SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Tổ Chức Y Tế Thế Giới (WHO) ghi nhận, sau hai thập kỷ, tỷ lệ người Việt Nam thừa cân, béo phì đã tăng gấp bảy lần, với tốc độ tăng thuộc các nước tốp đầu Đông Nam Á.
Tại sự kiện hưởng ứng “Ngày thế giới nâng cao nhận thức về bệnh béo phì” hôm 4 Tháng Ba, báo VnExpress dẫn lời Phó Giáo Sư Bác Sĩ Trần Quang Nam, trưởng Khoa Nội Tiết, bệnh viện Đại Học Y Dược TP.HCM, cho biết tỷ lệ người sống chung với tình trạng thừa cân, béo phì tại Việt Nam hiện ở mức 19.5%, tương đương 20 triệu người và đã được công nhận là “một bệnh lý mạn tính phức tạp,” không đơn thuần chỉ là vấn đề thẩm mỹ hay lối sống.
Đáng chú ý, tỷ lệ thừa cân, béo phì ở Việt Nam đang tăng khoảng 38%, thuộc mức cao nhất trong khu vực Đông Nam Á.
Tuy tỷ lệ này còn thấp so với nhiều nước, nhưng tốc độ gia tăng lại rất nhanh, kèm tình trạng trẻ hóa.
Đặc biệt, tỷ lệ béo phì ở thanh thiếu niên tại Sài Gòn đã vượt mốc 50% và ở Hà Nội là trên 41%.
Theo phúc trình World Obesity Atlas 2023, nếu không có biện pháp can thiệp sớm, béo phì có thể gây ra gánh nặng kinh tế lên tới $16.28 tỷ, chiếm khoảng 2% GDP của Việt Nam vào năm 2035.
Theo Bác Sĩ Trần Quang Nam, do lối sống hiện đại của giới trẻ Việt Nam với thói quen ngồi máy tính nhiều giờ, ít vận động, kết hợp với việc tiêu thụ thức ăn nhanh, nước ngọt khiến năng lượng thừa chuyển hóa thành mô mỡ.
Sự tích tụ mỡ, đặc biệt là mỡ nội tạng, tiết ra nhiều chất gây viêm và tạo ra một “vòng xoắn bệnh lý.” Tình trạng này kéo theo một loạt các bệnh lý tim mạch chuyển hóa khôn lường như xơ vữa động mạch, nhồi máu cơ tim, đột quỵ, đái tháo đường và gan nhiễm mỡ.
Biến chứng đặc biệt nguy hiểm là hội chứng ngưng thở khi ngủ, làm cản trở hô hấp và tăng nguy cơ đột tử ban đêm.
Chưa hết, Bác Sĩ Phạm Thị Minh Châu, giảng viên bộ môn Tâm Thần, Đại Học Y Dược TP.HCM, cho biết thêm, bệnh nhân béo phì còn có nguy cơ mắc bệnh trầm cảm cao gấp hai lần người có cân nặng bình thường.
Nghiên cứu Action Việt Nam cho thấy, có 79% người béo phì gặp trở ngại trong công việc cần ngoại hình, 62% có xu hướng bị trêu chọc và 54% bị định kiến là lười biếng. Hệ quả là người bệnh thường có xu hướng che giấu, tự ti và mất từ 2-5 năm loay hoay tự giảm cân sai cách trước khi tìm đến bác sĩ.
Trước thực trạng trên, ông Erik Wiebols, tổng giám đốc Novo Nordisk Việt Nam, nhấn mạnh việc quản lý căn bệnh này đòi hỏi sự chung tay của toàn xã hội để xóa bỏ rào cản kỳ thị và nạn nhiễu loạn thông tin.
Bác Sĩ Nam khuyến cáo, việc phòng trị bệnh đang gặp rào cản từ chính thói quen và tâm lý người bệnh. Vì vậy, việc giảm cân cần có lộ trình bền vững, không nên nôn nóng giảm quá nhanh gây teo cơ, mất nước.
Chỉ cần giảm được 5%-10% trọng lượng cơ thể, các chỉ số huyết áp, đường huyết, mỡ máu và tình trạng ngưng thở khi ngủ đã được cải thiện rõ rệt.
Bên cạnh đó, nếu người bệnh gặp căng thẳng, chững lại trong quá trình giảm cân, việc tham vấn bác sĩ tâm thần là cần thiết để điều chỉnh cảm xúc và duy trì động lực. (Tr.N) [kn]
