HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Đồng tiền làm cho những người cầm đầu mạng xã hội Facebook nhượng bộ đòi hỏi của chế độ Hà Nội cấm cản người dân nêu ý kiến, phơi bày sự thật xã hội tại Việt Nam.
Hai nguồn tin tại công ty Facebook nói với hãng thông tấn Reuters hôm Thứ Ba, 21 Tháng Tư, là máy chủ của mạng xã hội Facebook tại Việt Nam bị cho ngừng chạy hồi đầu năm khiến việc truy cập của khách hàng chậm đến phát nản. Đến khi công ty đồng ý gia tăng kiểm duyệt nội dung các bài viết của những người ở trong nước phổ biến trên các trang cá nhân coi là “chống nhà nước” bị gỡ bỏ thì nhanh trở lại.
Reuters nói rằng sức ép đè lên mạng Facebook tại Việt Nam do các công ty viễn thông quốc doanh thực hiện theo lệnh của nhà cầm quyền CSVN đã làm cho các máy chủ của Facebook không hoạt động được 7 tuần lễ, tức là ai ở Việt Nam muốn vào trang facebook của mình hay của ai khác cũng không được.
“Chúng tôi tin rằng hành động đó đã tạo áp lực rất mạnh với chúng tôi để buộc chúng tôi tuân theo những lệnh phải gỡ bỏ những nội dung mà người tại Việt Nam có thể nhìn thấy,” nguồn tin thứ nhất nói với Reuters.
Trong một bản tuyên bố qua điện thư, công ty Facebook xác nhận với Reuters là họ miễn cưỡng làm theo đòi hỏi của chế độ Hà Nội khi “giới hạn truy cập các nội dung có dấu hiệu trái luật.”
Bộ Ngoại Giao CSVN, cơ quan phụ trách trả lời các lời yêu cầu bình luận của báo chí nước ngoài không đáp ứng lời yêu cầu của Reuters. Các công ty mạng quốc doanh Viettel và Vietnam Posts cũng như VNPT không trả lời đề nghị bình luận.
Những năm qua, mạng xã hội Facebook cũng như YouTube (Google) bị áp lực rất nhiều từ nhà cầm quyền CSVN, buộc họ phải gỡ bỏ những bài viết, thông tin gồm cả hình ảnh và video clip, có khi là phát hình trực tiếp (live stream) các cuộc nói chuyện, phỏng vấn, các diễn biến thời sự bị coi là “xấu độc” chống chế độ Hà Nội.
Báo chí trong nước từng nêu ra những kết quả gỡ bỏ những thông tin xấu độc, đã ép gỡ lên hàng ngàn nhưng vẫn chỉ là số nhỏ trong khi Hà Nội thúc ép phải gỡ hết vẫn không được như ý. Bây giờ, nhà cầm quyền CSVN đổi chiến thuật, dùng đòn kỹ thuật để tạo áp lực.
Mới ngày Thứ Ba, 21 Tháng Tư, tổ chức Phóng Viên Không Biên Giới (RSF) công bố bảng xếp hạng tự do báo chí trên thế giới năm 2020, xếp CSVN hạng 175 trên 180 nước trên thế giới, cùng nhóm chót bảng với những nước cộng sản, độc tài quân phiệt hoặc tôn giáo cuồng tín như Lào (172), Iran (173), Syria (174), Việt Nam (175), Djibouti (176), China (177), Entrea (178), Turkmenistan (179), Bắc Hàn (180).
Thứ hạng vừa kể của Việt Nam tụt một hạng so với năm ngoái được RSF giải thích là do chế độ Hà Nội siết chặt kiểm soát thông tin về đại dịch COVID-19. Bất cứ ai đưa tin gì, bình luận gì cũng đều bị cột cho cái tội thông tin “sai sự thật” để bắt “thú tội” và phạt tiền.
Hồi đầu năm, CSVN đã kể tội Facebook vi phạm “Luật An Ninh Mạng” khi để cho người tại Việt Nam phơi bày những chuyện chống chế độ Hà Nội, chẳng hạn như đưa thông tin trực tiếp về vụ đàn áp đẫm máu dân xã Đồng Tâm, huyện Mỹ Đức, Hà Nội. Hồi Tháng Hai, tổ chức Ân Xá Quốc Tế cáo buộc rằng ít nhất có 16 người bị bắt vì phổ biến những bài viết hay đưa tin “chống nhà nước” trên Facebook. Tháng Mười Một năm trước đó, Việt Nam bắt năm người với các cáo buộc tương tự.
“Xác định cho rõ, không có nghĩa là chúng tôi tuân theo tất cả mọi đòi hỏi của nhà cầm quyền gửi đến chúng tôi. Nhưng chúng tôi chấp nhận giới hạn đáng kể thêm nhiều nội dung phổ biến trên Facebook,” bản tuyên bố của Facebook viết. “Chúng tôi tin tự do biểu đạt là quyền tự do căn bản của con người, và chúng tôi cố hết sức bảo vệ sự tự do quan trọng này trên thế giới…”
Nhưng ngay sau đó, bản tuyên bố của Facebook lại nhìn nhận rằng: “Tuy nhiên, chúng tôi làm điều này (tức kiểm duyệt, gỡ bỏ nhiều hơn nội dung của người ta cho lên mạng) để bảo đảm dịch vụ của chúng tôi vẫn có được và sử dụng được với hàng triệu người tại Việt Nam, dựa vào nó hàng ngày.”
Hiện có khoảng 65 triệu người tại Việt Nam dùng Internet từ các loại máy điện toán đến điện thoại thông minh.
Từ năm 2016 đến nay, Việt Nam trở thành một trong những thị trường lớn nhất của Facebook tại Á Châu. Theo tổ chức Ants, một công ty nghiên cứu thị trường tại Việt Nam, quảng cáo điện tử ở nước này năm 2018 đạt $550 triệu đô la mà đến 70% chui vào túi các công ty Facebook và Google của Mỹ.
Facebook bị trở ngại hoạt động từ giữa Tháng Hai đến đầu Tháng Tư, nguồn tin của Reuters cho biết, vào lúc tin tức lây truyền và đối phó với đại dịch COVID-19 đang rất căng thẳng khắp nơi. Vì vào Facebook quá chậm, người sử dụng ở Việt Nam kêu ca rất nhiều. Báo chí trong nước đổ thừa cho sự chậm chạp này là tại bảo trì dây cáp dưới lòng biển.
Tuy nhiên, nguồn tin nói rằng ở trong hậu trường, trong khi Facebook vừa cố gắng duy trì dịch vụ, vừa điều đình với nhà cầm quyền Việt Nam.
“Ngay sau khi chúng tôi đồng ý siết mạnh hơn nội dung người ta cho lên mạng, thì mạng Facebook lại được các nhà mạng dịch vụ internet của Việt Nam cho chạy trở lại,” nguồn tin của Reuters nói. (TN) (Đ.D.)
