BANGKOK, Thái Lan (NV)- Tổ Chức Theo Dõi Nhân Quyền (HRW) kêu gọi Liên Âu (EU) “cần gây sức ép để Việt Nam chấm dứt đàn áp nhân quyền một cách có hệ thống và phóng thích các tù nhân chính trị.”
Ngày 19 Tháng Hai tới đây sẽ có cuộc đối thoại về nhân quyền giữa EU và CSVN tại Hà Nội. HRW ra một bản tuyên bố thúc giục EU kêu gọi chế độ Hà Nội trả tự do cho tất cả những người đang bị giam, giữ vì lý do chính trị. Đồng thời CSVN phải sửa đổi các điều trong bộ luật hình sự thường dùng để bỏ tù những người biểu tình, lập hội, bất đồng chính kiến và hoạt động tôn giáo một cách ôn hòa, qua các điều luật 109, 116, 117, 118 và 331.
Các điều luật hình sự này thường xuyên được sử dụng để trừng phạt những người bày tỏ chính kiến hoặc tham gia các nhóm xã hội dân sự độc lập bị đảng CSVN coi là mối nguy đối với vị thế độc tôn quyền lực của mình.
Trước ngày Quốc Hội EU biểu quyết thông qua Hiệp Định Tự Do Thương Mại với CSVN, gọi tắt là EVFTA, HRW cùng hơn 20 tổ chức, hội đoàn xã hội dân sự trong và ngoài Việt Nam kêu gọi hoãn thông qua để tạo sức ép với Hà Nội, buộc họ phải cam kết cải cách nhân quyền và đồng ý với các biện pháp có chế tài nhằm cải thiện quyền của người lao động.
“EU đã bỏ lỡ một cơ hội quan trọng khi đồng ý với Việt Nam về thỏa ước thương mại mà không kèm theo chế tài cho các cam kết về cải cách nhân quyền,” ông John Sifton, giám đốc vận động Châu Á của HRW, nói. “Trong cuộc đối thoại nhân quyền này, các quan chức EU cần cảnh báo CSVN rằng thất bại trong việc thực hiện các cam kết này có thể dẫn đến đình chỉ các lợi ích trong thỏa thuận.”
Hồi Tháng Giêng vừa qua, HRW gửi tới EU một tờ trình để chuẩn bị cho cuộc đối thoại nhân quyền giữa Liên Âu và CSVN, trong đó kêu gọi EU tập trung vào năm lĩnh vực cần ưu tiên kể sau đây, xét trên tình hình nhân quyền tệ hại ở Việt Nam: 1) những người đang bị giam giữ vì lý do chính trị; 2) tình trạng đàn áp các quyền tự do ngôn luận, nhóm họp, lập hội và đi lại; 3) tình trạng đàn áp quyền tự do thông tin; 4) tình trạng đàn áp quyền tự do thực hành tôn giáo; và 5) nạn công an bạo hành.
HRW thúc giục EU cần gây sức ép để chế độ Hà Nội sửa đổi Điều 74 và Điều 173 bộ Luật Hình Sự và cho người ta tiếp cận nguồn trợ giúp pháp lý ngay lập tức và không bị cản trở đối với tất cả các nghi can ngay khi bị bắt, không phân biệt tội danh bị cáo buộc.
Trong tờ trình gửi EU về cuộc đối thoại, HRW cũng nêu rõ các khiếm khuyết trong bộ luật lao động đã sửa đổi, mới được Quốc Hội Việt Nam thông qua trong thời gian gần đây. Nếu không được sửa đổi trước khi có hiệu lực vào Tháng Giêng, 2021, bộ luật sẽ cấm người lao động thành lập công đoàn độc lập nếu không được nhà quyền cho phép.
Ngoài ra, HRW nói EU cần thúc ép CSVN ngay lập tức phê chuẩn và thực thi các điều khoản của Công Ước Số 87 của Tổ Chức Lao Động Quốc Tế (về Tự Do Hiệp Hội và Bảo Vệ Quyền Tổ Chức). EU cũng cần gây sức ép, buộc CSVN sửa đổi Luật An Ninh Mạng để bảo đảm bộ luật này không vi phạm quyền tự do thông tin và phóng thích tất cả những người sử dụng Facebook đang bị giam giữ vì đã đăng chính kiến của mình.
Hôm 1 Tháng Giêng, tổ chức Bảo Vệ Người Bảo Vệ Nhân Quyền (Defend the Defenders) công bố bản phúc trình cho hay chế độ Hà Nội đang giam giữ ít nhất 239 tù nhân lương tâm.
Con số vừa kể là gồm cả “trường hợp nhà hoạt động Huỳnh Thục Vy, người bị kết án 33 tháng tù giam nhưng hoãn thi hành án vì đang nuôi con nhỏ” và “238 người còn lại đang bị giam giữ trong điều kiện vô cùng tồi tệ ở nhiều nhà tù khắp đất nước và xa gia đình của họ.”
CSVN xưa nay luôn luôn chối là không có tù chính trị hay tù nhân lương tâm tại Việt Nam. Hàng năm, hàng chục người bị bắt vị cái tội gọi là “tuyên truyền chống nhà nước,” “lợi dụng các quyền tự do dân chủ…” hoặc “âm mưu lật đổ…” với các bản án rất nặng dù hiến pháp của chế độ công nhận đủ mọi thứ quyền tự do căn bản.
Theo tổ chức Người Bảo Vệ Nhân Quyền, qua bản báo cáo vừa kể trên, có 48 tù nhân lương tâm bị kết tội hoặc đang bị giam giữ để điều tra về cáo buộc “lật đổ,” 37 người về “tuyên truyền chống nhà nước,” 57 người thuộc nhiều sắc dân thiểu số về “phá hoại chính sách đoàn kết dân tộc,” bảy người về “lợi dụng quyền tự do dân chủ,” 13 người về “phá hoại an ninh,” 48 người về “gây rối trật tự công cộng” và hai người bị kết tội khủng bố. Tội danh của 10 người không được công bố.
Riêng trong năm 2019, CSVN bắt giữ 39 người hoạt động trong nước và công dân Úc gốc Việt Châu Văn Khảm, 32 trong số họ bị cáo buộc theo các tội danh thuộc phần an ninh quốc gia của Bộ Luật Hình Sự. Nạn nhân mới nhất của các vụ bắt giữ độc đoán này là nhà báo tự do Tiến Sĩ Phạm Chí Dũng, chủ tịch Hội Nhà Báo Độc Lập Việt Nam. Ông bị bắt giữ vào Tháng Mười Một năm ngoái sau khi gửi thư cho Quốc Hội Châu Âu kêu gọi không phê chuẩn EVFTA. (TN)
