HÀ NỘI (NV) – Ủy Ban Tài Chính-Ngân Sách của Quốc Hội Việt Nam vừa lắc đầu với đề nghị nâng giới hạn nợ nần của chính phủ Việt Nam từ 50% GDP lên 55% GDP, trong giai đoạn từ 2016 đến 2020.
Quốc Hội Việt Nam từng bỏ phiếu ấn định giới hạn nợ nần cho giai đoạn từ 2011 đến 2015, theo đó, tổng nợ không vượt qua mức 65% GDP, trong đó nợ ngoại quốc không vượt quá mức 50% GDP, nợ của riêng chính phủ cũng không được vượt quá mức 50% GDP.
Mới đây, chính phủ Việt Nam đã viện dẫn nhiều lý do để đề nghị điều chỉnh, cho phép nâng giới hạn nợ riêng (vay-trả trực tiếp) của chính phủ Việt Nam từ 50% GDP lên 55% GDP trong vòng bốn năm tới. Chẳng hạn, đang có nhiều khó khăn và tác động ngoài dự kiến khiến các nguồn thu cho ngân khố sụt giảm, đặc biệt là nguồn thu từ dầu thô giảm không ngừng do giá dầu thô trên thế giới liên tục sụt. Bên cạnh đó bội chi liên tục tăng nên phải vay nhiều hơn. Rồi khi vay ngoại quốc thì không còn được hưởng lãi suất thấp như trước trong khi nhu cầu về vốn để thực hiện các dự án đầu tư-phát triển càng ngày càng lớn.
Ông Nguyễn Ðức Hải, chủ nhiệm Ủy Ban Tài Chính-Ngân Sách của Quốc Hội Việt Nam, không tán thành đề nghị vừa kể. Ông Hải nhấn mạnh, cần duy trì ngưỡng an toàn của nợ nần như giai đoạn trước (2011-2015) để bảo đảm an ninh, an toàn tài chính.
Ða số thành viên thuộc Ủy Ban Tài Chính-Ngân Sách của Quốc Hội Việt Nam cho rằng, khi ngân khố “không vững chắc” thì không những phải duy trì ngưỡng an toàn nợ nần như hiện nay mà còn phải thắt chặt việc sử dụng vốn vay.
Ủy Ban Tài Chính-Ngân Sách của Quốc Hội Việt Nam lưu ý, tuy Quốc Hội Việt Nam đã ấn định giới hạn cho nợ riêng của chính phủ Việt Nam trong giai đoạn từ 2011 đến 2015 là 50% GDP nhưng trong thực tế, năm ngoái, nợ riêng của chính phủ Việt Nam đã lên tới 50.3%, khiến tỉ lệ nợ phải thanh toán đã vượt qua mức 25% tính trên tổng thu ngân sách.
Mời độc giả xem video: Nước mắm Việt Nam chứa đầy thạch tím
Một số thành viên khác thuộc UƯy Ban Tài Chính-Ngân Sách của Quốc Hội Việt Nam thì bảo rằng, bởi nợ riêng của chính phủ Việt Nam đã vượt mức ấn định nên có thể cân nhắc, nâng tỉ lệ này thành 53% GDP, song họ đòi chính phủ Việt Nam phải tường trình cặn kẽ kế hoạch sử dụng nợ, kèm với những đánh giá về tác động của việc nâng giới hạn nợ riêng. Ðặc biệt là khi tỉ lệ tăng trưởng giảm và từ năm tới chính phủ Việt Nam sẽ ngưng bảo lãnh nợ thì chính phủ Việt Nam phải giải thích rõ ràng tại sao cần nâng giới hạn nợ riêng thêm 5% GDP.
Ủy Ban Tài Chính-Ngân Sách của Quốc Hội Việt Nam lưu ý rằng, việc duy trì các giới hạn nợ nần là một thách thức vì trong giai đoạn 2011-2015, các chỉ số về nợ nần đều tăng rất nhanh và gần như tất cả đều đã chạm ngưỡng được ấn định. Thậm chí nếu tính đúng, tính đủ, gộp hết các khoản vay có tính chất như nợ nần quốc gia thì nợ nần đã vượt xa ngưỡng được ấn định.
Chính phủ Việt Nam cũng được lưu ý là dù trên danh nghĩa, những khoản vay trong thời gian vừa qua của các doanh nghiệp nhà nước thuộc phạm vi trách nhiệm của những doanh nghiệp nhà nước đó nhưng trong thực tế, nếu các doanh nghiệp nhà nước không trả được nợ thì chúng trở thành nợ dự phòng của chính phủ. Chính phủ Việt Nam không được phép chuyển nợ dự phòng thành nợ chính thức, không được trả nợ thay các doanh nghiệp nhà nước. Ngoài ra cần phải lập thống kê chi tiết để tránh tình trạng, Quốc Hội không cho phép nhưng mức độ nợ nần trên thực tế vẫn vượt giới hạn đã ấn định.
Có một điều cần lưu ý là cho dù Quốc Hội Việt Nam tỏ ra rất cương quyết trong chuyện hạn chế vay mượn, kiểm soát chi tiêu song thường thì cuối cùng, chính phủ Việt Nam vẫn có thể dẫn dắt Quốc Hội Việt Nam theo ý mình.
Hồi tháng 11 năm 2014, e ngại trước tình trạng nợ nần tăng vọt, ngân sách liên tục bội chi, Quốc Hội Việt Nam từng ban hành một nghị quyết, yêu cầu, từ 2015, chính phủ Việt Nam không được phát hành trái phiếu ngắn hạn và phải giảm mức vay đảo nợ (vay nợ mới để trả nợ cũ). Song đến cuối năm 2015, sau khi chính phủ Việt Nam dọa rằng, nếu không “đa dạng hóa kỳ hạn” (thực chất là cho phép tiếp tục bán trái phiếu ngắn hạn) thì không kiếm đủ tiền để chi tiêu và thực hiện các mục tiêu do chính Quốc Hội Việt Nam đề ra.
Cuối cùng, Quốc Hội Việt Nam đồng ý sửa Luật Quản Lý Nợ Công, cho phép phát hành trái phiếu quốc tế để lấy tiền trả các khoản vay trong nước, sửa nghị quyết để nới lỏng cơ chế cho phép vay vốn bằng trái phiếu – điều này có nghĩa là tiếp tục đồng ý cho phát hành trái phiếu ngắn hạn bất kể rủi ro cho an ninh, an toàn tài chính quốc gia gia tăng vì vay vừa xong, dự án đầu tư chưa sinh lợi đã phải lo trả nợ. (G.Ð)
