HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Các nước ASEAN muốn nối lại cuộc đàm phán với Trung Quốc về Bộ Quy Tắc Ứng Xử Trên Biển Đông (COC) bị đình lại từ nhiều tháng qua do tác động của đại dịch COVID-19.
“Chúng tôi kêu gọi các bên kiềm chế, tránh làm phức tạp thêm tình hình, thực hiện đầy đủ các quy định quốc tế, đặc biệt là thực hiện tốt Tuyên Bố Ứng Xử Trên Biển Đông (DOC) và sớm khôi phục đàm phán COC hiệu lực, hiệu quả, phù hợp với luật pháp quốc tế, trong đó có Công Ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) 1982,” Thủ Tướng CSVN Nguyễn Xuân Phúc đại diện nước chủ nhà tổ chức hội nghị ASEAN cấp cao kỳ thứ 36 nói trong cuộc họp báo ở Hà Nội chiều Thứ Sáu, 26 Tháng Sáu, được VNExpress dẫn lại.
Ông Phúc đổ cho dịch bệnh COVID-19 đã làm gián đoạn các cuộc họp thảo luận về xây dựng COC suốt từ khi các bên đã ra bản DOC từ năm 2002 đến nay đã 18 năm. Sự dây dưa trì hoãn được nhiều nhà phân tích chứng minh là Trung Quốc muốn đẩy các nước tranh chấp chủ quyền biển đảo vào sự đã rồi khi họ bồi đắp, mở rộng các đảo ở Hoàng Sa, bồi đắp biến các bãi đá ngầm ở Trường Sa, thành những căn cứ quân sự khổng lồ.
Bắc Kinh ngang ngược cậy sức mạnh quân sự ăn trùm cứ lấn tới từng bước nên người ta chỉ thấy ông Phúc hô hò vớt vát: “Trong bối cảnh đó, Việt Nam đã nỗ lực cùng ASEAN hợp tác với các bên liên quan để kiềm chế, không để có các hành động làm phức tạp tình hình trên biển, tuân thủ luật pháp quốc tế.”
Trước đó, ngày 23 Tháng Sáu, Thứ Trưởng Ngoại Giao CSVN Nguyễn Quốc Dũng họp báo cho biết cuộc họp về COC gần đây nhất là vào Tháng Mười, 2019, tại Đà Lạt. Vào dịp đó, ASEAN và Trung Quốc thỏa thuận chuẩn bị thực hiện vòng đọc lần hai văn bản dự thảo COC nhưng đã không có cuộc tiếp xúc nào diễn ra suốt hơn nửa năm qua. Theo ông Dũng, ASEAN và Trung Quốc nhiều phần sẽ bàn vấn đề này trong cuộc họp của các quan chức cấp cao của hai bên vào 1 Tháng Bảy tới đây.
Hãng thông tấn AFP dựa vào bản dự thảo tuyên bố của ASEAN sau cuộc họp nói trên cho hay các lãnh tụ ASEAN bầy tỏ quan ngại về “bồi đắp bãi đá ngầm, những diễn biến gần đây và các biến cố nghiêm trọng” trên Biển Đông. Một thứ ngôn từ ngoại giao tránh né làm Bắc Kinh tức giận.
Từ cuối năm ngoái đến nay, dồn dập các tin từ Trung Quốc cho các nhóm tàu khảo sát địa chất quấy rối hoạt động dò tìm và khai thác dầu khí của Việt Nam, Indonesia, Malaysia. Rồi Indonesia, Malaysia, Việt Nam bác bỏ tuyên bố chủ quyền ngang ngược biển đảo Biển Đông của Trung Quốc tại Liên Hiệp Quốc. Tàu tuần Trung Quốc đâm chìm tàu đánh cá của Việt Nam ở Hoàng Sa. Bắc Kinh tuyên bố lập ba thành phố tại ba nhóm quần đảo trên Biển Đông và đặt tên 80 thực thể ngầm dưới lóng biển ngay trong vùng biển đặc quyền kinh tế của Việt Nam và Philippines.
Cuộc họp ASEAN cấp cao diễn ra ba ngày sau khi Mỹ cho tàu tác chiến ven bờ USS Gabrielle Giffords tập trận trên Biển Đông cùng hai khu trục hạm Nhật Bản JS Kashima và JS Shimayuki. Hành động nhằm thách đố tuyên bố chủ quyền ngang ngược hình “Lưỡi Bò” của Bắc Kinh. (TN) [qd]
