đình muốn biết ý cô về việc an táng cho cô thế nào, thì chẳng ai dám hỏi thẳng, chỉ dám nói vòng vo về một chuyện của ai đó để biết ý là cô muốn nằm trong đất hay muốn hỏa táng. Cũng không dám nói đến chuyện mời Linh Mục đến, cô sẽ hỏi: “Chắc là con sắp chết hay sao mà cần đến Linh Mục. Ngày nào mà con không nói chuyện với Chúa.”

Cha mẹ cô đã đi lo hậu sự cho cô. Nhìn cảnh cha mẹ luống tuổi, ngồi hỏi về nghi lễ đám tang cho con là một điều đau lòng. Chọn cái bình nào cho tàn tro xương cốt của con gửi gấm không phải là điều cha mẹ già nào cũng muốn làm. Vợ chồng bảo nhau. “Khi nào mình chết thì tro sẽ được trải ra biển cùng với con một thể”.

Các anh chị cô thì sợ không dám nói tới chuyện tang lễ, ngay cả biết cha mẹ đi lo cho em, họ cũng phản đối, hỏi: Út có bằng lòng cho mình lo chưa, sao bố mẹ lại vội thế?

Chẳng ai muốn chấp nhận cái chết đang tới với người thân của mình.

Chấp nhận hay phủ nhận, cái chết vẫn thản nhiên bước từng bước tới, quãng đời của Út thu ngắn lại mỗi ngày. Sáng ngày 29 tháng 10 – 2018, lúc 10:40 Út đã khép mắt vĩnh viễn, như khép kín hai cánh của một ngôi nhà, không ai vào được nữa. Ngôi nhà mới chỉ có một mình Út với Thiên Chúa của Út.

Cha mẹ, chồng con, anh chị em đứng ở bên ngoài cánh cửa, nhìn theo, than khóc.

Họ không khóc mãi được, không đứng mãi được, họ sẽ lau khô mắt lệ, quay về sống trong ngôi nhà nhân loại. Hình của Út rồi sẽ được đặt lên một chỗ khá cao trong nhà cùng với bình tro đợi ngày mang ra biển. Chồng con của Út sẽ phải đối mặt với cuộc sống mới đầy ngạc nhiên trong một thời gian, không biết là bao lâu mới thích ứng được. Nhưng rồi mọi khó khăn sẽ qua đi, đời sống sẽ kéo họ về phía trước và mặt trời vẫn mọc mỗi ngày.

Út bây giờ đã ở phía sau cánh cửa của ngôi nhà mới.

Tháng 10/30/2018

Hình Getty Images

 

Vỡ

Viết cho Teresa Uyên Chi Đỗ

Con vỡ
Vỡ như mặt trăng, rắc từng mảnh xuống vườn nhà trong ngày rằm, những mảnh trăng huyễn hoặc không ai nhặt lên được.
Thế là cả nhà mất mặt trăng.
Con vỡ
Vỡ như chiếc bình pha lê đang cắm những bông hoa lan trắng mà con yêu thích nhất, những mảnh nhỏ ngũ sắc lấp lánh tung khắp nhà, không ai dán những mảnh vỡ vào nhau được nữa.
Thế là mất cái bình pha lê đẹp nhất của cả nhà!
Con vỡ
Vỡ như trái bóng ngày sinh nhật của trẻ thơ, cứ bay lên, bay lên rồi mất hút
những mảnh cao su nhiều màu rơi ở nơi nào, không ai nhặt lên được.
Chao ôi! Trái bóng nổ ở khoảng trời nào rồi!
Con vỡ
Vỡ như bài Thơ vỡ, những con chữ tung muôn nơi không nhặt lên được, dấu sắc, dấu huyền thất lạc, không làm sao chắp lại bài Thơ cũ.
Thế là mất cả một bài Thơ!
Con vỡ
Vỡ như nước mắt của chồng, con,cha mẹ, anh chị em, họ hàng vỡ theo. Không ai nhặt được những hạt nước mắt lên trả về cho những đôi mắt đó.
Thế là những đôi mắt cũng vỡ theo!

Mùa Thu ngoài kia đang vỡ cùng với con, không ai nhặt được những chiếc lá đã chết lên gắn lại vào cây ngay bây giờ.

Những mảnh pha lê, những mảnh bóng bay thì không ai nhặt lại được nữa, chúng ta cứ để cho nó mất đi. Nhưng mảnh trăng sẽ trở về vào ngày rằm khác, bài Thơ sẽ hồi sinh những con chữ, những giọt nước mắt sẽ trong suốt như những giọt sương cho mắt hồi sinh và những chiếc lá sẽ xanh trở lại trong mùa xuân.

Con sẽ không còn vỡ nữa.

tmt
10/29th/2018

 

Shattered
(To Teresa)

Like a shattering moon which scatters its light in the garden during full moon nights, where the broken pieces of moonlight can’t be picked up.
The family has lost the moon.

Shattered
Like the crystal vase full of white orchids which you so dearly loved has just shattered. The broken crystal pieces are thrown all over the house, shards that can’t be glued together anymore.
There goes the most beautiful crystal vase in the house.

Shattered
Like a baby’s birthday balloons, flying high and away then pop, their colorful rubber pieces are dispersed everywhere and no one pick them up.
Oh dear, no one knows where in the sky the balloon has popped. 

Shattered
Like a broken poem, its words being thrown in all directions and all the accents are lost and the poem can’t be put together again.
The poem is lost, unfinished.

Shattered
Like the shattering tears of husband, children, parent, sibling, and relatives. No one can pick up their tear drops so it may return to those mournful eyes.
Therefore the broken eyes are sure to follow! 

The autumn is now dying together with your passing. The yellow leaves on the ground won’t be picked up by anyone and be re-attached to the trees so they may live again.

No one would pick up the crystal shards, the torn rubber pieces from the balloons. We leave them wherever they are.

What will come back will be the moon on a full moon night, the new words of a new poem being composed. The clear tear drops will be like the morning dews, reinvigorate the eyes and the leaves will sprout again from the trees in the coming spring.

You will be whole again. 

tmt
Oct.29/2018

Video: Quê Nhà Quê Người Mới Cập Nhật

Lưu ý: Để mở âm thanh, xin bấm vào nút muted icon imagephía góc phải bên dưới của khung video.

Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Tưởng nhớ ông Vanson Nguyễn Nhật Dũng

  Xuất thân từ một gia đình gia giáo và có Đạo gốc từ bao đời. Năm 1954 ông theo gia đình vào Nam, lúc ấy ông ở độ tuổi thiếu niên. Vào Nam, ông tiếp tục đi học và...

Nhớ thương Dì Phạm Dư Mỹ Hoa

Theo sách Phật, người chết sẽ trải qua một vùng ánh sáng trong suốt, thời gian trụ vào vùng ánh sáng trong suốt này tùy thuộc vào khả năng định tâm của người quá cố. Nếu có định lực...

Tưởng nhớ Ông Trần Tất Quýnh

  Nhắc về kỷ niệm xưa, anh Châu, trưởng nam bùi ngùi nói về bố mình: Tôi rất nhớ ơn ông cụ, nhất là những ngày thơ ấu, anh em phá phách, hư đốn, cãi lời bố mẹ, lười biếng...

Điếu văn tiễn biệt Mẹ, Nguyễn Thị Lan

Tôi là Ánh Tuyết - con gái út của Mẹ. Hôm nay trước giờ di quan, tôi xin được thay mặt toàn thể đại gia đình bày tỏ lời trần tình tiễn biệt Mẹ về cõi vĩnh hằng. Mẹ của chúng...

Trầm Tử Thiêng, người chép sử lưu vong bằng âm nhạc.

  – “Bước Chân Việt Nam”, bản quốc ca cho những người Việt Nam thống khổ, lưu vong. “Cộng Sản là Cộng Sản. Không có việc Cộng Sản ngày hôm nay tốt hơn ngày hôm qua”.  Nhạc sĩ Trầm Tử Thiêng   Tính đến ngày...

Bửu Chỉ, tiếng vọng một đời người

Bửu Chỉ gởi cho tôi xem bức chân dung tự họa, Tiếng vọng một đời người, vẽ tháng 10/2002, một trong vài bức tranh cuối của Chỉ. Dạo đó chúng tôi trao đổi qua email gần như hàng ngày,...

Lâm Triết, ngôi sao hội họa hiện đại Việt Nam một thời vừa tắt

Tôi vừa nhận được tin từ nhà thơ DTL cho hay họa sĩ Lâm Triết, một tài năng hội họa hiện đại xuất sắc của Miền Nam vào những thập niên 60 của thế kỷ 20, vừa tạ thế...

Tưởng nhớ Bà Lê Thị Phương

Nói về mẹ, bằng giọng phấn khích, đầy hãnh diện, anh Nguyễn Thi cho biết, Mẹ anh, bà quả phụ Nguyễn Quang Thế, nhũ danh Lê Thị Phương, là người phụ nữ đầu tiên ở Việt Nam lái xe...

Bò Rừng đã về núi, nỗi buồn còn đọng lại

  Một trăm năm rong chơi trần thế, Tổng Ủy Viên Trần Văn Lược đã trở về trời tại Sài Gòn, lúc 14g ngày  6/12/2018, thọ 100 tuổi, để tiếp tục nhiệm vụ luyện tiên đan cho Ngọc Hoàng Thượng Đế. Trưởng Trần Văn...

Cô giáo Hà Thị Minh: Cô giáo của tôi.

Nhận được Email của Bích Hà, trưởng nữ của Cô, báo tin Cô đã từ giã thế gian để về cõi vĩnh hằng vào đầu tháng 11 năm 2018 ở tuổi 94, tôi vẫn cảm thấy như một phần...