BÌNH ĐINH, Việt Nam (NV) – Mắc bệnh cùi, hai chân bị tật nhưng “anh cả” của bệnh nhân tại làng phong Quy Hòa ở phường Ghềnh Ráng, thành phố Quy Nhơn, là người giàu nghị lực, có tấm lòng hiệp nghĩa được nhiều người mến phục.
Người mắc bệnh cùi tại làng phong Quy Hòa xem ông Trương Văn Tèo (50 tuổi) là “anh cả,” dẫn dắt những mảnh đời sứt mẻ vượt lên trên số phận. Còn đối với xã hội, Tèo “Sụi” (biệt danh của ông Tèo) là người “gác cửa tử thần” chuyên cứu vớt người trên biển.
“Có gì mà viết, cuộc đời tôi sứt mẻ, tật nguyền, buồn lắm! Do tính tui hay lo chuyện bao đồng, thấy chuyện bất bình nên ra tay tương trợ thôi. Một khi đã giúp là hết mình chẳng cần ơn huệ gì, miễn sao người ta đừng sống phụ bạc, hất hủi là được,” ông Tèo mở đầu câu chuyện với báo SGGP.
Ông Tèo kể quê mình ở thị trấn Long Hải, huyện Long Điền (tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu), sinh ra đã mồ côi cha. Người mẹ sau đó đi lấy chồng. Mới 9 tuổi, ông đã phải theo người cậu ruột học nghề đi biển.
Những năm tháng lênh đênh trên biển, người cậu “thích làm việc hiệp nghĩa” trở thành hình mẫu sau này của ông Tèo. Năm 14 tuổi, gặp lúc cha dượng nghiện rượu, ông Tèo trở thành trụ cột chính trong gia đình nuôi mẹ và ba em.
Tưởng mọi việc cứ thế trôi qua nhưng năm tuổi 17, ông Tèo mắc phải bệnh phong cùi. Bệnh tình đày đọa, xé nát những hứa hẹn và tương lai của chàng trai biển. Năm 1990, ông Tèo phải xa gia đình đến sống với cộng đồng người cùi ở Bệnh Viện Phong Da Liễu Trung Ương Quy Hòa ở tận Quy Nhơn. Điều trị đến năm 1993, may mắn bệnh tình được khống chế.
Không quay về quê hương vì sợ ảnh hưởng đến tương lai của các em, ông Tèo quyết định ở lại gắn bó với biển Quy Hòa để làm lại cuộc đời và tiện cho việc điều trị khi bệnh tái phát.
Đến năm 1999, số phận gán ghép mang đến cho ông Tèo một người vợ hơn mình bốn tuổi cũng mang bệnh giống mình để làm bạn đời sau chuỗi ngày đầy sóng gió và gắn bó với ông suốt 22 năm qua. Hai người sinh được cậu con trai lành lặn nay đã 17 tuổi.
Nói về việc do đâu mà ông dạy nghề biển cho bệnh nhân làng cùi, ông Tèo kể ở làng phong Quy Hòa còn nhiều mảnh đời cô độc, sứt mẻ hơn ông. Có những người chân tay bị bệnh “gặm” cụt hết lại bị người thân chối bỏ, đau đớn cả thể xác lẫn tinh thần. Từ đó, ông Tèo nảy ra ý tưởng dạy nghề biển cho họ để họ làm lại cuộc đời.
“Những bệnh nhân ở đây đều trôi dạt từ nhiều vùng miền ở Việt Nam đến. Có người ở miền biển, có người ở đồng bằng, miền núi hay người thiểu số. Mỗi người một cảnh ngộ, ai nấy đều mang thân thể sứt sẹo nhưng tâm hồn đầy nghị lực,” ông Tèo tâm sự.
Thường thì những bệnh nhân phong sau khi được điều trị bớt bệnh đều ra ngoài xin đất ở gần bệnh viện để sống, làm lại cuộc đời mới. Họ vừa điều trị bệnh, nhưng hằng ngày vẫn phải trèo đèo lên rừng đốn củi đốt lấy than để mưu sinh.
Nhưng rồi cuộc mưu sinh dè dặt của làng phong Quy Hòa cũng vắt kiệt “cái niêu cơm” của họ ở những mảnh rừng lân cận. Rừng núi hết cây, họ quay lại trông chờ vào biển cả, song đa số họ đều lạ lẫm với biển nên muốn đi biển phải học nghề và Tèo “Sụi” trở thành thầy dạy cho họ.
Để đào tạo được một người đi biển rất khó, đằng này lại là những bệnh nhân cùi mang thân thể tật nguyền, yếu ớt. Song, ông Tèo vẫn quyết tâm dạy bằng được. Ông bỏ ra hàng tuần, thậm chí cả tháng để chỉ nghề.
“Ban đầu, tôi chịu khó dạy cho họ nắm rõ con nước trong tháng. Chỉ cho họ thuật canh nước, những ngày nào biển có nước ròng, ngày nào biển yên, cứ vận theo đó mà hành nghề. Sau đó, tôi chỉ cho họ cách chèo lái chiếc thuyền, khâu lưới, bủa lưới, làm nghề, sửa máy tàu và đánh bắt ở vùng nước nào nhiều cua cá, vùng nào thì không nên bủa lưới… Có những người đã lớn tuổi, bị cụt cả hai chân, tôi phải theo sát họ cả năm trời để chỉ nghề,” ông Tèo cười nói.
Nhờ Tèo “Sụi” truyền nghề, đến nay ở làng phong Quy Hòa đã có trên 100 ghe thuyền của người cùi hành nghề đi biển. “Tôi không phải dạy nghề gì cả mà chỉ là người bảo họ kiếm kế, vượt qua số phận thôi. Gia đình tôi bốn đời theo nghề biển, tôi có tay nghề, giờ làng xóm trông cậy thì mình chỉ dẫn để họ có công ăn việc làm, bớt nghĩ đến bệnh tật rồi tủi thân. Có những người tôi giúp, về sau họ trở thành bạn bè, anh em tốt. Chúng tôi lập ra một tổ năm người, chuyên làm việc nghĩa, sẵn sàng xả thân giúp đỡ dân làng, người bị nạn trên biển,” ông Tèo khiêm tốn nói.
Ngoài việc dạy nghề biển cho người của làng phong, Tèo “Sụi” còn được mệnh danh là người “gác cửa tử thần” ở biển Quy Hòa.
“Chỉ cần nghe có người báo tin là tôi dong thuyền chạy ngay, bất chấp ngày hay đêm. Nếu gặp được họ còn sống thì cứu giúp, còn gặp chết cũng cứu vớt họ lên bờ. Có ai nhờ lặn tìm xác người thân trên biển vùng này, anh em tôi đều sẵn sàng ra tay giúp đỡ không lấy tiền công. Giúp xong còn bỏ công ra để hỗ trợ gia đình lo tang lễ cho người thân xấu số,” ông Tèo nói.
Ông Tèo kể những lần cứu người, lặn vớt xác các thủy thủ tàu biển bị nạn trong cơn bão số 12 hồi Tháng Mười Một, 2017. Hay lúc xả thân vượt bão biển vớt xác ba học sinh chết đuối khi thi thể các em bị sóng dữ cuốn vào gành đá vào cuối năm 2018, lần nào cũng đấu vật với sóng biển dữ dội, suýt bỏ mạng.
“Cứu giúp được người ta, làm được một việc nghĩa thì trong bụng tôi cũng thấy được an ủi. Do cuộc đời của tôi đã sứt mẻ, có lúc như rơi xuống vực thẳm nhưng được xã hội vớt lên, giờ làm được việc tốt cống hiến cho xã hội thì mãn nguyện lắm,” ông Tèo tâm sự.
Kể với báo Sài Gòn Giải Phóng, ông Tèo nhắc lại cơn bão số 12 đã nuốt chửng nhiều con tàu cỡ lớn, nhiều thủy thủ bị tử nạn, trôi mất xác. Sau cơn bão, ông lủi thủi một mình đi dọc bãi cát tìm vớt thi thể người bị nạn.
“Lúc ấy, tôi phát hiện một thi thể thủy thủ trôi ngoài lớp sóng, cách bờ 100 mét. Tôi bơi ra để kéo cái xác ấy vào, phải tới 70 kg, nặng lắm. Tui bơi vào gần đến bờ thì kiệt sức, nhưng vẫn cố bơi và kêu la anh em trong bờ ra hỗ trợ. Lần ấy, may trời thương nên tui mới sống đến giờ…” (Tr.N)
[jwplayer WIKeH0Wg-YzmDPLlM]
