Trà Nhiên/Người Việt
NOTRE DAME, Indiana (NV) – Giáo Sư Jennifer Huỳnh vừa ra mắt cuốn sách “Suburban Refugees: Class and Resistance in Little Saigon,” như một lời tri ân gửi đến những “người hùng thầm lặng” đang đấu tranh cho công bằng xã hội, đồng thời soi rọi vào những “góc khuất” hiếm được nhắc tới trong cộng đồng người Việt tị nạn, nhất là vùng Little Saigon, nơi có cộng đồng người Việt lớn nhất hải ngoại, sau nửa thế kỷ viễn xứ.
Nữ giáo sư trẻ sinh trưởng tại Little Saigon, miền Nam California, và hiện đang giảng dạy lịch sử tại đại học University of Notre Dame, Indiana.
Khi người Việt lại “tị nạn” trên chính quê hương thứ hai
Giáo Sư Jennifer Huỳnh “thai nghén” cuốn “Suburban Refugees” trong 15 năm mà cô dành phần lớn thời gian để nghiên cứu, phỏng vấn cư dân Little Saigon nhằm khắc họa một bức tranh toàn diện, nhưng chân thật về cuộc sống của cộng đồng người Việt tị nạn tại Hoa Kỳ.
Cuốn sách đề cập các cuộc tranh đấu của những cư dân sống tại các khu mobilehome, nơi họ phải đối mặt với nguy cơ bị đuổi khỏi mái nhà đã gắn bó suốt hàng chục năm vì giá thuê đất tăng vọt hoặc những quy định bất công. Một trong những nội dung nổi bật là hành trình vận động thông qua Đạo Luật AB 2782 nhằm bảo vệ quyền cư trú của người dân trong khu mobilehome khỏi việc bị trục xuất vô lý.
Không chỉ nhìn lại thế hệ đi trước, “Suburban Refugees” còn kể về những người trẻ thế hệ thứ hai, như các thành viên tổ chức VietRISE trong hành trình tranh đấu cho cộng đồng, từ hỗ trợ pháp lý cho người di dân, vận động chính sách nhà ở giá phải chăng, cho đến việc kết nối cộng đồng qua ngôn ngữ và hành động.
“Những người tị nạn khỏi chế độ ở Việt Nam nay đứng trên bờ vực phải ‘tị nạn’ lần nữa ngay trên chính quê hương thứ hai của họ do thiếu thốn nhà ở giá phải chăng, hoặc không có luật bảo vệ chủ nhà mobilehome,” nữ giáo sư gốc Việt bộc bạch.
Cô cho biết ban đầu định viết về thế hệ thứ hai, nhưng trong quá trình tiếp cận cộng đồng, chính những câu chuyện đời thường, những con người tưởng chừng vô danh, lại làm cô xúc động sâu sắc.
Khi nói về Little Saigon, đa số người ta thường nói về sự “vươn mình” của người tị nạn qua những tấm gương sáng về học tập, về thế hệ thứ hai thành công vượt bậc ở các ngành nghề kỹ sư, bác sĩ, giáo viên, thậm chí là số lượng người tham gia chính trị dòng chính cũng đông hơn các vùng khác, nhưng những mảnh đời ngày đêm nơm nớp lo sợ bị trục xuất trong chính căn nhà của mình lại bị chìm vào quên lãng.
Hoặc những di dân gốc Việt đang chờ bị trục xuất do lỗi lầm thời niên thiếu cũng là một phần của cộng đồng nhưng ít được đề cập.
Những trăn trở ấy được Giáo Sư Jennifer Huỳnh khéo léo lồng ghép trong cuốn sách dày hơn 200 trang một cách sống động với hình ảnh phụ họa.
Với lối viết chân phương và ngôn từ súc tích, “Suburban Refugees” không chỉ tái hiện “ngõ tối” của Little Saigon mà còn gợi mở về những cơ hội cho tương lai của người Việt tị nạn.
Nhịp cầu kết nối các thế hệ
Theo giáo sư, thế hệ thứ hai có cái nhìn rất riêng về lịch sử người Việt tị nạn. Họ tôn vinh những ký ức đau thương của cha ông, nhưng cũng tạo dựng căn cước người Mỹ gốc Việt cho riêng mình.
“Thay vì nói về khoảng cách thế hệ hoặc tổn thương chiến tranh như các nghiên cứu khác, thì sách này nghiêng về sự kết hợp và hòa hợp giữa các thế hệ,” vị giáo sư cho biết.
Một dẫn chứng cho sự hòa hợp mà “Suburban Refugees” nêu ra là quá trình đấu tranh cho Đạo Luật “Rent Control” được thông qua ở Santa Ana.
Các bạn trẻ sinh hoạt trong tổ chức VietRISE hỗ trợ các vị cao niên để thông dịch sang tiếng Anh nỗi khổ của họ khi giá thuê nhà mobilehome ngày một tăng, và chủ đất dùng những lý do vô lý để hạch sách chủ nhà.
Hai thế hệ cùng đồng hành đến tận khuya ở cuộc họp Hội Đồng Thành Phố để đấu tranh cho công bằng xã hội, đó chính là sự hòa hợp các thế hệ.
Và chính sự hòa hợp thế hệ dẫn đến thành công khi Đạo Luật Rent Control chính thức được thông qua năm 2021 tại Santa Ana, theo đó, chủ nhà không được tăng tiền nhà quá 3% mỗi năm.
Tri ân cộng đồng và gia đình
Giáo Sư Jennifer Huỳnh có bằng cử nhân đại học UC Berkeley và bằng tiến sĩ đại học Princeton University.
Cha cô, ông Huỳnh Chu Phong, là một cựu quân nhân VNCH, từng bị tù cải tạo ba năm, trước khi vượt biển sang bến bờ tự do.
Vì cảm thông cho hoàn cảnh của thuyền nhân nên gia đình cô nhận bảo lãnh cho nhiều trẻ em vượt biển tới Mỹ một mình, chăm lo cho các em cho đến khi có bà con đến nhận.
“Vì tôi không biết tiếng Việt nhiều nên đôi khi hơi khó biểu đạt với cha tôi và dần dần có một khoảng cách vô hình nào đó. Tôi viết cuốn sách này vì muốn hiểu cha mình hơn và để hiểu cộng đồng hơn,” Giáo Sư Jennifer Huỳnh tâm tình.
Với giọng văn giản dị mà sâu sắc, “Suburban Refugees” không chỉ là một công trình học thuật mà còn là một “bức thư yêu thương” mà tác giả Jennifer Huỳnh gửi đến người cha, một sĩ quan Quân Lực VNCH, đến những người Việt lưu vong, và đến những người vẫn đang sống trong cuộc đấu tranh giữa vùng ngoại ô tưởng như yên bình của nước Mỹ.
Độc giả quan tâm có thể mua sách tại: www.amazon.com/Suburban-Refugees-Resistance-Little-Saigon/dp/0520403908 [đ.d.]
—–
Liên lạc tác giả: [email protected]
