HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Khai thác dầu khí tại Việt Nam hiện nay chỉ cố gắng “tận thu” những giọt dầu khí còn lại của các mỏ đang cạn kiệt, giới đầu tư ngoại quốc tránh né.
Một số báo tại Việt Nam viết “cò mồi” cho việc Quốc Hội chuẩn bị sửa Luật Dầu Khí để dự trù thông qua tại kỳ họp cuối năm nay. Một trong những lý do chính yếu đòi hỏi sửa luật vì “dầu khí không còn hấp dẫn như xưa.”
Nếu không sửa luật cho hấp dẫn hơn với giới đầu tư nước ngoài, họ sẽ không đổ tiền vào dò tìm và khai thác các mỏ mới. Hiện nay, một số công ty nước ngoài phối hợp với Tập Đoàn Dầu Khí Việt Nam (PVN) chỉ cố gắng khai thác những mỏ đang cạn dần. Khoan tìm, phát triển giếng mới lại không chèo kéo được đối tác nào sốt sắng vì các điều kiện kinh doanh không có lợi.
Ttạp chí Thanh Tra ngày Chủ Nhật, 18 Tháng Chín, thuật lời ông Hoàng Ngọc Trung, phó tổng giám đốc Thăm Dò và Khai Thác Dầu Khí (PVEP), các nước khác có các hợp đồng chia sẻ rủi ro với nhà đầu tư. Nhưng tại Việt Nam “nhà thầu chịu 100% rủi ro.” Điều này lại càng kém hấp dẫn hơn một hai chục năm trước vì các vị trí hy vọng tìm được các mỏ lớn nằm xa ngoài khơi, vùng biển sâu dẫn đến chi phí dò tìm rất cao.
Theo ông Trung, hoạt động đầu tư tìm kiếm, thăm dò và khai thác dầu khí của Việt Nam ngày một giảm dần. Ông dẫn chứng năm năm trước (2011-2015), PVEP ký 27 dự án dầu khí thì năm năm sau đó cộng thêm tám tháng đầu của năm 2022 “mới ký được hai dự án.”
Đồng thời, các dự án đang hoạt động “cũng giảm tương đối nhanh.” Thay vì 52-57 dự án như thời gian trước thì hiện chỉ còn khai thác 35 dự án, vì lượng dầu khí hút lên thấp nên “người ta bỏ đi.” Luật lệ, thủ tục hiện hành không khuyến khích cả việc khoan thêm các giếng mới ở các lô đang khai thác. Ông Trung cho rằng “cần rõ ràng thủ tục, cũng như có cơ chế khuyến khích đầu tư vì suy cho cùng người ta vào đầu tư thì phải có hiệu quả kinh tế.”
Dự thảo sửa đổi Luật Dầu Khí đã được thảo luận tại Quốc Hội hồi Tháng Sáu vừa qua, nay đang được thúc giục “loại bỏ rào cản, tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho nhà đầu tư, góp phần cải thiện mức độ hấp dẫn của môi trường đầu tư trong lãnh vực dầu khí.”
Không những phải sửa luật để hấp dẫn giới đầu tư dầu khí ngoại quốc, tin tức cho hay kỹ nghệ dầu khí nội địa của Việt Nam còn phải đối diện với vấn nạn “chảy máu chất xám.” Các chuyên viên trình độ cao và giỏi theo nhau bỏ chạy vì tiền lương quá thấp trong khi các công ty nước ngoài trả lương rất cao.
Ông Hoàng Ngọc Trung được thuật lời cho hay từ đầu năm đến nay “nhiều người có chuyên môn cao của đơn vị chuyển sang nơi khác, bởi họ có chế độ đãi ngộ tốt hơn, trong khi doanh nghiệp nhà nước như PVEP phải tuân thủ về chế độ ưu đãi, đãi ngộ theo quy định.”
Hậu quả, theo ông này, “người thực sự muốn giữ thì họ ra đi, không giữ được, còn người chúng tôi không muốn giữ thì họ không đi và chúng tôi không có cách nào cho người ta đi.”
Có thể ông Trung gián tiếp nói tới các nhân sự “5C” tức “Con Cháu Các Cụ Cả.” (TN) [đ.d.]
