HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Việc Nga xâm lăng Ukraine không những ảnh hưởng đến kinh tế mà còn gây khó khăn cho nhà cầm quyền CSVN trong việc mua sắm võ khí.
Truyền thông nhà nước tại Việt Nam chỉ đề cập đến những ảnh hưởng về kinh tế, nhưng giới chuyên gia phân tích an ninh quốc phòng nhìn thấy cả rắc rối của vấn đề mà họ không đề cập.
Việt Nam là một trong những khách hàng chính yếu của các loại võ khí xuất cảng mà Nga bán ra nước ngoài. Vốn là một “đàn em” của Liên Xô cũ, CSVN được huấn luyện và trang bị các loại võ khí người Nga sản xuất. Khi Liên Xô tan rã thập niên 1990, Hà Nội vẫn giữ mối quan hệ chặt chẽ mọi mặt với Liên Bang Nga.
Sau đó, hầu hết mọi mua sắm trang bị an ninh quốc phòng của CSVN đều đến từ các nhà máy của Nga gồm cả súng lớn súng nhỏ, xe tăng, chiến hạm, khu trục… Theo tài liệu của Viện Nghiên Cứu Hòa Bình Quốc Tế ở Thụy Điển (SIPRI), trong giai đoạn từ 1995 đến 2021, CSVN đã nhập cảng một số lượng võ khí các loại trị giá hơn $9 tỉ. Trong đó, võ khí xuất xứ từ Nga chiếm tới $7.4 tỉ tức 81.6%.
Liệt kê những món võ khí chính yếu gồm 6 tàu ngầm lớp Kilo, 36 chiếc Sukhoi Su-30 MK2, bốn hộ tống hạm Gepart, hai hệ thống hỏa tiễn phòng vệ bờ biển Bastion.
Những tin tức trong hai năm trở lại đây từ truyền thông Nga hé lộ cho thấy Hà Nội có ý đàm phán mua thêm hai hộ tống hạm lớp Gepart với trang bị mạnh hơn những chiếc đã mua. Đồng thời một vài tin về khu trục đa năng “tàng hình” Sukhoi SU-57 hay SU-35 nhưng không có gì rõ rệt.
Một số giới chức hàng đầu CSVN từ chủ tịch nước, thủ tướng, chủ tịch Quốc Hội, bộ trưởng Quốc Phòng mấy năm nay đều qua Nga thăm các cơ sở sản xuất võ khí của Nga nhưng không có chi tiết đàm phán nào được tiết lộ.
Những vụ mua sắm sau cùng võ khí Nga của CSVN gồm 64 chiến xa T-90 năm 2016 và 12 máy bay huấn luyện khu trục quân sự Yak-130.
Ngay từ năm 2014, Nga đã bị Mỹ và các nước Tây phương áp đặt các biện pháp cấm vận về xuất cảng võ khí khi xua quân cướp khu vực bán đảo Crimea và xúi giục người địa phương khu vực Donbass đòi tự trị khỏi Ukraine. Nay xua lực lượng muốn nuốt cả nước này, Nga đang bị cấm vận quyết liệt về mọi mặt gần như bị cô lập.
Nhất là từ cuối Tháng Hai, Nga bị cấm không cho sử dụng hệ thống thông tin thanh toán tài chính quốc tế SWIFT, phần lớn dịch vụ thanh toán liên ngân hàng giữa Nga với thế giới đều kẹt lại. Báo chí tại Việt Nam gần đây có đề cập đến những trở ngại giao dịch tài chính giữa Hà Nội với hệ thông ngân hàng Nga khi nước Nga bị đẩy ra khỏi SWIFT.
Giới chuyên viên quốc tế như ông Ian Storey viết trên tạp chí nghiên cứu Đông Nam Á (ISEAS) tại Singapore mới đây là rất có thể Bắc Kinh áp lực Nga không bán các loại võ khí tối tân cho Hà Nội. Đổi lại, Bắc Kinh sẽ hậu thuẫn nhiều mặt cho Nga về võ khí và kinh tế, thương mại nếu Nga hậu thuẫn cho Trung Quốc các “lợi ích cốt lõi” gồm cả các tranh chấp tại Biển Đông và biển Hoa Đông, Đài Loan.
Bắc Kinh cũng có dấu hiệu áp lực Nga giảm thiểu các hoạt động khai thác dầu khí với Hà Nội trên Biển Đông.
Nếu những phân tích đó đúng, sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến các khả năng mua sắp võ khí Nga của Hà Nội trong khi chuyển sang mua võ khí của các nước Phương Tây không phải dễ dàng. Mỹ có thể áp dụng các biện pháp cấm vận với CSVN nếu Hà Nội vẫn quyết mua võ khí của Nga dù thời gian qua có ý không trừng phạt.(TN) [kn]
