HÀ NỘI (NV) – Hiện tượng “thủy triều đỏ” thường làm chết cá tầng mặt, dễ phát hiện bằng mắt thường, trong khi ở miền Trung cá lại chết ở tầng đáy, không có biểu hiện rõ ràng, nhiều chuyên gia phân tích.
Truyền thông Việt Nam loan tin, tối 27 tháng 4, sau khi hàng trăm phóng viên báo đài chầu chực hơn nửa ngày để mong có thông tin chính thức rõ ràng từ nhà cầm quyền về việc cá chết ở miền Trung, thì Bộ Tài Nguyên và Môi Trường sau 8 phút tổ chức họp chớp nhoáng, từ chối nhiều câu hỏi liên quan đã công bố kết quả “điều tra sơ bộ nguyên nhân cá chết hàng loạt ở miền Trung” là do “độc tố hóa học thải ra từ hoạt động của con người và hiện tượng tảo nở hoa hay còn gọi là ‘thủy triều đỏ’ được khoanh vùng.”
Một mảnh tảo hiếm hoi trên bờ biển Hà Tĩnh những ngày qua. (Hình: Tiền Phong)
Tuy nhiên, theo Tiền Phong ngày 28 tháng 4, hướng điều tra này lại khiến một số nhà khoa học và người dân không tin tưởng. “Không thể có hai nguyên nhân này một lúc, bởi có chất độc thì không có tảo và ngược lại,” ông Nguyễn Hữu Dũng, Hiệp Hội Chế Biến và Xuất Khẩu Thủy Sản Việt Nam, một chuyên gia 40 năm kinh nghiệm nghiên cứu thủy sản nói.
Theo ông Dũng, nếu do tác động của độc tố hóa học khiến cá to chết nghĩa là cá nhỏ cũng vậy, trong đó có sinh vật phù du, tức là tảo cũng sẽ chết. “Tảo chết rồi thì làm gì nở hoa được,” ông nói và khẳng định hiện tượng này đúng ra gây hại với cá tầng mặt chứ không phải tầng đáy.
Vẫn theo chuyên gia này, nếu tảo nở hoa nước sẽ có màu đỏ rực hoặc màu xanh chủ đạo trên cả vùng biển. Nó thường xảy ra gần bờ chứ không ở ngoài xa và sẽ gây cá chết tầng mặt chứ không phải tầng đáy. Khi dạt vào bờ nó sẽ gây mùi hôi thối khó chịu, trong khi các biểu hiện này không có ở khu vực ven biển miền Trung… Làm gì có chuyện tảo nở hoa trong cả sinh khối nước từ đáy lên mặt,” ông Dũng nói.
Về lý do độc tố từ nước thải con người, ông Dũng đề nghị làm rõ đó là độc tố gì, “chứ không thể công bố chung chung như thế.”
Ðồng tình với ông Dũng, ông Nguyễn Trường Sơn, viện trưởng Y Học Biển Việt Nam nhận định, phát hiện thủy triều đỏ không khó, mọi người đều có thể nhìn bằng mắt thường, trong khi các tỉnh có nhiều cá chết chưa tỉnh nào báo cáo có thủy triều đỏ. Ông cho rằng, nguyên nhân nước biển bị ô nhiễm do hoạt động của nhà máy, khu công nghiệp… cần được chú ý nghiên cứu càng sớm càng tốt.
Về phía người dân, sau khi nhà cầm quyền công bố nguyên nhân làm cá chết, trên các mạng xã hội tràn ngập ý kiến phản đối, thất vọng và phẫn nộ.
Trên Facebook, người có nickname Tran Nguyen Thien Huong: “Muốn khóc quá khi đọc kết luận này. Mấy ổng nghĩ trong dân toàn người ngu và không ai có kiến thức gì về khoa học hay sao mà đưa ra một kết luận ngớ ngẩn như thế? Thủy triều đỏ – tảo nở hoa kết hợp với chất độc thải ra từ hoạt động của con người! Tôi là người vô thần mà phải thốt lên ‘Chúa ơi.’ Không ở nơi nào trên thế giới tảo nở hoa mà có thể giết sạch các loài sinh vật từ tầng nước nổi đến tầng nước đáy như thế. Có phải các ông họp bàn 5 tiếng để nghĩ ra cách dối dân không? Ít năm trước đây, sự cố tràn dầu ở bờ biển nước Mỹ đã làm phá sản tập đoàn dầu khí BP của Anh. Phải chăng Formosa vì lắm tiền nên tha hồ nhơn nhơn, vì đã có chính phủ đứng ra cứu? Ðừng làm quá để dân nổi giận. Khi người ta không còn gì để mất, hậu quả sẽ không thể tưởng tượng được.”
Trong khi đó, nickname Tran Manh Hao bày tỏ: “Formosa nói: họ được Bộ Tài Nguyên và Môi Trường Việt Nam cấp phép cho xả hàng chục vạn tấn nước thải cực độc ra biển trong vòng 70 năm. Mới vài năm mà nó đã diệt chủng cá biển Miền Trung; vậy thì bộ này đích thị là BỘ TÀI NGUYÊN TÀN PHÁ MÔI TRƯỜNG…” (Tr.N)
