Nhớ Đinh Cường

Phạm Xuân Đài

Tuần qua, trong khi xem lại một số giấy tờ cũ, tôi tình cờ thấy mấy bức thư của họa sĩ Đinh Cường.

Trong thời gian tôi làm báo Thế Kỷ 21 từ năm 1993 đến 2007 tại Quận Cam California, Đinh Cường là một trong những họa sĩ thường liên lạc với tòa soạn nhất. Thư từ anh gửi phần lớn qua đường bưu điện chứ không mấy khi dùng email, lý do dễ hiểu là anh thường gửi các mẫu tranh để làm bìa báo, hoặc các vignettes để giúp tòa soạn trong việc trình bày trang báo. Cũng nhiều khi chỉ là vài lời thăm hỏi viết trên một tấm thiệp, hoặc thông báo một sinh hoạt nghệ thuật tạo hình nơi anh đang sống.

Nhớ lại, niên khóa 1957-58 tôi từ miền Trung vào học Đệ Tam C tại trường Trương Vĩnh Ký Sài Gòn, tết năm ấy trên tờ báo Xuân của trường tôi lần đầu tiên thấy tên Đinh Cường. Lúc đó anh đang học Đệ Nhất, hơn tôi hai lớp, viết một bài báo về họa sĩ Picasso. Là dân tỉnh lẻ mới vào học ở thủ đô, tôi lấy làm phục cách làm báo xuân quy mô của một trường lớn, và rất lạ là cho tới bây giờ hai cái tên Picasso và Đinh Cường là cái duy nhất tôi còn nhớ lại từ tờ báo ngày ấy.

Năm 1966, khi chúng tôi một nhóm giáo chức tổ chức Chương Trình Sinh Hoạt Thanh Niên Học Đường (CPS) trụ sở đóng tại các nhà tiền chế trên nền cũ của Khám Lớn Sài Gòn thì ít lâu sau có ngay một số láng giềng đáng mến: Hội Họa Sĩ Trẻ, rồi đoàn Văn Nghệ Nguồn Sống cũng đến đặt trụ sở trên miếng đất rộng mênh mông này. Tại hội Họa Sĩ Trẻ tôi thường gặp các bạn Hồ Thành Đức, Nguyễn Trung, Nghiêu Đề, Trịnh Cung… nhưng ít khi gặp Đinh Cường. Có thể nói các năm 1966, 1967 là thời gian sinh hoạt của giới trẻ Sài Gòn đạt những thành tựu rất đẹp. Từ cái nền của nhà tù khét tiếng thời thực dân ấy, một sức trẻ vươn lên với tất cả thiện chí, tài hoa và tinh thần phục vụ xã hội rất cao. Trên vết tích u ám của quá khứ ấy đã xuất phát biết bao trại công tác đi về vùng giới tuyến, trại cứu trợ bão lụt miền Trung, công tác cứu trợ nạn nhân chiến tranh…; tại cái sân khấu đơn sơ nghèo nàn của quán Văn trước sân trụ sở CPS, Khánh Ly đi chân đất đứng trên một cái két bia bằng gỗ để hát nhạc Trịnh Công Sơn với tiếng đàn đệm và tiếng hát bè của nhạc sĩ họ Trịnh, hết tối này qua tối khác mang lại một cảm hứng nghệ thuật mới mẻ dạt dào; các sáng tác hội họa của các bạn “họa sĩ trẻ”, một lứa nghệ sĩ đầy tài năng và tài hoa của một miền Nam đầy tai họa chiến tranh…

… Rồi mãi đến khi ra hải ngoại. Tôi làm báo ở Nam Cali, Đinh Cường vẽ vời và làm thơ ở tiểu bang Virginia bên cạnh thủ đô nước Mỹ. Dù không mấy khi gặp nhau, vẫn gần gũi qua thư từ, nhất là những bức tranh dùng làm bìa báo bạn tặng. Cường biết sự khó nhọc và khó khăn của nghề làm báo, nên lúc nào cũng hỗ trợ và khuyến khích. Khoảng cuối năm 2006 bạn qua Quận Cam chơi, ghé thăm “tòa soạn” của báo Thế Kỷ 21, tức nơi tôi cư ngụ, một cái mobile home trên đường Bolsa. Cường có vẻ thích căn nhà nhỏ, bên ngoài có mảnh vườn chút xíu với nhiều hoa lá, đặc biệt giàn bông giấy đỏ rực ở hiên, bên trong đơn sơ đạm bạc. Cường đi quanh chỗ phòng khách và phòng ăn, nhìn trên tường đã đầy tranh của Hồ Thành Đức, Nguyễn Trọng Khôi, Khánh Trường… cuối cùng tìm ra được một chỗ trống là cái hông của tủ để TV ở phòng khách, bề ngang chỉ khoảng nửa thước, liền nói với tôi: “Tôi sẽ gửi tặng ông một bức tranh nhỏ để treo chỗ này.” Tôi cảm động vì từ khi vào nhà, Cường cố tình tìm một chỗ để treo một bức tranh mà Cường định tặng tôi, nhưng nhà nhỏ, không gian treo tranh rất ít ỏi…

Bức tranh “Bóng Chim Soi Dòng Thời Gian” của Đinh Cường (bên phải)

Độ nửa tháng sau tôi nhận được bức tranh qua đường bưu điện, kích thước vừa để treo nơi Cường đã chọn, nhưng tôi không treo ở đó mà dọn dẹp một nơi khác trang trọng hơn cho bức tranh của người bạn quý. Cùng với bức tranh, Cường gửi cho tôi mấy dòng viết trong một tấm thiệp đề ngày 1 tháng Sáu năm 2007, và bản copy bài viết về bông giấy của Huỳnh Hữu Cửu mà chúng tôi cho đăng lại trong số này.

Mới đó mà đã mười năm rồi. Bức tranh của Đinh Cường đã ở cùng chúng tôi mười năm. Tôi cũng đã ngưng làm tờ Thế Kỷ 21 đúng mười năm.

Và Đinh Cường, cuối cùng cũng đã rời bỏ chúng ta.

12 tháng 8, 2017
PPM


Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Thương nhớ Ba Nguyễn Văn Đốc

Cách đây gần hai năm, khi bác sĩ phát hiện Ba có khối u trong gan, biến chứng từ căn bịnh viêm gan C. Chúng con đã lo sợ có ngày hôm nay, cái ngày Ba phải rời bỏ tụi...

Tưởng nhớ Võ Sư Phạm Kim Tuấn

Anh Phạm Kim Tuấn, ra đời tại Sài gòn vào năm 1955, anh là con trai trưởng của cố giáo sư Phạm Kim Vinh. Năm 1975, anh di tản sang Hoa Kỳ cùng với cha mẹ, một em trai...

Nhớ Mẹ Lâm Ngọc Lang

Chúng con xin kính cám ơn quí cô bác, anh chị gần xa đã đến giã từ Mẹ của chúng con. Chúng con nghĩ chúng con sẽ khó vượt qua nỗi đau buồn to lớn này nếu không có...

Thương nhớ Bà Lâm Ngọc Lang

Chị là con gái nhà giàu. Anh chỉ là anh lính chiến nghèo, theo yêu cầu công vụ mà trôi dạt đến đất Bạc Liêu, nơi mà cha mẹ chị gầy dựng cơ ngơi phồn thịnh bao đời. Vừa...

Tưởng nhớ ông Đỗ Bá Tòng

My Dad was a Captain in the Marines of the former South Vietnamese Military. He was captured and sent to a concentration camp after the communist invasion in 1975. In 1978, he was able to escape and fled on...

Nhớ mẹ Nguyễn Thị Huệ

Mẹ ơi! Chúng con đâu ngờ phải xa Mẹ vĩnh viễn, dẫu rằng chuyện sinh ký tử qui là lẽ thường tình. Nhưng cái lẽ thường tình đó không thường chút nào...

Cha tôi

Gửi đến Cha, Giáo sư Ưng Trung, người đã bỏ con đi quá vội. Trong mỗi chúng ta ai cũng có người cha, với lòng kính mến, thương yêu. Tôi cũng ở trong khuôn lệ đó. Một gia đình có chín...

Cuối Tháng Ba, nhớ Quang Du Ca

Quang Du Ca tức nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang, tác giả hàng trăm ca khúc khác làm nóng dậy bầu nhiệt huyết của giới trẻ Miền Nam Việt Nam thập niên 60-70 đã xa lìa gia đình và bạn bè đúng bảy năm.

Thiếu Tướng Trần Bá Di: Niềm hãnh diện của QLVNCH

Nguyên Tư Lệnh Sư Đoàn 9 Bộ Binh Quân Lực Việt Nam Cộng Hoà. Nguyên Tư Lệnh Phó Quân Đoàn 4, Nguyên Chỉ Huy Trưởng Trung Tâm Huấn Luyện Quang Trung. Ông là một trong những vị tướng sau...

Tưởng Nhớ Anh Nguyễn Công Lộc

Em rất hãnh diện khi làm em của anh. Anh ra đi ngày 9 tháng 3, ba ngày trước đó, vợ anh thấy anh có dấu hiệu bất thường, anh không trả lời những câu hỏi thăm của chị. Chị hiểu...