KON TUM, Việt Nam (NV) – Dù thỉnh thoảng vẫn có các vụ trộm cắp cây sâm Ngọc Linh, nhưng đợt trộm hàng trăm gốc sâm tại huyện Tu Mơ Rông, tỉnh Kon Tum, mới đây được coi là vụ trộm sâm “lớn chưa từ có.”
Do chứa nhiều hoạt chất bổ dưỡng và rất quý hiếm, sâm Ngọc Linh (hay còn gọi sâm K5) có giá dao động 150-300 triệu đồng ($6,090 tới $12,180) mỗi kg.
Nói với báo VNExpress hôm 28 Tháng Hai, ông A Hành, 44 tuổi, ở xã Tê Xăng, huyện Tu Mơ Rông, cho biết gia đình mình đã bị kẻ gian nhổ trộm hơn 300 cây sâm Ngọc Linh tương đương 20 kg, có giá trị khoảng 4 tỷ đồng ($162,400).
Số sâm bị mất này nằm trong hơn 2,000 cây được ông và ba người khác trồng từ năm 2015. Đến nay, cây được 9-10 năm tuổi, trọng lượng mỗi củ 50-100 gram.
Ngoài gia đình ông Hành, nhiều người dân ở các xã Đắk Na, Đắk Sao, Tê Xăng, Ngọc Lây… huyện Tu Mơ Rông, cũng bị nhổ trộm sâm Ngọc Linh vào hồi Tết Nguyên Đán Giáp Thìn. Qua thống kê ban đầu, số lượng sâm bị mất trộm khoảng 800 cây.
Nói với báo Tuổi Trẻ, một cán bộ huyện Tu Mơ Rông, có thời gian làm lãnh đạo xã Đắk Sao, cho biết trước đây các sự việc trộm cắp sâm Ngọc Linh thỉnh thoảng có diễn ra nhưng ở quy mô nhỏ, số lượng cây mất cắp tương đối ít. Đây là lần đầu tiên cây sâm Ngọc Linh bị mất cắp với số lượng lớn và xảy ra tại bốn xã với giá trị thiệt hại lớn.
Tuy nhiên, một lãnh đạo Ủy Ban Nhân Dân Huyện Tu Mơ Rông cho hay trước đây từng xảy ra một số vụ trộm sâm ở huyện. Trong đó, một số vụ cơ quan hữu trách điều tra, xác định được nghi can, nhưng cũng có vụ không tìm ra kẻ gây án do việc xác định đối tượng gây án tương đối khó khăn, vì người dân có thói quen giấu số lượng sâm trồng và ít khi báo mất, sợ lộ lọt thông tin vườn sâm.
Toàn huyện Tu Mơ Rông hiện trồng hơn 1,700 hécta sâm Ngọc Linh. Trước mắt, để ngăn chặn tình trạng trộm cắp tái diễn, chính quyền địa phương chỉ khuyên người dân “thay nhau túc trực trên vườn 24/24 giờ; lắp đặt camera ở những nơi bảo đảm điều kiện.”
Hiện các cơ quan hữu trách của huyện Tu Mơ Rông đang kiểm đếm, thống kê thiệt hại, đồng thời cho công an điều tra.
Sâm Ngọc Linh sinh trưởng ở độ cao 1,200-2,000 mét nằm trên dãy Trường Sơn, được trồng nhiều nhất ở Quảng Nam và Kon Tum.
Trước đây, người dân lấy sâm từ tự nhiên. Khi cây có giá trị, họ đã vào rừng khai thác nên cạn kiệt. Để phát triển loài dược liệu quý, gần đây nhiều người trồng sâm trong rổ nhựa, dưới tán rừng già.
Các khu vườn thường được rào bao quanh thép B40, chủ vườn thay phiên nhau trông coi. Tuy nhiên, vườn sâm nằm trong rừng sâu, việc giám sát khó khăn, thỉnh thoảng vẫn xảy ra trộm cắp. (Tr.N) [qd]
