HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Chỉ cần nợ thuế 1 triệu đồng ($38), cá nhân, hộ kinh doanh ở Việt Nam sẽ bị cấm xuất cảnh ra ngoại quốc.
Tại dự thảo “Nghị định hướng dẫn Luật Quản Lý Thuế” gửi Bộ Tư Pháp thẩm định, Bộ Tài Chính Việt Nam đã đề nghị bổ sung quy định cấm xuất cảnh những người hay chủ doanh nghiệp nợ thuế từ 1 triệu đồng ($38) “biến mất” khỏi nơi kinh doanh, nếu sau 30 ngày kể từ khi nhận thông báo “vẫn chưa nộp đủ.”
Theo báo Pháp Luật TP.HCM, dự thảo vẫn giữ nguyên các trường hợp bị hoãn xuất cảnh như hiện hành, gồm cá nhân, chủ hộ kinh doanh nợ từ 50 triệu đồng ($1,899) hoặc đại diện, chủ doanh nghiệp, hợp tác xã nợ từ 500 triệu đồng ($18,995), quá hạn trên 120 ngày.
Ngoài ra, cá nhân là người Việt Nam xuất cảnh để ra ngoại quốc sinh sống, hoặc người ngoại quốc hay Việt kiều định cư ở hải ngoại trước khi rời Việt Nam còn nợ thuế quá hạn cũng bị cấm xuất cảnh.
Nhận định về quy định mới bổ sung này với báo VnExpress hôm 5 Tháng Năm, ông Mạc Quốc Anh, phó chủ tịch kiêm tổng thư ký Hiệp Hội Doanh Nghiệp Nhỏ và Vừa thành phố Hà Nội (Hanoisme), cho rằng mức 1 triệu đồng là “rất thấp.” Bởi cấm xuất cảnh còn tác động trực tiếp đến quyền đi lại, hoạt động thương mại, công tác, ký kết hợp đồng, học tập, chữa bệnh, thăm thân của cá nhân.
Đồng quan điểm, Luật Sư Nguyễn Thanh Hà, chủ tịch công ty Luật SBLaw, cho rằng xuất nhập cảnh là quyền cơ bản của công dân được Hiến Pháp bảo vệ, việc hạn chế chỉ nên thực hiện với những lý do thực sự đặc biệt, xác đáng. Trong khi đó, khoảng trống nợ thuế từ 1-50 triệu đồng vẫn là con số nhỏ, không tương xứng với một biện pháp cưỡng chế mạnh tay.
“Để ra một quyết định tạm hoãn xuất cảnh cần sự phối hợp liên ngành giữa cơ quan thuế, xuất nhập cảnh và biên phòng. Chi phí để thực thi quy trình này có thể còn lớn hơn nhiều so với số tiền nợ thuế thu hồi được,” ông Hà nhận định.
Theo ông Mạc Quốc Anh, quy định này có thể dẫn đến tâm lý lo lắng và tiêu cực cho cộng đồng kinh doanh, đặc biệt là với những người nợ thuế do sơ suất khi làm thủ tục đóng cửa doanh nghiệp. Bởi thực tế, nhiều trường hợp hộ kinh doanh nhỏ chuyển địa điểm thuê mặt bằng, chưa cập nhật thông tin, hoặc cá nhân không biết còn khoản nợ nhỏ, lỗi do hệ thống dẫn đến không còn hoạt động kinh doanh tại địa điểm nhưng vẫn “treo” nợ thuế.
Bên cạnh đó, thủ tục đóng mã số thuế, giải thể, tạm ngừng, chấm dứt hoạt động của doanh nghiệp còn chưa thật sự đơn giản với khu vực nhỏ và siêu nhỏ, kéo theo nhiều khoản nợ thuế nhỏ, tiền chậm nộp, phạt hành chính có thể kéo dài nhiều năm.
Công tác dữ liệu sau ghi danh kinh doanh cũng chưa thật sự liên thông dẫn tới khi người nộp thuế thay đổi địa chỉ hoặc ngừng hoạt động, cơ quan thuế không có tín hiệu cảnh báo sớm. Đến khi kiểm tra mới phát hiện “không còn hoạt động tại địa chỉ ghi danh,” khoản nợ đã thành tồn đọng.
Chưa kể, có trường hợp lập doanh nghiệp, phát hành hóa đơn, phát sinh nghĩa vụ thuế rồi bỏ địa chỉ, có người đứng tên hộ, sử dụng doanh nghiệp như một “vỏ pháp lý” để giao dịch ngắn hạn rồi để lại nợ thuế.
Từ đó, ông Quốc Anh cho rằng, mức 1 triệu đồng không nên áp dụng như một ngưỡng tuyệt đối.
“Chính sách thuế phải nghiêm, nhưng cũng cần công bằng để không biến một khoản nợ nhỏ, đôi khi do lỗi kỹ thuật hoặc thiếu thông tin, thành rào cản lớn với quyền đi lại, hoạt động kinh doanh chính đáng của người dân,” ông Quốc Anh nói thêm.
Theo số liệu của Bộ Tài Chính, hiện Việt Nam có hơn 960,000 người nộp thuế (bao gồm doanh nghiệp và hộ kinh doanh) không còn hoạt động tại nơi ghi danh nhưng vẫn còn nợ thuế, Trong đó, hơn 496,000 người nộp thuế có mức nợ dưới 1 triệu đồng, với tổng số tiền khoảng 66 tỷ đồng ($2.5 triệu).
Đến nay, có khoảng 58,000 người nợ thuế không hoạt động tại địa điểm kinh doanh bị tạm hoãn xuất cảnh. (Tr.N)
