HÀ NỘI (NV) – Ðó là ước đoán của Viện Nghiên Cứu Quản Lý Kinh Tế Việt Nam trong báo cáo về kinh tế vĩ mô của quý 1 năm nay.
Theo báo cáo vừa kể thì số tiền Việt Nam phải trả hàng năm cho các khoản đã vay đang tăng rất nhanh và càng ngày càng nhiều.
Dân Ngọc Hồi, Kon Tum đu đây vượt sông vì không có cầu. Cảnh này sẽ trở thành khó xóa vì ngân sách được dùng để trả nợ, không còn tiền chi cho phát triển. (Hình: VNE)
Năm 2013, Việt Nam chi 185,800 tỉ đồng để trả nợ. Năm 2014 tổng số tiền phải chi cho việc trả nợ tăng lên thành 296,200 tỉ đồng. Ðến năm ngoái, nếu cộng toàn bộ các khoản phải trả, bao gồm cả những khoản phải trả cho số nợ mà chính phủ Việt Nam trực tiếp vay lẫn những khoản phải trả cho số nợ mà chính phủ Việt Nam đứng ra bảo lãnh để vay và những khoản phải trả cho số nợ mà chính quyền các địa phương vay riêng thì tổng số tiền đã chi chỉ để trả nợ lên tới 418,400 tỉ đồng.
Ðáng lưu ý là chỉ tính riêng số tiền dành cho việc trả những khoản mà chính phủ Việt Nam trực tiếp vay thì năm 2013, tiền trả cho các khoản mà chính phủ Việt Nam trực tiếp vay chiếm 22.4% tổng thu ngân sách.
Ðến năm 2015, riêng số tiền dành cho việc trả những khoản mà chính phủ Việt Nam trực tiếp vay chiếm đến 29.9% tổng thu ngân sách.
Nếu tính đúng, tính đủ toàn bộ số tiền dành cho việc trả nợ (bao gồm cả những khoản phải trả cho số nợ mà chính phủ Việt Nam đứng ra bảo lãnh để vay và những khoản phải trả cho số nợ mà chính quyền các địa phương vay riêng) theo tỷ lệ thu ngân sách thì con số chắc chắn vượt xa mức 29.9%.
Theo Viện Nghiên Cứu Quản Lý Kinh Tế Việt Nam, sở dĩ nợ nần tăng nhanh, số tiền phải trả (cả vốn lẫn lãi) càng ngày càng lớn là vì chính quyền vay nợ ngắn hạn (bán trái phiếu với kỳ hạn hoàn trả dưới hai năm) quá nhiều.
Viện Nghiên Cứu Quản Lý Kinh Tế Việt Nam cảnh báo, với tình trạng vừa kể, nếu việc phát hành trái phiếu (vay thêm tiền) không đạt kế hoạch đề ra, áp lực đối với thu-chi ngân sách sẽ “rất lớn.”
Ðáng ngại là theo Viện Nghiên Cứu Quản Lý Kinh Tế Việt Nam, chính quyền Việt Nam khó mà phát hành trái phiếu dài hạn để giảm áp lực đối với thu-chi ngân sách vì giới mua trái phiếu chính phủ đa số là ngân hàng thương mại. Những ngân hàng thương mại này không thể mua trái phiếu dài hạn vì dân chúng Việt Nam chỉ gửi tiền kiếm lời với kỳ hạn ngắn.
Cũng vì vậy, có thể sẽ xuất hiện tình trạng cả hệ thống tài chính “mất khả năng thanh toán tạm thời.” Khả năng này có thể đã xuất hiện hồi năm ngoái nếu Bộ Tài Chính Việt Nam không kịp vay Ngân Hàng Nhà Nước 30,000 tỷ đồng và phát hành 1 tỷ Mỹ kim trái phiếu để “hỗ trợ” Vietcombank!
Không phải tới bây giờ chính quyền Việt Nam mới rơi vào tình trạng “điên đảo về tài chính,” thu không đủ bù chi và nợ nần phải trả càng ngày càng lớn.
Năm ngoái, trong báo cáo về triển vọng kinh tế thế giới 2015, Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế (IMF) ước đoán, mức thâm hụt ngân sách của Việt Nam là 6.9% GDP – cao nhất khu vực Ðông Nam Á và Việt Nam sẽ tiếp tục bội chi ít nhất đến 2020. Cũng theo báo cáo vừa kể, Việt Nam là quốc gia duy nhất ở Ðông Nam Á có tỷ lệ nợ nần/GDP lên tới 68% GDP vào năm 2020.
Bởi bội chi, chi tiêu cho phát triển của Việt Nam đã giảm đáng kể dù rằng không chi cho phát triển (xây dựng nền tảng của kinh tế) thì không thể phát triển.
Nếu giai đoạn từ 2007 đến 2013, chi cho phát triển chiếm khoảng 27.7% tổng chi thì đến năm 2014 đã giảm xuống chỉ còn 16.3% tổng chi và sang năm 2015 chỉ còn 15.6% tổng chi. (G.Ð)
