Trân Văn/Người Việt
Báo chí Việt Nam viết rất nhiều bài về ông Trần Văn Bản. Ngoài việc ca ngợi ông, những bài viết ấy còn dẫn nhiều ý kiến, nhận định của ông. Trong một cuộc trò chuyện với Thông Tấn Xã Việt Nam, ông Bản đề cập đến thực trạng, khi khai quật, tìm kiếm hài cốt liệt sĩ, ngay cả răng (vốn không dễ phân hủy) cũng “đen mủn, hóa thổ một phần.” Tuy nhiên, chính ông lại là người cung cấp cho báo chí sơ đồ do ông thực hiện, ghi chép vị trí, tư thế của các hài cốt trong những mộ tập thể (nằm nghiêng, nằm ngửa, co lại, chồng lên nhau). Ông Bản không giải thích ông dựa vào đâu để xác định tư thế của hài cốt khi di cốt phân hủy tới mức chính ông cũng không chắc có thể nhận dạng thành công thông qua xét nghiệm DNA? Ông cũng không cho biết ông thấy được những phần xương nào, những phần xương nào được ông phục dựng để xác định tư thế từng hài cốt, cũng như tư thế toàn bộ hài cốt trong mộ tập thể để tạo ra sơ đồ?
Ông Bản cũng là người cung cấp cho báo chí chi tiết, tìm thấy “đinh năm tấc ghim vào các ngón tay.” Dường như ông Bản và báo chí Việt Nam muốn công chúng, độc giả tiếp tục nuôi dưỡng sự căm thù Mỹ – Ngụy nhưng chi tiết đó khiến cả ông lẫn báo chí bị chỉ trích kịch liệt. Trên mạng xã hội, thiên hạ nhắc nhau, năm tấc là 50 cm hay nửa… mét! Có cây đinh nào dài như thế và đinh làm bằng loại vật liệu gì mà răng “đen mủn, hóa thổ một phần” nhưng đinh có thể còn nguyên? Chi tiết đó thúc thiên hạ bới tìm tư liệu để chứng minh, đảng CSVN tráo trở, vừa cam kết cùng ngừng bắn để đón Tết, vừa tổ chức tấn công. Hoặc chứng minh phía VNCH tổ chức chôn cất tử tế những chiến binh thuộc phía Bắc Việt thiệt mạng.
Một số người lục tìm trên Internet rồi đăng lại các tấm ảnh chụp hai ngôi mộ tập thể chôn cất những chiến binh Bắc Việt thiệt mạng khi tấn công phi trường Tân Sơn Nhất trong hai ngày Mùng Một và Mùng Hai Tết Mậu Thân. Trong đó, có tấm chụp một bảng với nền trắng, nội dung: “Nơi đây an nghỉ những chiến sĩ lầm đường đêm Mùng 1 Tết Mậu Thân. Linh thiêng xin các bạn hãy giúp cho xứ Việt Nam thân yêu của chúng ta thái bình.” Còn tấm chụp một bảng với nền đen cũng mang nội dung tương tự, chỉ khác ở chi tiết “Mùng 2 Tết Mậu Thân.” Trên trang web do cựu chiến binh Mỹ từng tham chiến tại Việt Nam lập ra có tấm ảnh chụp tấm bảng nền trắng ghi nhận tác giả là Roger P. Fox kèm chú thích, ngôi mộ tập thể đi kèm tấm bảng chôn cất 600 chiến binh phía Bắc Việt. Những người đăng lại các ảnh này đặt câu hỏi: Ai tin phía dựng những tấm bảng với lời lẽ như thế lại đóng đinh vào tay đối phương trước khi vùi lấp?
Cần nói thêm, việc tìm kiếm, đăng lại những tấm ảnh vừa đề cập nhắc công chúng rằng, tuy từng có rất nhiều nhân chứng, tài liệu, hình ảnh xác định có hàng trăm chiến binh Bắc Việt được chôn cất tại phía Tây của phi trường Tân Sơn Nhất, nhưng “chiến dịch 500 ngày đêm” đã bỏ qua họ bởi vì, thay vì tìm kiếm, hệ thống công quyền đã “chia năm, xẻ bảy” khu vực này để phân lô, bán nền và việc tìm kiếm, cải táng giờ là chuyện bất khả thi!
***
Đầu Tháng Tám năm nay, trong loạt bài về “chiến dịch 500 ngày đêm,” VnExpress cho biết, khi khai quật phần mộ của một liệt sĩ chưa rõ danh tính tại Nghĩa Trang Liệt Sĩ Đô Lương (Nghệ An), nhằm lấy mẫu DNA từ hài cốt. Việc này là để đối chiếu với kho lưu trữ mẫu DNA của những người có thân nhân là liệt sĩ vẫn còn mất xác để tìm sự tương thích, qua đó xác định tên tuổi, gốc gác liệt sĩ, trao hài cốt cho thân nhân. Khi ấy, giới hữu trách tìm thấy mảnh nhôm, khắc tên Đinh Xuân Tình, sinh năm 1936, chết ngày 6 Tháng Hai, 1970 và phiếu ghi thông tin liệt sĩ cho biết, hài cốt từng được Đội Quy Tập Hài Cốt Liệt Sĩ tỉnh Nghệ An cải táng từ nghĩa trang Đông Nam Na Xà Là, bản Na Xà Là, huyện Mường Pẹc, tỉnh Xiêng Khoảng, Lào, vào ngày 6 Tháng Mười Hai, 2012. Sau đó, giới hữu trách nhanh chóng xác định, ông Đinh Xuân Tình, quê xã Võ Miếu, tỉnh Phú Thọ, nhập ngũ Tháng Mười Hai,1967, lính sư đoàn 312 và tìm ra thân nhân của ông một cách dễ dàng.
Năm 1992, chỉ trong bốn ngày, số “mộ” trong Nghĩa Trang Liệt Sĩ Cam Lộ ở Quảng Trị tăng từ 160 lên 3,303. Một cuộc điều tra được thực hiện sau đó xác định trong số này, chỉ 937 mộ có hài cốt, 2,366 mộ không có hài cốt. Các mộ giả chứa đất, cát, ruột pin giã nhỏ trộn đất và xương động vật. Có 81 cán bộ từ tỉnh đến huyện bị xử lý vì bắt tay nhau ngụy tạo số mộ lấy tiền chia nhau. Do có rất nhiều phụ huynh, con cháu quay quắt với việc thân nhân là liệt sĩ chết mất xác, ông Nguyễn Văn Thúy (còn gọi là “cậu Thủy”) đã tổ chức trộm hài cốt ở nghĩa trang, chia những hài cốt này thành nhiều phần, chôn ở nhiều nơi khác nhau, rồi đóng vai “nhà ngoại cảm” để chỉ dẫn cho thân nhân liệt sĩ khai quật. “Cậu Thủy” làm giả tới 105 bộ hài cốt, kiếm được 8 tỷ đồng và đến năm 2015 chuyện mới đổ bể…
Theo VnExpress, nhiều năm nay, gia đình ông Đinh Xuân Tình đã từng đi rất nhiều nơi để tìm kiếm mộ ông! Dù được chôn cất với đầy đủ thông tin (tên, năm sinh, ngày mất), được cải táng cách nay 14 năm, ông vẫn bị xếp vào loại “liệt sĩ chưa rõ danh tính.” Giới hữu trách vừa làm ngơ trước số phận của chính ông, vừa không thèm bận tâm đến thân nhân của ông. Sau hàng loạt xì-căng-đan như ở Cam Lộ – Quảng Trị, hay “cậu Thủy,” chuyện tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ dường như vẫn thế. Vẫn là theo đợt, thực hiện cho có thành tích để báo công, từ trên xuống dưới không hề bận tâm cả về liệt sĩ lẫn gia đình của họ. Trong “chiến dịch 500 ngày đêm,” có bao nhiêu trường hợp như ông Đinh Xuân Tình hoặc sẽ phát sinh thêm bao nhiêu trường hợp tương tự? Với cách làm như đã biết và đang thấy, rất khó loại trừ rủi ro nếu những ghi công, tri ân vẫn giống như tô, vẽ, phục vụ tuyên truyền? [đ.d.]
