SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Phẩm chất nước của hai con sông Sài Gòn và Đồng Nai, nguồn cấp nước thô chủ lực cho các đô thị lớn đã suy giảm hai năm liên tiếp, với chất amoni và chất hữu cơ vượt chuẩn.
Thông tin trên được Ủy Ban Nhân Dân TP.HCM tiết lộ hôm 3 Tháng Tám, trong bảng “Kế hoạch quản lý phẩm chất môi trường nước mặt sông, hồ nội thành giai đoạn 2026-2030.”
Báo Dân Trí dẫn nội dung bảng kế hoạch cho hay, thành phố Sài Gòn hiện có 19 vùng được “bảo hộ vệ sinh” để khai thác nước thô từ sông Sài Gòn và sông Đồng Nai cung cấp cho các nhà máy nước Tân Hiệp, Thủ Đức, Dĩ An, Uyên Hưng và Thủ Dầu Một.
Theo kết quả quan trắc giai đoạn 2021-2025, phẩm chất nước các con sông chính “nhìn chung vẫn đạt từ mức trung bình đến tốt.” Tuy nhiên, từ năm 2024, phẩm chất nước trên sông Sài Gòn và Đồng Nai bắt đầu suy giảm.
Sông Sài Gòn dài khoảng 256 km, là một trong hai nguồn cấp nước thô chính phục vụ sinh hoạt và sản xuất cho hàng triệu người dân ở thành phố này.
Thế nhưng, sau “giai đoạn cải thiện” từ năm 2021 đến 2023, chỉ số phẩm chất nước (WQI) dao động 57-93, tương ứng mức “trung bình đến rất tốt,” thì sang năm 2024, phẩm chất nước suy giảm dần từ thượng lưu xuống hạ lưu.
Kết quả quan trắc cho thấy, nồng độ chất Amoni vượt quy chuẩn kỹ thuật 1.2-5.2 lần, trong khi chỉ số COD (nhu cầu oxy hóa học) vượt 1.2-3.6 lần.
Đáng chú ý, tại các tuyến rạch đổ vào sông Sài Gòn, chỉ số WQI chỉ đạt 25-84, từ mức xấu đến tốt. Một số điểm ghi nhận chất Amoni vượt quy chuẩn tới 87.8 lần, trong khi COD vượt 12.3 lần, phản ảnh lượng nước thải sinh hoạt và đô thị chưa được xử lý vẫn xả vào hệ thống kênh rạch.
Tương tự, sông Đồng Nai dài khoảng 586 km, cung cấp nước mặt cho nhiều nhà máy nước của thành phố Biên Hòa và khu vực Đông Nam Bộ, có WQI đạt 74-98, ở mức trung bình đến rất tốt. Tuy nhiên, sau khi cải thiện trong giai đoạn 2021-2023, kết quả quan trắc cho thấy, chất Amoni vượt quy chuẩn 1.2-1.7 lần. Đặc biệt, trong hai năm gần đây, phẩm chất nước tiếp tục suy giảm từ thượng lưu xuống hạ lưu.
Riêng năm 2024, chỉ số COD tại Long Phước, Bình An và Hóa An vượt 1.5-2.2 lần. Trong khi đó, tại các rạch đổ vào sông Đồng Nai như suối Nhum, suối Xuân Trường và rạch Gò Công, chất Amoni vượt quy chuẩn tới 35.6 lần, COD vượt hơn 12 lần.
Sau sáp nhập mở rộng địa giới, mỗi ngày Sài Gòn và Đông Nam Bộ phát sinh hàng triệu khối nước thải từ sinh hoạt, công nghiệp, dịch vụ, chăn nuôi và nông nghiệp xả vào hệ thống sông, hồ. Do đó, việc tăng cường quan trắc, cảnh báo và từng bước phục hồi phẩm chất các dòng sông, kênh rạch khó giải quyết trong thời gian sắp tới. (Tr.N)
