Việt Nam có thể ‘đập nát sự ngạo mạn của Trung Quốc’

VIỆT NAM – Đó là nhận định của ông Nguyễn Vân Nam, một tiến sĩ luật người Đức gốc Việt. Tờ Tuổi Trẻ đăng nhận định này kèm đề nghị của ông Nam: Kiện Trung Quốc ra tòa án quốc tế.

Một trong số hàng trăm tàu đánh cá của ngư dân Việt Nam đã bị Trung Quốc đâm chìm trên Biển Đông. (Hình: Zing)

Trong một cuộc trò chuyện với tờ Tuổi Trẻ về những vấn đề có liên quan đến chủ quyền của Việt Nam tại Biển Đông, giống như nhiều chuyên gia khác về luật pháp quốc tế, ông Nam cảnh báo, chính quyền Việt Nam đừng để Trung Quốc kéo vào các cuộc đàm phán song phương để giải quyết bất đồng về chủ quyền.

Sở dĩ trước nay, Trung Quốc khăng khăng đòi giải quyết các bất đồng về chủ quyền theo phương thức đàm phán song phương với từng quốc gia đang có tranh chấp với Trung Quốc về chủ quyền tại Biển Đông là vì hình thức này giúp Trung Quốc loại trừ các nghĩa vụ quốc tế của Trung Quốc.

Do luật pháp quốc tế tôn trọng chủ quyền của các quốc gia, tôn trọng thỏa thuận giữa các quốc gia, nên các thỏa thuận song phương có thể loại trừ nghĩa vụ quốc tế mà một trong hai quốc gia từng ký kết nên Trung Quốc rất muốn sử dụng phương thức này.

Với một thỏa thuận song phương, Trung Quốc có thể loại trừ được những yếu tố mà Trung Quốc muốn loại trừ nhưng không thể hoặc chưa kịp loại trừ khi ký kết các thỏa thuận quốc tế. Trung Quốc cũng có thể sử dụng các thỏa thuận song phương để ép Việt Nam đơn phương thực hiện những cam kết trong thỏa thuận đó, còn Trung Quốc thì thoái thác thi hành bởi trong quan hệ giữa Việt Nam và Trung Quốc có những loại thỏa thuận song phương không có hiệu lực quốc tế và vì vậy Trung Quốc không sợ việc vi phạm bị hệ thống tòa án quốc tế xét xử.

Ông Nam nhấn mạnh, điều mà chính quyền Việt Nam cần làm ngay là đưa Trung Quốc vào cơ chế giải quyết tranh chấp đa phương theo công pháp quốc tế.

Ông Nam lưu ý, Công Ước về Luật Biển (UNCLOS) quy định khi có tranh chấp, các quốc gia thành viên có thể chọn một trong bốn cách: (1) Tòa án quốc tế ở Hà Lan. (2) Tòa án quốc tế về Luật Biển ở Đức. (3) Tòa trọng tài theo Phụ Lục 7 của UNCLOS. (4) Tòa trọng tài theo Phụ Lục 8 của UNCLOS cho những tranh chấp đặc biệt.

Tuy nhiên UNCLOS cho phép các quốc gia có quyền tuyên bố bảo lưu, không chấp nhận thẩm quyền phân xử của tòa án quốc tế trong lĩnh vực nào đó và tháng 8, 2006, Trung Quốc đã có tuyên bố hợp lệ, loại trừ quyền tài phán của tòa án quốc tế đối với “toàn bộ tranh chấp về chủ quyền liên quan đến các đảo,” thành ra việc kiện Trung Quốc phải tính đến yếu tố không rơi vào phạm vi mà Trung Quốc đã loại trừ và đơn kiện phải được một cơ quan tài phán quốc tế chấp nhận.

Dẫu khó song ông Nam khẳng định là vẫn có giải pháp. Chẳng hạn kiện đòi Trung Quốc buộc phải thực thi nghĩa vụ căn bản của thành viên Liên Hiệp Quốc theo Hiến Chương Liên Hiệp Quốc – loại nghĩa vụ mà Trung Quốc không thể loại trừ, ví dụ như không được sử dụng vũ lực. Trong thực tế, các tàu hải cảnh, hải giám, kiểm ngư của Trung Quốc đã liên tục tấn công tàu đánh cá của Việt Nam, gây hư hỏng các tàu đánh cá Việt Nam, gây thương tích cho ngư dân Việt Nam. Cho dù yếu tố “sử dụng vũ lực” có thể sẽ gây tranh cãi nhưng điều quan trọng là yêu cầu phân xử nằm ngoài phạm vi Trung Quốc đã chủ động loại trừ nên Trung Quốc không thể khước từ, không thể phủ nhận thẩm quyền phân xử mà phải hầu tòa.

Xin mời xem thêm video: Tổng thống
Obama thăm Hiroshima, khẳng định “không lập lại điều
ma quỷ

Ông Nam cũng lưu ý là cá nhân ngư dân hay các tổ chức nghề nghiệp của ngư dân cũng có thể kiện Trung Quốc ra hệ thống tòa án quốc tế, chẳng hạn vì đã “cản trở quyền tự do đánh bắt” theo UNCLOS. Theo ông Nam, việc kiện Trung Quốc có thể nhắm vào cả hướng, “yêu cầu kết tội” (ví dụ đã sử dụng vũ lực) lẫn “yêu cầu xác định hành vi” (ví dụ những hành động mà các tàu công vụ của Trung Quốc đã thực hiện đối với các tàu đánh cá của Việt Nam là hành vi sử dụng vũ lực).

Theo ông Nam, chuyện kiện Trung Quốc ra tòa quốc tế tuy không dễ dàng nhưng nếu có sự hỗ trợ đầy đủ để thu thập chứng cứ, tập họp nhân chứng để đánh giá, chuẩn bị hồ sơ thì có thể khởi kiện Trung Quốc theo nhiều hướng. Điều quan trọng nhất của việc kiện Trung Quốc là vụ kiện sẽ buộc Trung Quốc phải tham gia cơ chế giải quyết tranh chấp đa phương theo công pháp quốc tế. Đập nát sự ngạo mạn, trâng tráo của Trung Quốc vì Trung Quốc vẫn tin là đã dùng quyền bảo lưu, thoát ra khỏi phạm vi phân xử của hệ thống tài phán quốc tế. Mặt khác, vụ kiện có thể đẩy Trung Quốc tới chỗ phải thay đổi chiến lược ở Biển Đông vì luật pháp quốc tế không cho phép thay đổi hiện trạng, có hành đông khiến tình hình trở thành nghiêm trọng hơn trong thời gian tòa án quốc tế đang thụ lý vụ kiện. (G.Đ)

Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Mẫu hạm Mỹ USS Carl Vinson sẽ thăm Đà Nẵng ngày 5 Tháng Ba

Hàng không mẫu hạm nguyên tử của Mỹ USS Carl Vinson sẽ đến cảng Đà Nẵng thăm viếng 5 ngày từ mùng 5 đến 9/3/2018 , một chỉ dấu tượng trưng cho cải thiện quan hệ an ninh quốc phòng Việt Mỹ.

Vợ chồng Việt kiều Mỹ bị tố cầm đầu giang hồ đại náo Biên Hòa

Cặp vợ chồng người Mỹ gốc Việt bị tố là cầm đầu một nhóm giang hồ trong một vụ đánh nhau giữa hai nhóm có võ khí ở thành phố Biên Hòa tối 30 Mậu Tuất.

Trung Quốc thách đố Mỹ tạo nguy cơ xung đột Biển Đông

Nguy cơ của hành động tính toán sai lầm và xung đột võ trang gia tăng tại khu vực Biển Đông một khi Trung Quốc mạnh hơn đang thách đố nước Mỹ.

Người dân dựng rạp giữa quốc lộ đòi làm rõ vụ công an đụng chết người

Hàng chục người thân của nạn nhân bị ông thượng úy công an đụng xe chết rồi bỏ chạy đã dựng rạp giữa quốc lộ 15A. tỉnh Hà Tĩnh, đòi phải làm rõ sự việc.

Sài Gòn, chuyện ba ngày Tết

Có lẽ nên bắt đầu từ chiều 30 Tết, trên Bến Bình Đông, Quận 8, nơi bắt đầu và kết thúc những vui, buồn, hỉ, nộ, ái, ố của một ngày cuối năm.

ASEAN hy vọng sớm đạt thỏa hiệp COC với Trung Quốc

Cả Trung Quốc và các nước ASEAN “khẳng định sự hy vọng” hoàn tất bộ quy tắc ứng xử để giải quyết tranh chấp trên Biển Đông, bộ trưởng Quốc Phòng Singapore cho hay

Tai nạn xe cộ làm chết 155 người trong 5 ngày nghỉ Tết

Tính tư ngày bắt đầu được nghỉ tết Mậu Tuất tức từ ngày 14 Tháng Hai, 2018 đến ngày 18 Tháng Hai, 2018 , cả nước đã xảy ra 202 tai nạn giao thông với 155 người thiệt mạng và 149 người bị thương.

Kỹ sư trẻ ở Quảng Trị ‘lì xì’ trẻ em bằng sách

Đã là năm thứ 3, cứ vào đêm giao thừa 30 Tết là anh kỹ sư xây dựng, ở thành phố Đông Hà cùng những người bạn của mình ra đường để “lì xì” sách cho các em nhỏ.

Làm giàu nhờ giống mít không hạt, không mủ, ăn được cả xơ

Một nông dân 69 tuổi đã vượt qua nghèo khó và dư tiền sắm được xe hơi nhờ một vườn mít cho trái “không hạt, không mủ, ăn dược cả xơ.”

Tết ở Việt Nam: Gần 2,000 ca cấp cứu vì đánh nhau, 6 người chết

Rượu vào lời ra, bài bạc cãi nhau, ít nhất có 6 người đã thiệt mạng trong số gần 2,000 trường hợp cấp cứu tại bệnh viện từ thương tích của các vụ đánh nhau ba ngày tết Mậu Tuất.