Người Du Ca ít ai nhắc đến

Hoàng Kim Châu, Hoa Kỳ
Mai Thái Lĩnh, Úc Châu

Mười giờ rưỡi tối ngày 1 Tháng Mười, 2026. Chiếc điện thoại để trên bàn reo. Tôi đang bận việc nên không bắt kịp. Một lát sau tôi cầm điện thoại nhìn vào màn ảnh thì thấy Mai Thái Lĩnh từ Úc Châu gọi. Tôi nghĩ trong bụng, Lĩnh biết này là buổi tối ở Mỹ, gọi điện thoại ắt có chuyện gì cần kíp lắm. Tôi gọi lại và câu đầu tiên tôi nghe là “Đinh Gia Lập mất rồi.” Tôi bàng hoàng hỏi lại: “Mất hồi nào và tại sao?” Lĩnh trả lời “chưa biết lý do tại sao.” Sau đó là hai chúng tôi nhắc đến sức khỏe của Lập. Lĩnh cho biết năm 2025 có về Đà Lạt và gặp Lập cùng một số bạn bè, thấy Lập vẫn khỏe như những năm trước. Năm 2019, tôi về thăm gia đình ở Đà Lạt cũng thấy Lập rất khỏe. Có thể nói – theo tôi và số đông bạn bè, Lập là người khỏe nhất trong đám. Lập là một tay đánh tennis thuộc loại giỏi và chưa bao giờ nghe Lập nói đến chữ bệnh. Vài phút sau Lĩnh gửi cho tôi bản cáo phó. Lập mất lúc 9 giờ 30 tối ngày 1 Tháng Mười giờ Việt Nam. Tôi chuyển bản cáo phó đồng thời với trang phân ưu đến cho chị Minh Phú nhật báo Người Việt ở California, một số anh em Du Ca các nơi và trên trang facebook.

Nhắc đến Phong Trào Du Ca, có thể nói hầu như rất ít người trong phong trào biết đến cái tên Đinh Gia Lập ngoài những tên thường được thường xuyên nhắc tới như Nguyễn Đức Quang, Hoàng Ngọc Tuệ, Đỗ Ngọc Yến, Ngô Mạnh Thu, Nguyễn Thiện Cơ, Nguyễn Quyết Thắng, Trương Xuân Mẫn… Điều đó không có gì lạ. Lý do là Đinh Gia Lập tuy là thành viên của Ban Trầm Ca được thành lập năm 1965 tại Đà Lạt nhưng Lập là người ít khi đứng hát hò chung với anh em chúng tôi gồm Nguyễn Đức Quang, Hoàng Kim Châu, Mai Thái Lĩnh, Trần Trọng Thảo, Nguyễn Quốc Văn. Nhưng vai trò của lập trong nhóm không kém phần quan trọng trong mọi sinh hoạt của nhóm. Khởi thủy, tất cả sáu anh em chúng tôi đều có sinh hoạt trong Phong Trào Hướng Đạo tại Đà Lạt. Về sau khi xuống Sài Gòn sinh hoạt, chúng tôi vẫn tiếp tục chơi Hướng Đạo bằng cách thành lập một Toán Tráng Sinh lấy tên là Sóng Việt, sau trực thuộc Tráng Đoàn Nguyễn Trung Trực, đạo Cửu Long.

Khi anh em chúng tôi chân ướt chân ráo xuống Sài Gòn phải tìm mọi cách xoay xở để có nơi ăn chốn ở thì Lập là người đã có một nơi ở tương đối ổn vì Lập thi đậu vào trường kỹ thuật Phú Thọ để học ngành kỹ sư điện. Lập có tên trong sổ gia đình của người bà con ở Sài Gòn trong khi chúng tôi vẫn học ở Đà Lạt và đi đi về về. Cho đến khi chúng tôi được Dược Sĩ Hoàng Ngọc Tuệ cho tá túc trong garage ở phía sau nhà và một góc trong nhà của anh thì Lập mới về ở chung với năm anh em chúng tôi để cùng sinh hoạt với nhau. Ngoài sinh hoạt Hướng Đạo, tham gia công tác xã hội và đi trình diễn của Ban Trầm Ca, chúng tôi còn làm báo (tờ Phù Sa). Có một thời gian chúng tôi được anh Hoàng Ngọc Tuệ, lúc đó anh là giám đốc Nha Kế Hoạch thuộc Bộ Thanh Niên cho chúng tôi một phòng trong bộ để ở hầu dễ bề sinh hoạt và từ đó hình thành những bước đầu tiên để thành lập Phong Trà Du Ca, khởi đầu bằng tám khóa huấn luyện về Thanh Ca Tác Động được mở khắp bốn vùng để đào tạo những Du Ca viên cho tương lai.

Đến khi viêc vận động để thành lập Phong Trào Du Ca và được Bộ Văn Hóa cứu xét để chuẩn thuận, trên hồ sơ nhân sự thành lập phải có người đứng tên với cương vị chủ tịch, người đó phải nộp các giấy tờ cần thiết theo quy chế lập hội của chính phủ. Trong số sáu anh em chúng tôi không ai có tên trong sổ gia đình tại Sài Gòn ngoài Đinh Gia Lập. Do đó trong hồ sơ thành lập Phong TRaro Du Ca Việt Nam, Đinh Gia Lập được chính thức giữ vai trò chủ tịch đầu tiên của Phong Trào Du Ca.

Trong các tài liệu chính thức của Phong Trào Du Ca, Đinh Gia Lập là chủ tịch đầu tiên, tiếp đến là anh Đỗ Ngọc Yến. Anh Hoàng Ngọc Tuệ đảm nhiệm vai trò chủ tịch tiếp theo cho mãi đến phong trào hoạt động ở hải ngoại.

Có một điều lạ là, Đinh Gia Lập là vị chủ tịch đầu tiên của Phong Trào Du Ca Việt Nam nhưng cũng trên tài liệu của phong trào thì không thấy có tên anh trong số những thành viên sáng lập phong trào.

Đã 60 năm (1966-2026) một phong trào do các bạn trẻ chủ trương và hình thành đã đi một chặng đường dài với những khốn khó của thời bình biến cho đến những ngày được gọi là hòa bình nhưng những tiếng hát đã tắt lịm. Ở hải ngoại Phong Trào Du Ca vẫn tiếp tục hiện diện và tiếng hát sẽ tiếp tục cất cao và vang xa.

Một thời của tuổi thanh xuân, sáu anh em cùng chung lý tưởng đã để lại cho các bạn thanh thiếu niên, nếu không muốn nói là “di sản” thì kẻ viết bài ngắn này chưa tìm ra được chữ nào để thay thế.

Một người Du Ca rất âm thầm đã giữ một vai trò quan trọng hàng đầu trong thời kỳ phôi thai há chẳng phải là một người phải được anh chị em Du Ca biết ơn như anh Đinh Gia Lập hay sao?

Sáu anh em cùng nhau sống vui, sống Giúp Ích như châm ngôn Hướng Đạo. Bốn người đã ra đi muôn ngàn dặm thẳm. Không buồn sao được!

Xin vĩnh biệt anh Đinh Gia Lập

(Ngày 2 Tháng Mười, 2026)

[disqus_shortcode_codeable]

Cụ Ông Nguyễn Văn Vi

Thượng Tọa Thích Đăng Pháp

Ông Hồ Hối Henry

Ông Mạc Văn Mạnh

Chiến Hữu Phạm Văn Hà

Anh Hà Hối-Henry

Ông Trần Quang Trọng

Ông Đoàn Mại

Bà Trần Thị Kim Xuân (Trần Thị Vui)

Ông Tạ Phan Tuấn

Bà Odette Phạm Thị Ngọc Hiệp