Việt Nam có thể ‘đập nát sự ngạo mạn của Trung Quốc’

VIỆT NAM – Đó là nhận định của ông Nguyễn Vân Nam, một tiến sĩ luật người Đức gốc Việt. Tờ Tuổi Trẻ đăng nhận định này kèm đề nghị của ông Nam: Kiện Trung Quốc ra tòa án quốc tế.

Một trong số hàng trăm tàu đánh cá của ngư dân Việt Nam đã bị Trung Quốc đâm chìm trên Biển Đông. (Hình: Zing)

Trong một cuộc trò chuyện với tờ Tuổi Trẻ về những vấn đề có liên quan đến chủ quyền của Việt Nam tại Biển Đông, giống như nhiều chuyên gia khác về luật pháp quốc tế, ông Nam cảnh báo, chính quyền Việt Nam đừng để Trung Quốc kéo vào các cuộc đàm phán song phương để giải quyết bất đồng về chủ quyền.

Sở dĩ trước nay, Trung Quốc khăng khăng đòi giải quyết các bất đồng về chủ quyền theo phương thức đàm phán song phương với từng quốc gia đang có tranh chấp với Trung Quốc về chủ quyền tại Biển Đông là vì hình thức này giúp Trung Quốc loại trừ các nghĩa vụ quốc tế của Trung Quốc.

Do luật pháp quốc tế tôn trọng chủ quyền của các quốc gia, tôn trọng thỏa thuận giữa các quốc gia, nên các thỏa thuận song phương có thể loại trừ nghĩa vụ quốc tế mà một trong hai quốc gia từng ký kết nên Trung Quốc rất muốn sử dụng phương thức này.

Với một thỏa thuận song phương, Trung Quốc có thể loại trừ được những yếu tố mà Trung Quốc muốn loại trừ nhưng không thể hoặc chưa kịp loại trừ khi ký kết các thỏa thuận quốc tế. Trung Quốc cũng có thể sử dụng các thỏa thuận song phương để ép Việt Nam đơn phương thực hiện những cam kết trong thỏa thuận đó, còn Trung Quốc thì thoái thác thi hành bởi trong quan hệ giữa Việt Nam và Trung Quốc có những loại thỏa thuận song phương không có hiệu lực quốc tế và vì vậy Trung Quốc không sợ việc vi phạm bị hệ thống tòa án quốc tế xét xử.

Ông Nam nhấn mạnh, điều mà chính quyền Việt Nam cần làm ngay là đưa Trung Quốc vào cơ chế giải quyết tranh chấp đa phương theo công pháp quốc tế.

Ông Nam lưu ý, Công Ước về Luật Biển (UNCLOS) quy định khi có tranh chấp, các quốc gia thành viên có thể chọn một trong bốn cách: (1) Tòa án quốc tế ở Hà Lan. (2) Tòa án quốc tế về Luật Biển ở Đức. (3) Tòa trọng tài theo Phụ Lục 7 của UNCLOS. (4) Tòa trọng tài theo Phụ Lục 8 của UNCLOS cho những tranh chấp đặc biệt.

Tuy nhiên UNCLOS cho phép các quốc gia có quyền tuyên bố bảo lưu, không chấp nhận thẩm quyền phân xử của tòa án quốc tế trong lĩnh vực nào đó và tháng 8, 2006, Trung Quốc đã có tuyên bố hợp lệ, loại trừ quyền tài phán của tòa án quốc tế đối với “toàn bộ tranh chấp về chủ quyền liên quan đến các đảo,” thành ra việc kiện Trung Quốc phải tính đến yếu tố không rơi vào phạm vi mà Trung Quốc đã loại trừ và đơn kiện phải được một cơ quan tài phán quốc tế chấp nhận.

Dẫu khó song ông Nam khẳng định là vẫn có giải pháp. Chẳng hạn kiện đòi Trung Quốc buộc phải thực thi nghĩa vụ căn bản của thành viên Liên Hiệp Quốc theo Hiến Chương Liên Hiệp Quốc – loại nghĩa vụ mà Trung Quốc không thể loại trừ, ví dụ như không được sử dụng vũ lực. Trong thực tế, các tàu hải cảnh, hải giám, kiểm ngư của Trung Quốc đã liên tục tấn công tàu đánh cá của Việt Nam, gây hư hỏng các tàu đánh cá Việt Nam, gây thương tích cho ngư dân Việt Nam. Cho dù yếu tố “sử dụng vũ lực” có thể sẽ gây tranh cãi nhưng điều quan trọng là yêu cầu phân xử nằm ngoài phạm vi Trung Quốc đã chủ động loại trừ nên Trung Quốc không thể khước từ, không thể phủ nhận thẩm quyền phân xử mà phải hầu tòa.

Xin mời xem thêm video: Tổng thống
Obama thăm Hiroshima, khẳng định “không lập lại điều
ma quỷ

Ông Nam cũng lưu ý là cá nhân ngư dân hay các tổ chức nghề nghiệp của ngư dân cũng có thể kiện Trung Quốc ra hệ thống tòa án quốc tế, chẳng hạn vì đã “cản trở quyền tự do đánh bắt” theo UNCLOS. Theo ông Nam, việc kiện Trung Quốc có thể nhắm vào cả hướng, “yêu cầu kết tội” (ví dụ đã sử dụng vũ lực) lẫn “yêu cầu xác định hành vi” (ví dụ những hành động mà các tàu công vụ của Trung Quốc đã thực hiện đối với các tàu đánh cá của Việt Nam là hành vi sử dụng vũ lực).

Theo ông Nam, chuyện kiện Trung Quốc ra tòa quốc tế tuy không dễ dàng nhưng nếu có sự hỗ trợ đầy đủ để thu thập chứng cứ, tập họp nhân chứng để đánh giá, chuẩn bị hồ sơ thì có thể khởi kiện Trung Quốc theo nhiều hướng. Điều quan trọng nhất của việc kiện Trung Quốc là vụ kiện sẽ buộc Trung Quốc phải tham gia cơ chế giải quyết tranh chấp đa phương theo công pháp quốc tế. Đập nát sự ngạo mạn, trâng tráo của Trung Quốc vì Trung Quốc vẫn tin là đã dùng quyền bảo lưu, thoát ra khỏi phạm vi phân xử của hệ thống tài phán quốc tế. Mặt khác, vụ kiện có thể đẩy Trung Quốc tới chỗ phải thay đổi chiến lược ở Biển Đông vì luật pháp quốc tế không cho phép thay đổi hiện trạng, có hành đông khiến tình hình trở thành nghiêm trọng hơn trong thời gian tòa án quốc tế đang thụ lý vụ kiện. (G.Đ)


Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Dịch bệnh hoành hành ‘vương quốc quýt hồng’ ở Đồng Tháp

Lai Vung là địa phương có diện tích trồng quýt hồng lớn nhất Việt Nam nhưng vùng này đang bị dịch bệnh hoành hành.

Điện Biên: Mang súng trường xông vào nhà, bắn chết 2 người rồi tự sát

Một nghi can mang súng trường loại CKC xông vào nhà bắn chết hai vợ chồng rồi tự sát ngay tại hiện trường ở phường Mường Thanh, thành phố Điện Biên.

Mỏ cát lậu ở Đà Nẵng cách trụ sở ủy ban xã… 200 mét

Mỏ cát lậu “lộ thiên” chỉ cách trụ sở ủy ban xã Hòa Bắc khoảng 200 mét và tồn tại nhiều tháng qua nhưng ủy ban làm ngơ.

Cúm gia cầm tại Việt Nam khiến 9 người chết

Thêm hai người vừa thiệt mạng tại tỉnh Trà Vinh nâng số người chết vì cúm gia cầm tại Việt Nam lên con số chín người từ đầu năm 2018 đến nay.

Xử phúc thẩm nhà hoạt động Nguyễn Viết Dũng, luật sư có thể không đến kịp

Phiên phúc thẩm nhà hoạt động Nguyễn Viết Dũng diễn ra vào ngày 15 Tháng Tám, tại Nghệ An, nhưng luật sư bào chữa cho anh sẽ không đến kịp.

Người Sài Gòn tiễn đưa tác giả ‘Hồi ký của một thằng hèn’

Nhiều người thân, bạn bè và những người ái mộ nhạc sỹ Tô Hải, đã tới nhà thờ Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp, thuộc dòng Chúa Cứu Thế Sài Gòn, dự tang lễ tiễn đưa tác giả 'Hồi ký của một thằng hèn.'

Cự cãi, bị CSGT đánh dẫn đến tử vong

Một thanh niên sau khi bị Cảnh Sát Giao Thông chặn trên đường, cự cãi nên bị đấm đá thương tích trầm trọng, sau đó chết tại bệnh viện.

Kinh tế Việt Nam bị ảnh hưởng nặng nếu chiến tranh thương mại Mỹ-Trung leo thang

Nền kinh tế dựa vào xuất cảng của Việt Nam sẽ bị ảnh hưởng nặng nhất ở khu vực ASEAN nếu cuộc chiến thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc còn leo thang hơn nữa.

Ông Lê Đình Lượng giữ quyền im lặng khi bị hỏi cung

Ông Lê Đình Lượng, một nhân vật đấu tranh nhân quyền ở Nghệ An hoàn toàn giữ quyền im lặng trong tất cả các lần bị công an CSVN hỏi cung sau khi bị bắt và bị khởi tố.

Pháp đưa máy bay quân sự tới Việt Nam chào hàng

Một đoàn gồm nhiều loại máy bay quân sự được Pháp đưa tới Việt Nam biểu diễn, triển lãm vào cuối Tháng Tám trong một chiến dịch chào hàng qua nhiều nước Á Châu.