SÀI GÒN (NV) – Hôm 12 tháng 9, Thứ Trưởng Bộ Công Thương CSVN Trần Tuấn Anh thú nhận tại một hội nghị diễn ra ở Sài Gòn rằng, Việt Nam đã tự đánh mất thế mạnh của hạt gạo trên thị trường thế giới.
Trước diễn đàn mang chủ đề “Tìm kiếm giải pháp nâng cao giá trị gạo Việt Nam xuất cảng,” ông Trần Tuấn Anh còn nhìn nhận rằng, việc “chậm xây dựng thương hiệu khiến sức cạnh tranh của các doanh nghiệp xuất cảng gạo bị giảm sút.”
Nông dân Việt Nam cực khổ trên đồng ruộng, để lợi nhuận rơi vào tay các tổ chức trung gian. (Hình: halongcoal.com.vn)
Báo Tiền Phong dẫn phúc trình của ông thứ trưởng liệt kê một số nguyên nhân làm giảm uy thế của hạt gạo Việt trên trường thế giới. Ðó là việc “chậm cải tiến hệ thống thống kê; sự hạn chế của ngành chế biến sau khi thu hoạch; kỹ thuật và thói quen canh tác lạc hậu, xé lẻ của nông dân…”
Cũng tại diễn đàn trên, ông Vũ Trọng Khải, cựu hiệu trưởng Trường Quản Lý Cán Bộ Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn hô hào “phải thay đổi tư duy sản xuất nông nghiệp, nếu muốn nâng cao giá trị nông sản và lúa gạo Việt Nam.”
Còn ông Phạm Văn Bảy, phó chủ tịch Hiệp Hội Lương Thực Việt Nam thì cho rằng, một trong những mô hình sản xuất lúa gạo hiện đại mà Việt Nam đang muốn đạt đến là tạo lập những “cánh đồng mẫu.” Mỗi “cánh đồng mẫu,” theo mô hình này, rộng ít nhất 1,000 ha, với số vốn đầu tư không dưới 20 tỉ đồng, tương đương 1 triệu đô. Ông Phạm Văn Bảy cho rằng, cho đến nay không có doanh nghiệp nào tại Việt Nam “đủ sức đáp ứng yêu cầu nói trên.”
Lời báo động này đã được đưa ra trước đó, khi cảnh cáo rằng cho đến nay Việt Nam chưa có một giống lúa nào làm thương hiệu “tầm cỡ quốc gia,” mặc dù hồi năm rồi đã đạt đến vị trí quốc gia xuất cảng gạo đứng đầu thế giới.
Theo ông Trương Thanh Phong, tổng giám đốc Tổng Công Ty Lương Thực Miền Nam, chủ tịch Hiệp Hội Lương Thực Việt Nam, dù là quốc gia xuất cảng gạo nhất-nhì thế giới nhiều năm nay, Việt Nam vẫn chưa có một giống lúa chính gốc nào làm giống đại trà. Hàng chục năm nay, Việt Nam không có riêng một thương hiệu để xây dựng uy tín hạt gao trên thị trường thế giới.
Cũng theo báo Tiền Phong, Bộ Công Thương Cộng Sản Việt Nam đã ban hành một quyết định “quy hoạch thương nhân ngành xuất cảng gạo” hôm 10 tháng 9 vừa qua. Theo “quy hoạch” này, Việt Nam sẽ có đến 150 “đầu mối” xuất cảng gạo.
Trước đó, ngày 26 tháng 8, một phúc trình của Trung Tâm Tin Học và Thống Kê thuộc Bộ Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn Việt Nam cho hay, Việt Nam đã xuất cảng khoảng 4.7 triệu tấn gạo trong 8 tháng đầu năm 2013, đạt 2 tỉ đô.
Ðây là những con số không đáng mừng vì giảm 15.7% về lượng và sụt mất 18.4% về giá trị, so với 8 tháng đầu năm 2012.
Khách hàng nhập cảng gạo lớn nhất của Việt Nam hiện nay là Trung Quốc, với khoảng 1.5 triệu tấn gạo, chiếm 33% tổng kim ngạch xuất cảng gạo của Việt Nam.
Ông Võ Tòng Xuân, cựu viện trưởng Viện Ðại Học Cần Thơ, được coi là một trong những nhà khoa học hàng đầu về lúa gạo tại Việt Nam đã đổ trách nhiệm cho các công ty xuất cảng “chỉ lo kiếm lời, chứ không tái đầu tư cho nông dân.” Ông còn kể chuyện Việt Nam không dựng được một gian trưng bày lúa gạo, trong khi Lào và Cambodia đều có, tại một hội chợ lương thực tổ chức ở Thái Lan mới đây. (PL)
