WASHINGTON D.C. – Việt Nam quan trọng vì “sát trung tâm chiến lược tái cân bằng” và vì vai trò trong ASEAN vào thời điểm Hoa Kỳ muốn tham gia tích cực hơn vào hoạt động của các tổ chức ở Châu Á.
Ðó là một trong những điểm đáng chú ý khi ông Danny Russel, người vừa trở thành trợ lý đặc trách Ðông Á-Thái Bình Dương của ngoại trưởng Hoa Kỳ, trả lời báo giới tại một cuộc họp báo ở Washington D.C.
Gặp gỡ giữa các sĩ quan hải quân của Hoa Kỳ và Việt Nam. (Hình: BBC)
Tại cuộc họp báo vừa kể, ông Russel tái khẳng định, Châu Á là trọng tâm trong chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ. Việt Nam nói riêng và khu vực Ðông Nam Á nói chung là một phần quan trọng trong chính sách ấy. Người ta vẫn thường gọi chính sách vừa đề cập là “tái cân bằng lực lượng” hay “xoay trục qua Châu Á-Thái Bình Dương.”
Ông Russell giới thiệu cặn kẽ hơn với báo giới về vai trò, vị trí của Ðông Nam Á và Việt Nam trong chính sách của Hoa Kỳ đối với vùng Châu Á-Thái Bình Dương. Theo đó, Hoa Kỳ xem Ðông Nam Á là khu vực năng động nhất trong toàn vùng. Hoa Kỳ đang và sẽ tiếp tục đầu tư thích đáng vào việc xây dựng, củng cố, phát triển quan hệ với tất các quốc gia ASEAN, từ lớn nhất như Indonesia, đến nhỏ nhất như Brunei và Singapore.
Riêng với Việt Nam, ông Russel xác định rằng quan hệ song phương đang tiến triển tốt và chuyến thăm Hoa Kỳ của ông Trương Tấn Sang – Chủ tịch Nhà nước Việt Nam sẽ là một “mốc lịch sử.”
Ông Sang sẽ tới Hoa Kỳ vào chiều 23 tháng 7. Tại Hoa Kỳ, ông Sang sẽ gặp ông John Kerry, ngoại trưởng Hoa Kỳ vào ngày 24 tháng 7, rồi hội đàm với ông Barrack Obama vào ngày 25 tháng 7.
Theo ông Russel, quan hệ giữa Hoa Kỳ và Việt Nam đang có cơ hội phát triển tốt hơn. Cơ hội đó có sự góp phần từ quan hệ cá nhân của ông Kerry với Việt Nam. Kể từ khi là thượng nghị sĩ, cho tới lúc giữ vai trò chủ tịch Ủy Ban Ðối Ngoại của Thượng Viện Hoa Kỳ, ông Kerry đã đến thăm Việt Nam 17 lần. Ngoại trưởng đương nhiệm của Hoa Kỳ được cho là đã có những đóng góp quan trọng trong việc đặt nền móng để Hoa Kỳ và Việt Nam có quan hệ chiến lược, toàn diện, quan hệ đối tác mà cả hai bên có thể xây dựng và đang xây dựng.
Hoa Kỳ xem Việt Nam là một đối tác quan trọng trong đàm phán về Hiệp định Ðối tác Thương mại xuyên Thái Bình Dương (TPP).
Tuy nhiên, cũng theo ông Russel, có vài yếu tố khiến Hoa Kỳ buộc phải cân nhắc trong quan hệ với Việt Nam. Yếu tố đầu tiên là Việt Nam thuộc loại kém phát triển nhất trong số 12 quốc gia đang cùng đàm phán về TPP. Do vậy, Việt Nam sẽ là quốc gia hưởng lợi lớn nhất khi trở thành thành viên một khối mậu dịch có tiêu chuẩn và chất lượng cao như TPP. Yếu tố thứ hai, Hoa Kỳ hết sức chú ý đến tình hình nhân quyền tại Việt Nam. Ông Russel nhận xét, Việt Nam có những tiến bộ trong lĩnh vực này nhưng Hoa Kỳ vẫn rất quan tâm đến các lĩnh vực chưa có tiến bộ.
Trước báo giới, nhân vật hiện là trợ lý đặc trách Ðông Á-Thái Bình Dương của ngoại trưởng Hoa Kỳ khen ngợi lập trường của Việt Nam về biển Ðông, khi Việt Nam là một trong những bên có tranh chấp song rất có trách nhiệm khi ủng hộ cách tiếp cận bằng ngoại giao, dựa trên luật pháp. Ông Russel tiết lộ, ông Kerry hy vọng, chuyến thăm Hoa Kỳ của ông Sang sẽ là cơ hội để hai quốc gia gia tăng sự phối hợp về các vấn đề chiến lược trong khu vực mà biển Ðông là “vấn đề quan trọng.” (G.Ð)
