HÀ NỘI, Việt Nam (NV) .- Tổng thống Mỹ Biden loan báo một kế hoạch thúc đẩy Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, nhưng vấp phải nhiều giới hạn.
Theo một bài viết của báo tài chính Nhật Nikkei ngày Thứ Sáu 15 Tháng Chín, tình hình sản xuất và xuất cảng của Việt Nam năm 2023 tiếp tục suy giảm trong suốt 8 tháng qua vì nhu cầu tiêu thụ toàn cầu vẫn chưa quay trở lại như trước đại dịch COVID-19.
Hệ quả, các cơ sở sản xuất tại Việt Nam đang đối diện với nguy cơ suy thoái tồi tệ nhất trong suốt thập niên qua. Nhiều công ty đầu tư sản xuất tại Trung Quốc đã bỏ chạy sang Việt Nam khi cuộc thương chiến giữa Mỹ và Trung Quốc ngày càng gay gắt. Tuy nhiên, những gì đang diễn ra không cho người ta các thành quả như mong đợi khi tình hình sản xuất tại các nhà máy ở Việt Nam đang ảm đạm.
Các dữ liệu thống kê mới nhất cho thấy việc xuất cảng các lô điện thoại Samsung cũng như các lô giày Adidas đang chậm lại tại Việt Nam. Họ là các nhà sản xuất hàng đầu đồ điện tử và giày dép tại Việt Nam, nằm trong số 10% trị giá hàng xuất cảng của nước này từ Tháng Giêng đến Tháng Tám năm nay. Tình hình này trái ngược với mức tăng trưởng 17% của năm ngoái.
Lúc này, đúng ra các hãng xưởng tíu tít thu nhận thêm nhân công và nhân công phải làm thêm giờ để kịp sản xuất hàng xuất cảng. Trái lại, rất nhiều công ty cắt giảm nhân công dù đã vào mùa sản xuất phục vụ nhu cầu mua sắm dịp Giáng Sinh đang đến dần. Tổng cục Thống Kê Hà Nội cho hay, vì các hãng xưởng thiếu việc, khoảng 300,000 công nhân đã phải chạy dạt sang các lãnh vực khác như đánh cá, trồng cấy, thậm chí lau chùi nhà của để sống qua ngày.
Các công ty như nhà bán lẻ thời trang Uniqlo và công ty phần mềm chip điện tử Synopsys đang gia tăng sản xuất tại Việt Nam trong khi âu lo về các rủi ro địa chính trị ở ngay cạnh Trung Quốc. Tuy nhiên, bên cạnh tình hình kinh tế toàn cầu chậm lại, cái nước Đông Nam Á này lại vẫn đang bị nạn quan liêu vây bọc, và nạn mất điện khiến các xí nghiệp kỹ nghệ đang sản xuất tự nhiên phải dừng lại bất chợt.
“Người ta không thể bỏ qua cái tình thế đó ở Việt Nam vì nó phản ảnh một vấn nạn đã có từ lâu, trở nên trầm trọng hơn vì những trở ngại hậu cần dai dẳng từ một hệ thống thư lại bao trùm lên tất cả.” Julien Chaisse, một giáo sư tại đại học Hongkong về luật kinh tế quốc tế, nói với Nikkei. “Chiến lược Trung Quốc +1 , về mặt lý thuyết được coi như con đường dẫn đến đa dạng hóa kinh tế, nhưng nó không hoàn toàn đem đến được cái nó hứa hẹn”.
Giữa những cuộc trấn áp tham nhũng, quan chức chế độ lo sợ khi phê duyệt các giấy phép. Đầu tư công năm nay chỉ đạt được 33% của chỉ tiêu đề ra trong 6 tháng đầu của năm 2023, Tổng cục Thống kê báo cáo. Cơ quan này cũng đưa ra các con số cho thấy xuất cảng giảm trong 8 tháng qua, mức độ suy giảm nhiều nhất trong cả thập niên qua.
Hàng năm, “các công ty cần gia tăng nhân lực để sản xuất hàng hóa cho mùa cao điểm bán hàng Giáng Sinh và năm mới.” Công ty giới thiệu việc làm VietnamWorks nói với Nikkei. “Hiện nay, “các công ty đang quan sát và chờ các tín hiệu tích cực của thị trường”.
Theo một kinh tế gia của tổ chức Oxford Economics người ta chưa thấy có dấu hiệu khởi sắc của nền kinh tế Việt Nam. “Niềm hy vọng gia tăng xuất cảng sau khi Trung Quốc mở cửa trở lại gần như biến mất”. Kinh tế gia Theng Theng Tan viết. “Với triển vọng ngoại tại tồi tệ, tham vọng tăng trưởng 9% cho nửa cuối năm nay do ông thủ tướng đưa ra sẽ thất vọng”.
Năm 2022, một số nhà đầu tư sản xuất tuyên bố nhu cầu tiêu thụ “đã chết” khi hai khách hàng lớn nhất của Việt Nam là Mỹ và Châu Âu, chuyển đổi từ mua hàng hóa sang dịch vụ vì người ta ngồi ở nhà làm việc chứ không tới sở để làm hầu tránh dịch bệnh. Người ta hy vọng năm 2023 sẽ khá hơn nhưng hàng tồn đọng vẫn còn đầy ngập vào năm mới.
Trong khi tình trang cung ứng vẫn dư thừa, một số nhà phân tích cho rằng hàng hóa này sẽ được giải quyết trong những tháng tới, từ đó sẽ dẫn đến nhu cầu đối với các sản phẩm sản xuất tại Việt Nam, nếu các hãng sản xuất cũng như các hải cảng có thể bắt kịp.
“Việt Nam đang có vẻ chật vật giải quyết tình trạng hạ tầng sao cho kịp với nhu cầu khi mà nhiều hãng xưởng di dời từ Trung Quốc sang đây, làm cho xuất cảng của họ bùng nổ những năm gần đây.” Steve Olson, một phân tích gia tại tổ chức tư vấn thương mại Hinrich Foundation nói với Nikkei.
Một số người đang hy vọng vào thỏa hiệp giữa Tổng thống Joe Biden với Việt Nam về điện tử, về đất hiếm, sẽ đóng góp cho sự hồi phục của nước này.(TN)
