SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Dù nhà cầm quyền CSVN cố gắng ngăn chặn nhưng vẫn có người dân ở Việt Nam đưa lên các mạng xã hội tin tức liên quan đến vụ nổ súng vào hai trụ sở công an ở tỉnh Đắk Lắk.
Ba người dân ở tỉnh Bình Dương vừa bị nhà cầm quyền tỉnh này phạt tổng cộng 22.5 triệu đồng (khoảng $961) với cáo buộc đưa lên mạng xã hội “chia sẻ thông tin bịa đặt liên quan đến vụ tấn công tại Đắk Lắk, gây hoang mang dư luận,” theo bản tin của Thông Tấn Xã Việt Nam (TTXVN).
Theo đó, người có tên NTBD và một người nữa có tên NTP sống ở thành phố Thủ Dầu Một đã đưa lên trang cá nhân Facebook “thông tin kích động gây mất an ninh trật tự và xúc phạm danh dự lực lượng công an trên mạng xã hội.” Một người khác có tên NTD sống ở Dĩ An đã đưa lên TikTok “video có nội dung, hình ảnh không đúng sự thật.”
Cả ba người nói trên, mỗi người bị phạt 7.5 triệu đồng (khoảng $320).
Ban người này nằm trong số hơn 100 người đã bị nhà cầm quyền CSVN bắt thẩm vấn rồi phạt vạ, kể từ khi xảy ra vụ những người Thượng tấn công trụ sở công an tại hai xã Ea Tiêu và Ea Ktur, huyện Cư Kuin, tỉnh Đắk Lắk, hôm 11 Tháng Sáu vừa qua, làm chín người trong đó có bốn công an thiệt mạng.
Dư luận vô cùng sửng sốt khi chuyện tấn công xảy ra, dẫn đến các chia sẻ thông tin và bình luận trên các mạng xã hội. Nhà cầm quyền CSVN thì đổ cho vụ việc là một vụ khủng bố do một nhóm người Thượng lưu vong đang sinh sống bên ngoài Việt Nam giật dây. Các nghi vấn về nguyên nhân dẫn tới vụ tấn công và các lời bình luận “trái chiều” đều bị nhà cầm quyền cho là “bịa đặt” và “làm hoang mang dư luận.”
Trong nỗ lực bưng bít thông tin, CSVN mới đây áp lực các mạng xã hội như Facebook, YouTube, TikTok dùng mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) để khám phá và xóa bỏ các nội dung “độc hại” cho chế độ độc tài đảng trị tại Việt Nam. Một hai năm gần đây, CSVN đã gia tăng áp lực với các công ty vừa kể, thúc ép họ tiếp tay, nếu muốn tiếp tục kiếm tiền quảng cáo ở Việt Nam.
Hiện không thể biết các trang mạng xã hội nói trên có nghe lệnh của CSVN hay không. Theo những gì thấy công bố, trong nửa đầu năm nay, theo đòi hỏi của nhà cầm quyền CSVN, Facebook đã gỡ bỏ 2,549 bài viết, YouTube gỡ bỏ 6,101 video clip, TikTok gỡ bỏ 415 đường liên kết (links) với những bài viết, tin tức, hình ảnh mà chế độ cho la “độc hại.”
Hôm 20 Tháng Sáu vừa qua, CSVN cho một tướng công an phát biểu tại hội nghị chống khủng bố do Liên Hợp Quốc tổ chức, cáo buộc vụ người Thượng tấn công trụ sổ công an ở Đắk Lắk là “hoạt động khủng bố có tổ chức từ bên ngoài.” Tuy nhiên, dư luận xã hội thì cho rằng nó bắt nguồn từ những dồn nén mà người Thượng đã phải chịu dựng suốt mấy chục năm qua.
Báo Công An Nhân Dân đổ vạ vụ tấn công cho “các thế lực thù địch, một số đối tượng Fulro lưu vong, kích động một số người dân tộc thiểu số chia rẽ người Kinh với dân tộc thiểu số gây mất trật tự và gây tiếng vang ra nước ngoài.” Giới quan sát thời sự Việt Nam tin rằng, việc mới xảy ra có hậu quả từ sự áp bức cả về tôn giáo và sinh kế.
Trước khi vụ tấn công xảy ra hôm 11 Tháng Sáu, đại diện Ủy Hội Tự Do Tôn Giáo Quốc Tế của chính phủ Hoa Kỳ (USCIRF) đã đến một số nơi tại Việt Nam vào các ngày 15 đến 19 Tháng Năm vừa qua để tìm hiểu về vấn đề đàn áp tôn giáo.
Chuyến đi đã diễn ra một tháng trước, nhưng mãi đến hôm 12 Tháng Sáu, USCIRF mới ra một bản thông báo, trong đó có đoạn trích dẫn lời ông Frederick A. Davie, phó chủ tịch, “bày tỏ đặc biệt quan ngại về sự gia tăng các vụ cưỡng ép người dân bỏ đạo” trong khi “Luật Tín Ngưỡng Tôn Giáo” thì “phức tạp và đòi hỏi đơn từ xin phép khó khăn.” Ông kêu gọi CSVN sửa luật cho thích hợp với luật lệ quốc tế cũng như không bắt buộc người ta phải làm đơn.
Có vẻ những thông tin độc quyền do nhà nước tung ra không được dân chúng tin là sự thật nên có những người bất chấp cấm đoán vẫn đưa tin và bình luận “ngoài luồng.” (TN) [kn]
