Hành Trình Người Cha: Luật sư, cựu tù nhân lương tâm Đoàn Thanh Liêm

Trực Đoàn

Luật sư Đoàn Thanh Liêm

Bố sinh năm 1934 tại làng Cát Xuyên, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định. Có lẽ, sinh vào ngày trăng rằm, nên từ thuở nhỏ, bố rất thông minh, hiếu học.

“Bố thuộc bài nhanh hơn bác,” bác Sinh Đoàn kể về thuở chị em cùng đi học trường làng.
Sau đó, bố học trường Hồ Ngọc Cẩn – Trung Linh, Chu Văn An – Hà Nội, Đại Học Luật Sài Gòn, rồi qua tu nghiệp Luật Hiến Pháp tại Quốc Hội Hoa Kỳ.

Bố miệt mài đèn sách cả cuộc đời. Trên giường bệnh, thập tử nhất sinh, bố vẫn lắng nghe con cháu đọc sách.

“Tác giả viết rất trung thực,” bố thều thào nhận xét khi chúng tôi đọc quyển Ký của nhà báo Đinh Quang Anh Thái.

Luật sư Đoàn Thanh Liêm cùng các con, hình chụp trước 1975. (Hình: Gia đình)

Bố làm việc tại Quốc Hội Việt Nam Cộng Hòa, rồi nhập ngũ theo Lệnh Tổng Động Viên. Tốt nghiệp Trường Sĩ Quan Thủ Đức khóa 13, bố phục vụ ở Bộ Quốc Phòng.

Sau khi giải ngũ, bố tham gia vào nhiều chương trình xã hội giúp người nghèo, nạn nhân của cuộc chiến.

Bố cùng bạn bạn bè lập chương trình Kế Hoạch Xây Đời Mới xây dựng hàng ngàn căn nhà cùng nhiều trường học cho bà con vùng ven đô Sài Gòn.

“Ông Liêm, tôi, và ông Long cùng gắn bó với nhau chăm lo cho các trẻ bụi đời,” chú Dick Hugh hồi tưởng về Sunshine Boy Project chuyên lập các trại trẻ em mồ côi.

“Chú quí mến bố ở chỗ thanh liêm,” chú Nguyễn Trọng Khuê tâm sự. Quản lý ngân quĩ nhiều triệu dollar, bố không hề tư túi một xu.

Là Luật Sư Tòa Thượng Thẩm Sài Gòn, bố chỉ tranh cải cho người nghèo oan ức và không hề lấy thù lao.

Tháng Tư năm 1975, Sài Gòn thất thủ. Bố từ chối nhiều cơ hội di tản ra nước ngoài.

“Bố ở lại để chia sẽ nỗi đau khổ của bà con,” bố trả lời khi tôi hỏi tại sao bố quyết định ở lại Việt Nam.

“Bố con mang theo bao gạo, đạp xe từ Sài Gòn lên Long Khánh để giúp bà con ‘kinh tế mới’,” chú Vũ Sinh Hiên, bạn bố, kể lại.

Bố dậy chúng tôi đánh cờ tướng. Trong tình thế nguy nan, tướng bị vây tứ phía, bố vẫn bình tĩnh chống đỡ đến cùng. Qua cuộc cờ, bố dường như dậy chúng tôi rằng hãy đứng vững trước mọi tình thế.

“Lịch sử sẽ phán xét việc làm của tôi,” bố, giữa vòng vây dầy đặc công an, dõng dạc tuyên bố trước tòa.”Tôi vô tội. Tôi không xin khoan hồng.”

Nhà tù có thể giam cầm thể xác, nhưng không thể khống chế tinh thần tự do của bố.

Được sự vận động của nhiều quốc gia, các tổ chức tôn giáo xã hội, và các cá nhân, bố cùng gia đình được tỵ nạn chính trị tại Hoa Kỳ.

Sang Mỹ, bố viết báo, đi khắp nơi trên thế giới để vận động nhân quyền cho Việt Nam. Bố hết lòng tranh đấu cho các tù nhân lương tâm tại Việt Nam.

“Con liên lạc với chú Phạm Phú Minh để gửi tiền cho người tù lương tâm,” bố, vừa tỉnh dậy sau cuộc đại phẩu ruột năm 2016, căn dặn tôi.

“Cô rất vinh hạnh được biết bố, người anh đáng kính, suốt đời không mệt mỏi, không ích kỷ tranh đấu cho mọi người,” cô Minh Hà nói với chúng tôi.

Hình ảnh, tinh thần của bố sẽ ở mãi trong lòng con cháu.

Đường trần vẹn toàn kiếp người,
Nay về cõi phúc, sáng ngời đức tin.

Trực Đoàn


Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Thương nhớ Bà Lâm thị Bùi

  Có thể nói chưa một đám tang nào có nhiều vòng hoa phúng điếu như đám tang của Bà. Trong phòng quàn, hoa lấp đầy những khoảng trống hai bên, không chừa một chỗ trống nào. Phía bên ngoài...

Anh Bằng người nhạc sĩ đàn anh khả kính

Anh Bằng tên thật Trần An Bường, sinh năm 1926 tại thị tứ Điền Hộ, tỉnh Thanh Hóa. Năm 1935, ông xa gia đình để học Tiểu chủng viện Ba Làng tại huyện Tĩnh Gia, thuộc tỉnh Thanh Hóa,...

Quy Hương Đất Phật

5 giờ sáng, cậu em út báo tin: Mẹ tôi, bà Phạm Thị Bộ, pháp danh Diệu Âm Quảng Tấn, sinh ngày 20 tháng 10 năm 1929, tỉnh Quảng Ngãi, đã tạ thế lúc 4 giờ sáng ngày 23...

Chiêm Nghiệm giữa Sống và Chết

  (Cho Teresa Uyên Chi Đỗ) Cô cháu tôi (con út của em gái tôi) chỉ còn hai tháng nữa được 39 tuổi bỗng một ngày như mọi ngày, khám phá ra bị ung thư gan ở giai đoạn cuối....

Một vị Thầy thương yêu học sinh như con ruột

Chúng tôi vừa nhận được tin buồn: cụ Võ Như Nguyện, Cựu Giám Đốc Viện Hán Học Huế, vừa qua đời tại Pháp lúc 9 giờ sáng ngày 3 tháng 9 năm 2018 nhằm ngày 24 tháng 7 năm...

Tưởng nhớ Ông Nghiêm Xuân Thuyết

Ngày 13 tháng 10 năm 2018, tại phòng số 5 nhà quàn Peek Family, nơi ông Nghiêm Xuân Thuyết giã từ gia đình, bạn bè lần cuối. Nơi có rất nhiều con cháu để tang ông, nơi có rất...

Song Ngọc Và Một Đời Sáng Tác

  Để tạo ra một nét riêng, mỗi một người nghệ sĩ hay thường dành cho mình một nghệ danh. Thế nhưng, cũng có nhiều nhạc sĩ, với những lý do riêng, họ có rất nhiều bút danh/nghệ danh. Chính...

Tưởng Nhớ Cậu Dương Ngọc Chí (1944-2017)

Cậu là em út của Mẹ, là con trai duy nhất của ông bà ngoại, nên được cưng chìu vô cùng. Nhưng Cậu không hề hư chút nào, trái lại rất ngoan hiền, là một mẫu mực về mọi...

Tưởng nhớ KTS Bùi Quốc Vinh

Anh là một bệnh nhân cao niên khá đặc biệt của văn phòng bác sĩ Võ Hữu Thuận. Bởi bác sĩ gần như chỉ gặp anh một năm vài lần cho việc khám tổng quát, chích ngừa hay để...

Nhớ bạn tù Nguyễn Chí Thiện

Nhân ngày giỗ bạn 2.10.2012 Nguyễn Chí Thiện ở tù cùng với tôi tại trại Phong Quang, Lào Cai. Phong Quang là một trại trung ương, trại lớn.Theo sự đánh giá của những tù nhân có thâm niên cao, từng ở...