HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Ủy Ban Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc bày tỏ lo ngại về việc bắt giữ bà Ngô Thị Tố Nhiên, giám đốc điều hành tổ chức Sáng Kiến Về Chuyển Dịch Năng Lượng Việt Nam, gọi tắt là VIETSE, từng hợp tác với nhiều tổ chức quốc tế.
Bà Ngô Thị Tố Nhiên bị nhà cầm quyền Việt Nam bắt giam ngày 15 Tháng Chín vừa qua, chỉ bốn ngày sau khi ông Joe Biden, tổng thống Mỹ, đến Việt Nam ký thỏa hiệp nâng cấp quan hệ ngoại giao.
Cho tới nay nhà cầm quyền vẫn nín lặng về việc bắt bà Ngô Thị Tố Nhiên và không ai biết bà bị bắt về tội gì. Bà là người hoạt động vận động môi trường thứ sáu bị nhà cầm quyền bắt giam trong khoảng hơn hai năm nay, hầu hết đều bị cáo buộc “trốn thuế.” Tuy nhiên, không mấy ai tin cáo buộc này là lý do chính để bỏ tù các nhân vật và các hoạt động môi trường độc lập của họ.
“Chúng tôi biết vụ bắt giam và đang theo dõi các diễn tiến của sự việc với sự lo ngại,” bà Ravina Shamdasani, phát ngôn viên Văn Phòng Cao Ủy Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc, nói với hãng tin Reuters qua điện thư khi được hỏi về vụ bà Ngô Thị Tố Nhiên bị bắt giam mà hệ thống thông tin tuyên truyền của Hà Nội không thông tin gì.
Tổ chức VIETSE, thường chỉ viết tắt gọn hơn là VIET (Vietnam Initiative for Energy Transition), là một tổ chức độc lập có trụ sở tại “Tầng 7, tòa nhà 18, phố Lý Thường Kiệt, Hoàn Kiếm, Hà Nội” tự xác định chủ trương trên trang mạng của họ là “một tổ chức nghiên cứu độc lập, với vai trò cầu nối giữa nghiên cứu và chính sách, với sứ mệnh thúc đẩy quá trình chuyển dịch năng lượng tại Việt Nam một cách hiệu quả, bền vững và tin cậy.”
Viện Goethe của chính phủ Đức ở Hà Nội viết giới thiệu về bà Ngô Thị Tố Nhiên: “Giám đốc Doanh Nghiệp Xã Hội Sáng Kiến Về Chuyển Dịch Năng Lượng Việt Nam (VIETSE). Chị tốt nghiệp cử nhân điện tử tin học tại Đại Học Bách Khoa Hà Nội Việt Nam (1994-2000); bằng thạc sĩ quản lý và hệ thống năng lượng của Đại Học Flensburg, Đức (2006-2007). Chị từng là người nhận học bổng của Học Bổng Bảo Vệ Khí Hậu Quốc Tế Alexander von Humboldt (2012–2013), Đức. Chị có hơn 15 năm kinh nghiệm làm tư vấn độc lập cho các dự án năng lượng do Ngân Hàng Thế Giới, EU, Liên Hiệp Quốc, ADB, Bộ Công Thương và Bộ Khoa Học và Công Nghệ tài trợ. Các hoạt động chuyên môn của chị tập trung vào kinh tế năng lượng, mô hình năng lượng, chính sách năng lượng và đánh giá các công nghệ năng lượng carbon thấp. Chị đã tham gia xây dựng bản đồ tiềm năng năng lượng tái tạo cho Việt Nam và xây dựng chính sách năng lượng tái tạo. Hiện tại, chị đang làm việc cho Doanh Nghiệp Xã Hội Sáng Kiến Về Chuyển Dịch Năng Lượng Việt Nam (VIETSE), tổ chức tư vấn đầu tiên tại Việt Nam chuyên về chính sách chuyển đổi năng lượng và bảo vệ khí hậu, với tư cách là giám đốc điều hành.”
Khi bà Tố Nhiên bị bắt, hãng tin AP nói rằng bà “đang hợp tác với tổ chức Chương Trình Phát Triển Liên Hiệp Quốc giúp Việt Nam thực hiện cam kết thỏa thuận về Đối Tác Chuyển Đổi Năng Lượng (JETP) mà Việt Nam vừa đạt được vào cuối năm ngoái với Nhóm Các Đối Tác Quốc Tế (IPG) gồm Canada, Pháp, Đức, Ý, Nhật, Anh, Hoa Kỳ, Liên Minh Châu Âu (EU), Đan Mạch và Na Uy.” Theo thỏa thuận này, các đối tác sẽ giúp Việt Nam hơn $15 tỷ để thực hiện việc chuyển đổi năng lượng bền vững từ sử dụng than sang các nguyên liệu thân thiện với môi trường.
“Điều người ta nhìn thấy rõ là nhà cầm quyền Việt Nam coi bất cứ ai dẫn đầu các nỗ lực đối phó với vấn đề thay đổi khí hậu và hành động cổ võ bảo vệ môi trường, đều chống đối sự cai trị của đảng và nhà nước Việt Nam,” ông Phil Robertson, phó giám đốc Khu Vực Á Châu của tổ chức Theo Dõi Nhân Quyền (HRW), nói với tuần báo Time. “Kết luận phi lý này là chỉ dấu hiển nhiên của chế độ độc tài cũng như sự hoang tưởng của các kẻ cai trị nước này.”
Trong khi không có tin tức gì về vụ bà Ngô Thị Tố Nhiên bị bắt thì bà Hoàng Thị Minh Hồng, một nhà hoạt động môi trường khác, bị bắt từ Tháng Sáu vừa qua với cáo buộc trốn thuế hơn 5 tỷ đồng ($205,000), dự trù ra tòa tuần lễ vừa qua, nay cũng không có tin tức gì về phiên xử. (TN) [qd]
