Việt Nam có thể ‘đập nát sự ngạo mạn của Trung Quốc’

VIỆT NAM – Đó là nhận định của ông Nguyễn Vân Nam, một tiến sĩ luật người Đức gốc Việt. Tờ Tuổi Trẻ đăng nhận định này kèm đề nghị của ông Nam: Kiện Trung Quốc ra tòa án quốc tế.

Một trong số hàng trăm tàu đánh cá của ngư dân Việt Nam đã bị Trung Quốc đâm chìm trên Biển Đông. (Hình: Zing)

Trong một cuộc trò chuyện với tờ Tuổi Trẻ về những vấn đề có liên quan đến chủ quyền của Việt Nam tại Biển Đông, giống như nhiều chuyên gia khác về luật pháp quốc tế, ông Nam cảnh báo, chính quyền Việt Nam đừng để Trung Quốc kéo vào các cuộc đàm phán song phương để giải quyết bất đồng về chủ quyền.

Sở dĩ trước nay, Trung Quốc khăng khăng đòi giải quyết các bất đồng về chủ quyền theo phương thức đàm phán song phương với từng quốc gia đang có tranh chấp với Trung Quốc về chủ quyền tại Biển Đông là vì hình thức này giúp Trung Quốc loại trừ các nghĩa vụ quốc tế của Trung Quốc.

Do luật pháp quốc tế tôn trọng chủ quyền của các quốc gia, tôn trọng thỏa thuận giữa các quốc gia, nên các thỏa thuận song phương có thể loại trừ nghĩa vụ quốc tế mà một trong hai quốc gia từng ký kết nên Trung Quốc rất muốn sử dụng phương thức này.

Với một thỏa thuận song phương, Trung Quốc có thể loại trừ được những yếu tố mà Trung Quốc muốn loại trừ nhưng không thể hoặc chưa kịp loại trừ khi ký kết các thỏa thuận quốc tế. Trung Quốc cũng có thể sử dụng các thỏa thuận song phương để ép Việt Nam đơn phương thực hiện những cam kết trong thỏa thuận đó, còn Trung Quốc thì thoái thác thi hành bởi trong quan hệ giữa Việt Nam và Trung Quốc có những loại thỏa thuận song phương không có hiệu lực quốc tế và vì vậy Trung Quốc không sợ việc vi phạm bị hệ thống tòa án quốc tế xét xử.

Ông Nam nhấn mạnh, điều mà chính quyền Việt Nam cần làm ngay là đưa Trung Quốc vào cơ chế giải quyết tranh chấp đa phương theo công pháp quốc tế.

Ông Nam lưu ý, Công Ước về Luật Biển (UNCLOS) quy định khi có tranh chấp, các quốc gia thành viên có thể chọn một trong bốn cách: (1) Tòa án quốc tế ở Hà Lan. (2) Tòa án quốc tế về Luật Biển ở Đức. (3) Tòa trọng tài theo Phụ Lục 7 của UNCLOS. (4) Tòa trọng tài theo Phụ Lục 8 của UNCLOS cho những tranh chấp đặc biệt.

Tuy nhiên UNCLOS cho phép các quốc gia có quyền tuyên bố bảo lưu, không chấp nhận thẩm quyền phân xử của tòa án quốc tế trong lĩnh vực nào đó và tháng 8, 2006, Trung Quốc đã có tuyên bố hợp lệ, loại trừ quyền tài phán của tòa án quốc tế đối với “toàn bộ tranh chấp về chủ quyền liên quan đến các đảo,” thành ra việc kiện Trung Quốc phải tính đến yếu tố không rơi vào phạm vi mà Trung Quốc đã loại trừ và đơn kiện phải được một cơ quan tài phán quốc tế chấp nhận.

Dẫu khó song ông Nam khẳng định là vẫn có giải pháp. Chẳng hạn kiện đòi Trung Quốc buộc phải thực thi nghĩa vụ căn bản của thành viên Liên Hiệp Quốc theo Hiến Chương Liên Hiệp Quốc – loại nghĩa vụ mà Trung Quốc không thể loại trừ, ví dụ như không được sử dụng vũ lực. Trong thực tế, các tàu hải cảnh, hải giám, kiểm ngư của Trung Quốc đã liên tục tấn công tàu đánh cá của Việt Nam, gây hư hỏng các tàu đánh cá Việt Nam, gây thương tích cho ngư dân Việt Nam. Cho dù yếu tố “sử dụng vũ lực” có thể sẽ gây tranh cãi nhưng điều quan trọng là yêu cầu phân xử nằm ngoài phạm vi Trung Quốc đã chủ động loại trừ nên Trung Quốc không thể khước từ, không thể phủ nhận thẩm quyền phân xử mà phải hầu tòa.

Xin mời xem thêm video: Tổng thống
Obama thăm Hiroshima, khẳng định “không lập lại điều
ma quỷ

Ông Nam cũng lưu ý là cá nhân ngư dân hay các tổ chức nghề nghiệp của ngư dân cũng có thể kiện Trung Quốc ra hệ thống tòa án quốc tế, chẳng hạn vì đã “cản trở quyền tự do đánh bắt” theo UNCLOS. Theo ông Nam, việc kiện Trung Quốc có thể nhắm vào cả hướng, “yêu cầu kết tội” (ví dụ đã sử dụng vũ lực) lẫn “yêu cầu xác định hành vi” (ví dụ những hành động mà các tàu công vụ của Trung Quốc đã thực hiện đối với các tàu đánh cá của Việt Nam là hành vi sử dụng vũ lực).

Theo ông Nam, chuyện kiện Trung Quốc ra tòa quốc tế tuy không dễ dàng nhưng nếu có sự hỗ trợ đầy đủ để thu thập chứng cứ, tập họp nhân chứng để đánh giá, chuẩn bị hồ sơ thì có thể khởi kiện Trung Quốc theo nhiều hướng. Điều quan trọng nhất của việc kiện Trung Quốc là vụ kiện sẽ buộc Trung Quốc phải tham gia cơ chế giải quyết tranh chấp đa phương theo công pháp quốc tế. Đập nát sự ngạo mạn, trâng tráo của Trung Quốc vì Trung Quốc vẫn tin là đã dùng quyền bảo lưu, thoát ra khỏi phạm vi phân xử của hệ thống tài phán quốc tế. Mặt khác, vụ kiện có thể đẩy Trung Quốc tới chỗ phải thay đổi chiến lược ở Biển Đông vì luật pháp quốc tế không cho phép thay đổi hiện trạng, có hành đông khiến tình hình trở thành nghiêm trọng hơn trong thời gian tòa án quốc tế đang thụ lý vụ kiện. (G.Đ)


Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Khởi tố công an viên đánh chết người ở Cần Thơ

Một công an viên vừa bị khởi tố và một người nữa đang bị điều tra ở Cần Thơ vì đánh đá dẫn đến cái chết một thanh niên chỉ vì “cự cãi” khi bị dừng xe để kiểm tra.

Mỹ chèo kéo Việt Nam để chống Trung Quốc

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ đến Việt Nam lần thứ hai trong năm nay cho thấy dấu hiệu Mỹ muốn chèo kéo Hà Nội đến thế nào để nghiêng về phía mình cùng chống lại Trung Quốc.

Bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ đến Việt Nam vì chuyện bán võ khí?

Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ James Mattis bỏ đi Trung Quốc nhưng sang Việt Nam thăm viếng hai ngày giữa những căng thẳng Biển Đông và các vụ mua bán võ khí tiềm năng còn đang mở ngõ.

Ông cụ 86 tuổi và ước mơ đại học

Ở tuổi 86, ông Cao Nhất Linh vẫn ngày ngày đạp xe đến trường để hoàn tất chương trình cử nhân Luật của Đại học Đông Đô, bất kể nắng mưa

Chuyện Biển Đông được chú trọng nhất trong phiên họp ASEAN tuần tới

Các căng thẳng kéo dài liên quan đến tranh chấp Biển Đông dự trù sẽ là chuyện chính yếu để bàn khi các giới chức quốc phòng ASEAN sắp sửa họp tuần tới ở Singapore.

Bị giết vì đốt râu bạn nhậu

Một vụ án mạng xảy ra hôm 12 Tháng Mười tại làng Trol Đeng, thị trấn Chư Ty, Huyện Đức Cơ xuất phát từ trò đùa nghịch: bật lửa đốt râu bạn chơi.

VTV đưa lộn hình logo IMF thành ‘International Mother F***ers’

Mạng xã hội hôm 14 Tháng Mười được dịp bàn tán sôi nổi qua việc bản tin trên kênh truyền hình quốc gia VTV1 đưa lộn hình logo IMF (Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế) thành "International Mother F***ers."

Bài ‘Em dâu tôi chết tại trụ sở công an’ của nhà báo nổi tiếng bị xóa trên FB

Hôm 14 Tháng Mười, mạng xã hội rúng động khi nhà báo Hoàng Khương của báo Tuổi Trẻ thông báo trên trang cá nhân rằng em dâu của ông chết trong đồn Công An thị xã Ninh Hòa.

Ông nông dân ‘mù chữ’ ở Sài Gòn chế xe 4 bánh ‘mui trần’

Bị “mù chữ,” chưa hết lớp 3, nhưng một ông nông dân ở huyện Củ Chi đã tự mày mò, chế xe bốn bánh “mui trần” chạy bằng xăng từ đồ phế thải.

Học sinh Bình Định đeo khẩu trang trong giờ học vì hôi thối

Mùi hôi thối bốc lên nồng nặc từ con kênh Đồng Đế chảy bên hông trường, học sinh trường Cát Trinh phải đeo khẩu trang trong giờ học.