HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Nhóm Công Tác Chống Bắt Giữ Tùy Tiện (WGAD) của Ủy Ban Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc đòi nhà cầm quyền Việt Nam trả tự do tức khắc và bồi thường cho ông Trần Đức Thạch.
Ngày 4 Tháng Mười Một vừa qua, WGAD phổ biến bản ý kiến về vụ án nhà cầm quyền Việt Nam bỏ tù tùy tiện nhà thơ Trần Đức Thạch chỉ vì ông sử dụng quyền tự do phát biểu trên mạng xã hội.
Trong bản ý kiến vừa kể, WGAD đòi chế độ “trả tự do ngay lập tức” và “bồi thường thiệt hại” cho ông vì ông đã bị bắt giam và bỏ tù trái với Tuyên Ngôn Quốc Tế Nhân Quyền cũng như Công Ước Quốc Tế về Các Quyền Dân Sự và Chính Trị mà Việt Nam đã đặt bút ký cam kết tuân hành nhưng làm ngược lại.
WGAD đòi Việt Nam phải “thực hiện các bước cần thiết” để giải quyết trường hợp ông Trần Đức Thạch theo đúng tinh thần của luật lệ quốc tế mà chế độ ngang nhiên chà đạp. Bản ý kiến của WGAD dài 17 trang dẫn chi tiết của vụ án từ khi ông Thạch bị bắt giam ngày 23 Tháng Tư, 2020, cho đến khi ông bị kết án 12 năm tù trong phiên tòa cùng năm, ngày 15 Tháng Mười Hai.
Suốt thời gian này, WGAD cáo buộc chế độ bắt giam ông Thạch một cách tùy tiện, nhốt ông không cho thân nhân gặp, thăm hỏi dù ông đã lớn tuổi (69 tuổi khi bị bắt) và nhiều bệnh tật trong người. Luật sư của ông chỉ được gặp mặt khi gần đến ngày ông bị đưa ra tòa. Luật sư cũng không được sao chép hồ sơ vụ án để có tài liệu cần thiết sử dụng trong biện hộ.
WGAD dẫn chứng Việt Nam đã vi phạm rất nhiều điều khoản của Tuyên Ngôn Quốc Tế Nhân Quyền cũng như Công Ước Quốc Tế về Các Quyền Dân Sự và Chính Trị khi bắt giam ông, cũng như khi đưa ông ra tòa áp đặt bản án. WGAD cáo buộc Điều 109 Luật Hình Sự Việt Nam vu cho ông tội “Hoạt động nhằm lật đổ chính quyền” là “mơ hồ,” giải thích tùy tiện kiểu nào cũng được, ngược với công ước quốc tế.
WGAD nói rằng luật lệ hình sự như thế là “vô nghĩa, không thể dùng để bắt giam cũng như kết án tù ông Trần Đức Thạch.” Cơ quan này nhận định việc bắt giam ông Thạch chỉ là hệ quả của việc nhà cầm quyền Việt Nam lạm dụng luật lệ để bắt giam và kết án tù cho ông dù người ta chỉ sử dụng quyền tự do phát biểu, tự do thông tin báo chí.
Ngày 4 Tháng Tư, WGAD gửi văn thư đòi chế độ giải thích trường hợp bắt giam tùy tiện và kết án tù ông Trần Đức Thạch. Đến ngày 30 Tháng Sáu, nhà cầm quyền hồi đáp, cáo buộc ông là thành phần của Hội Anh Em Dân Chủ, vu cáo ông “liên kết với nhiều kẻ khủng bố chống Việt Nam nhằm lật đổ chính quyền, thay đổi chính thể tại Việt Nam.”
Ông Trần Đức Thạch khi bị đưa ra tòa đã bác bỏ cáo buộc “khủng bố” và những gì ông viết trên mạng xã hội chỉ chống tham nhũng và cổ động dân chủ hóa để đất nước ngày càng tốt đẹp hơn. WGAD đả kích lời giải thích của Việt Nam mang tính cách vu khống. Việt Nam bỏ tù ông Thạch cũng như hàng trăm người khác chỉ nhằm bịt miệng những ai đả kích các sai trái của chế độ độc tài đảng trị.
Hồi năm 2017, WGAD từng đòi Việt Nam hủy bỏ Điều 109 của Luật Hình Sự cũng như một số điều luật khác có mục đích tước đoạt các quyền tự do căn bản của người dân, đến nay những điều luật đó vẫn được sử dụng để bỏ tù hàng chục người mỗi năm.
Cuối Tháng Năm vừa qua, khi vợ ông được gặp ông tại nhà tù ở huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa, bà thuật lại lời ông Thạch là bị bỏ tù đến bao lâu, ông vẫn không lay chuyển ý chí theo đuổi đấu tranh dân chủ hóa đất nước. “Dù có 12 năm (tù) hay 20 năm (tù) hay không có ngày trở về, ông vẫn giữ nguyên ý chí của mình,” bà Nguyễn Thị Chương thuật lại trên trang Facebook lời nhắn của chồng. (TN) [qd]
