WASHINGTON, DC (NV) – Chính phủ Mỹ đòi nhà cầm quyền CSVN phải trả tự do tức khắc cho nhà báo tự do Trương Duy Nhất, người bị nhà cầm quyền kết án 10 năm tù cách đây một tuần lễ.
Trong một bản tuyên bố phổ biến hôm Thứ Hai 16 Tháng Ba, 2020, Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ nói “choáng váng” vì nhà cầm quyền CSVN kết án ông Trương Duy Nhất 10 năm tù khi vu cho ông tội “Lợi dụng chức vụ quyền hạn khi thi hành công vụ” mà ông phủ nhận hoàn toàn.
Ông Trương Duy Nhất, 56 tuổi, thời gian trước khi bị bắt, từng là một cộng tác viên viết thường xuyên viết blog trên trang tiếng Việt của Đài Á Châu Tự Do (RFA). Ông là chủ nhân Blog “Một Góc Nhìn Khác” trên Facebook có một lượng độc giả đông đảo qua những phân tích và bình luận sắc sảo về các vấn đề Việt Nam nhìn từ các góc cạnh “ngoài luồng.”
Bởi vậy, ông là cái gai nhức nhối trong mắt đảng CSVN nên họ tìm cách trừ diệt.
“Hoa Kỳ kêu gọi Việt Nam trả tự do tức khắc cho ông Nhất cũng như tất cả các tù nhân lương tâm. Đồng thời, để cho mọi cá nhân tại Việt Nam tự do phát biểu quan điểm và tự do hội họp một cách ôn hòa mà không sợ bị trả thù,” phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ Morgan Ortagus, viết trong bản tuyên bố.
Bà nói rằng quyền tự do biểu đạt phù hợp với các cam kết của Việt Nam với quốc tế cũng như chính hiến pháp của Việt Nam.
Ông Trương Duy Nhất mất tích đột ngột ở Bangkok, Thái Lan, hồi Tháng Giêng, 2019 khi ông tới văn phòng Cao ủy Tỵ Nạn Liên Hiệp Quốc nộp đơn xin sang một nước thứ ba tị nạn chính trị. Đến Tháng Ba, 2019, thì CSVN lên tiếng nhìn nhận ông bị giam ở Hà Nội và cho phép vợ ông gửi đồ tiếp tế trong khi vẫn im lặng về chuyện cho đặc tình sang Thái Lan bắt cóc ông.
Bộ Ngoại Giao Hoa kỳ nói rằng họ thấy “phiền muộn” về trường hợp ông Nhất “mất tích bất ngờ” tại Bangkok, một cách gián tiếp cho hiểu là ông đã bị CSVN cho đặc tình qua đó bắt cóc. Vụ bắt cóc này làm người ta nhớ lại vụ một đoàn tướng tá hùng hậu do chính bộ trưởng công an Tô Lâm cầm đầu qua Đức bắt cóc Trịnh Xuân Thanh trước đó.
Bản tuyên bố về trường hợp ông Nhất là một trong ít dịp Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ chỉ trích CSVN đàn áp nhân quyền.
Đầu Tháng Ba, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ công bố bản phúc trình nhân quyền hàng năm, nêu ra các dẫn chứng cụ thể chứng minh CSVN vẫn đàn áp nhân quyền, làm ngược lại những gì họ cam kết khi ký tên vào bản Tuyên Ngôn Quốc Tế Nhân Quyền và Công ước Quốc tế về Các Quyền Dân sự và Chính trị.
Ông Trương Duy Nhất làm cho báo Đại Đoàn Kết từ năm 1995 đến năm 2010 thì bỏ làm báo và viết Blog “Một Góc Nhìn Khác” để trình bày ý kiến cá nhân về các vấn nạn xã hội, chính trị của Việt Nam trong chế độ độc tài đảng trị mà ông không thể viết trên báo đảng. Vì vậy, ông đã bị bỏ tù 2 năm hồi năm 2013 khi bị vu cho tội “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ…” Ra tù, ông tiếp tục viết blog.
Báo chí trong nước tường thuật phiên xử sáng ngày 9 Tháng Ba, theo tờ Dân Trí, kể rằng “cáo trạng xác định, báo Đại Đoàn kết từng đề nghị Ủy Ban Nhân Dân Thành Phố Đà Nẵng cấp hoặc cho thuê một địa điểm thuận lợi trong thành phố này để làm trụ sở Văn phòng đại diện khu vực Trung Trung Bộ, đồng thời giao cho Trương Duy Nhất liên hệ với chính quyền địa phương để giải quyết.”
“Trên cơ sở đó, năm 2003, bị cáo Nhất gửi văn bản đề nghị Ủy Ban Nhân Dân Thành Phố Đà Nẵng cho mua nhà công sản, không tính hệ số sinh lời để làm trụ sở văn phòng đại diện. Chính quyền Đà Nẵng sau đó đồng ý bán cho Văn phòng Trung Trung Bộ nhà đất tại số 82 phố Trần Quốc Toản với giá hơn 670 triệu đồng.
Cùng thời điểm, bị cáo Nhất thỏa thuận với Phan Văn Anh Vũ là Vũ sẽ đứng ra nộp tiền mua nhà số 82 Trần Quốc Toản. Sau đó, Trương Duy Nhất sẽ làm thủ tục bán nhà đất công sản này cho Công Ty CP Xây Dựng 79 do Vũ làm giám đốc.”
Nhưng trong khi xử, ông lại bị cáo buộc là “dù không được báo Đại Đoàn kết chỉ đạo nhưng vẫn gửi 3 công văn cho chính quyền thành phố Đà Nẵng để được mua nhà đất số 82 Trần Quốc Toản làm văn phòng đại diện.”
Theo tờ Dân Trí kể, tại tòa, ông Trương Duy Nhất cho rằng “mình không có trách nhiệm trong việc giúp Vũ ‘nhôm’ thâu tóm nhà đất số 82 Trần Quốc Toản. Khu đất này vốn được Ủy Ban Nhân Dân Thành Phố Đà Nẵng bán cho báo Đại Đoàn kết từ năm 2004 để làm trụ sở văn phòng đại diện nhưng sau đó Nhất bán lại cho Vũ.” Ông “khẳng định bản thân làm việc theo phân công, ủy quyền của Ban Biên Tập báo Đại Đoàn Kết. Nếu việc bán đất có thiệt hại, trách nhiệm thuộc về bên bán, tức là Ủy Ban Nhân Dân thành phố Đà Nẵng.”
Theo lời ông Nhất được thuật lại “Mục đích mua nhà số 82 Trần Quốc Toản là để đáp ứng nhu cầu về văn phòng làm việc. Khi liên doanh cùng Công Ty Xây Dựng 79, báo sẽ được sử dụng tầng 2 của khu nhà trong 30 năm.”
Vũ “nhôm” kêu oan cho ông Trương Duy Nhất
Đưa ra tòa với tư cách “người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan” ông Phan Văn Anh Vũ thường được biết với cái tên Vũ “Nhôm” nói “Nhà 82 có 4 căn, của báo ban đầu chỉ 1 căn rồi tôi mua thêm 3 căn nữa nhưng hồ sơ vẫn gộp vào làm một. Tôi cũng không biết căn nhà này đang bị kê biên trong vụ án nào… Anh Nhất không có tội, báo mua nhà này không mất đồng nào mà được sử dụng 30 năm, nếu không mua cùng tôi thì hàng tháng báo phải trả tiền thuê nhà.”
Ông Vũ khai thêm là ông Trương Duy Nhất không có quyền mua bán nên cả 2 ra Hà Nội làm việc với Ban Biên Tập báo Đại Đoàn Kết rồi mới nộp tiền mua nhà. Tức là ông không làm trái thẩm quyền” như bị vu cáo là “Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ” và cũng không hưởng lợi lộc gì.
Dù vậy, ông Trương Duy Nhất vẫn bị vu cho là vụ mua bán này làm thiệt hại cho nhà cầm quyền CSVN “500 triệu đồng.” Cho nên ông bị gán cho tội “xâm phạm đến trật tự xã hội, gây mất niềm tin cho nhân dân” để bị áp đặt 10 năm tù trong một phiên xử chiếu lệ, thường được gọi là “án bỏ túi.”
Luật Sư Đặng Đình Mạnh thuật lại lời nói sau cùng của ông Nhất tại tòa: “Vụ án chỉ là một đòn thù chính trị đê hèn.” (TN)
