HẢI PHÒNG (NV) – Ông Phạm Thanh Bình, cựu chủ tịch Hội Ðồng Quản Trị (HÐQT) kiêm tổng giám đốc tập đoàn đóng tàu Vinashin, cùng 8 bị cáo khác sẽ ra tòa phúc thẩm vào ngày 28 Tháng Tám tại Hải Phòng.
Phạm Thanh Bình (thứ 3 từ trái qua, hàng đầu) cùng 8 quan chức trong tập đoàn đóng tàu Vinashin tại phiên tòa sơ thẩm ở Hải Phòng, Tháng Ba 2012. (Hình: TTXVN)
Truyền thông tại Việt Nam đồng loạt đăng tin này và cho biết, phiên tòa phúc thẩm sẽ kéo dài đến hết ngày 30 Tháng Tám.
Theo VNExpress, “phiên tòa có gần 20 luật sư tham gia bào chữa” và “8 trong số 9 bị cáo đều có đơn kháng cáo và xin giảm án”.
Cách đây 5 tháng, hôm 30 Tháng Ba, tại phiên tòa sơ thẩm cũng ở Hải Phòng, Phạm Thanh Bình bị tuyên mức án 20 năm tù giam. Tám bị cáo khác vốn là thuộc cấp của ông Bình, bị tuyên án từ 19 năm tù đến 10 năm tù. Tất cả đều bị truy tố theo khoản 3 điều 165 của Luật Hình Sự Việt Nam (gây thiệt hại từ 1 tỉ đồng trở lên hoặc gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng).
8 bị cáo này gồm ông Trần Văn Liêm, 57 tuổi, nguyên trưởng ban kiểm soát của Vinashin và nguyên tổng giám đốc công ty Viễn Dương bị kêu án 19 năm tù; Tô Nghiêm, 55 tuổi, nguyên chủ tịch công ty TNHH công nghiệp tàu thủy Cái Lân, nguyên tổng giám đốc công ty cổ phần đầu tư phát triển khu kinh tế Hải Hà (Quảng Ninh) bị 18 năm tù; Nguyễn Văn Tuyên, 50 tuổi, nguyên giám đốc công ty cổ phần công nghiệp tàu thủy Hoàng Anh Vinashin, 16 năm tù giam; Trịnh Thị Hậu, 48 tuổi, nguyên tổng giám đốc công ty tài chính TNHH một thành viên CNTT, 14 năm tù giam; Ðỗ Ðình Côn, 60 tuổi, nguyên kế toán trưởng, phó tổng giám đốc công ty cổ phần CNTT Hoàng Anh Vinashin, 10 năm tù giam; Hoàng Gia Hiệp, 40 tuổi, nguyên phó tổng giám đốc VFC, 13 năm tù giam; Trần Quang Vũ, 54 tuổi, nguyên tổng giám đốc Vinashin, nguyên tổng giám đốc tổng công ty CNTT Nam Triệu, 11 năm tù giam.
Hiện nay, Hồ Ngọc Tùng, nguyên tổng giám đốc công ty tài chính TNHH một thành viên công nghệ tàu thủy, và Giang Kim Ðạt, 34 tuổi, nguyên trưởng phòng kinh doanh công ty vận tải Viễn Dương Vinashin, cũng bị truy tố nhưng đang trốn ở nước ngoài.
Vụ Vinashin bắt đầu được để ý tới từ cuối năm 2009 khi tập đoàn này nợ gần 19,900 tỷ đồng, gấp 11 lần vốn chủ sở hữu.
Sau đó, vào tháng 4 năm 2011, ông Phạm Thanh Bình bị bắt rồi thêm 8 quan chức cao cấp khác của tập đoàn bị bắt theo.
Tập đoàn đóng tàu Vinashin từng được nhà cầm quyền Việt Nam hậu thuẫn tối đa về mọi mặt trong chủ trương và tham vọng đưa kỹ nghệ đóng tàu của Việt Nam lên hàng thứ tư trên thế giới, sau Nam Hàn, Trung Quốc, và Nhật Bản. Nhưng đến năm 2010 thì gần như sụp đổ hoàn toàn với tổng số nợ trong ngoài nước lên hơn $4 tỉ USD không trả nổi.
Ðể tránh cho tập đoàn này sụp đổ, nhà cầm quyền Việt Nam đã xé tập đoàn Vinashin ra làm ba. Vinashin căn bản chỉ còn lại phần đóng tàu và được bơm cho một số tiền để trả lương cho mấy ngàn nhân viên trong suốt nhiều tháng.
Vì Vinashin sụp đổ, không trả nổi nợ, các tổ chức lượng giá tư vấn đầu tư quốc tế đã hạ thấp điểm đáng tin cậy của Việt Nam trên thị trường tín dụng quốc tế.
Tuy nhiên, tại phiên tòa này các bị cáo chỉ bị xử xung quanh số tiền thất thoát 910 tỷ đồng, khoảng $46 triệu USD, mà ông Bình và các thuộc cấp gây ra trong 3 dự án khác nhau.
Tháng Năm 2011, báo chí ở Việt Nam thuật lời Trần Văn Truyền, tổng thanh tra chính phủ, nói những người nói trên có “9 sai phạm,” ngoài chuyện “làm trái quy định” của nhà nước, còn có biểu hiện “móc ngoặc” để tư lợi và tham nhũng. Phiên xử cho thấy họ chỉ bị truy tối theo tội danh “cố ý làm trái…”
Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng, người chịu trách nhiệm cao nhất của vụ sụp đổ Vinashin, từng bị một số đại biểu Quốc Hội đề nghị bỏ phiếu bất tín nhiệm. Tuy nhiên, vụ bỏ phiếu đã không diễn ra. Không những vậy, các đại biểu đề nghị bỏ phiếu còn không được “cơ cấu” tái cử trong kỳ bầu cử Quốc Hội năm 2011. Ông Dũng chỉ ra trước Quốc Hội tuyên bố nhận trách nhiệm.
Ngày 24 Tháng Mười Một năm 2010, khi ra trước Quốc Hội trả lời chất vấn về vụ tai tiếng Vinashin, ông Nguyễn Tấn Dũng nói ông “nhận trách nhiệm cá nhân” về sự sụp đổ của tập đoàn này. Không những vậy, ông còn nói “Thủ tướng, phó thủ tướng, các bộ trưởng, các thành viên chính phủ có liên quan đến việc quản lý nhà nước và quản lý của chủ sở hữu đối với vấn đề này đang kiểm điểm để làm rõ trách nhiệm. Kết luận kiểm điểm như thế nào, trách nhiệm cụ thể như thế nào chúng tôi sẽ công khai.”
Nay, không thấy có bản kiểm điểm, trách nhiệm cụ thể nào được nói đến, mà cả ông và các ông phó thủ tướng, các bộ trưởng đều thoát tội hết. Chỉ một vài lời nói suông của ông Nguyễn Sinh Hùng ở Quốc Hội nhân danh Bộ Chính Trị là giải quyết hết tội cho ông và toàn thể chính phủ. Chỉ còn các thuộc cấp của các ông ở tập đoàn từng được xưng tụng là “quả đấm thép” là bị truy tố.
