BẮC KINH, Trung Quốc (NV) – Việt Nam đã tăng tốc cơi nới các đảo nhỏ và bồi đắp các đảo chìm mà cộng lại diện tích mới có thêm tại quần đảo Trường Sa tăng ít nhất 10 km vuông.
Tổ chức SCSPI (South China Sea Probing Initiative) ở Bắc Kinh, Trung Quốc, cho biết như vậy khi liệt kê ra 17 đảo và đảo chìm hay bãi đá ngầm mà Việt Nam đã gấp rút cơi nới và bồi đắp từ năm 2021 đến nay.
Bản báo cáo được phổ biến từ ngày 30 Tháng Sáu nhưng vừa mới cập nhật trở lại từ hai ngày nay sau khi tổ chức Sáng Kiến Minh Bạch Hàng Hải Á Châu (AMTI) ở Washington đưa ra bản phúc trình nói diện tích Việt Nam có thêm ở Trường Sa có thể qua mặt Trung Quốc.
SCSPI nói rằng Việt Nam bắt đầu bồi đắp quy mô lớn tại khu vực Trường Sa từ Tháng Mười, 2021 tại 14 bãi đá ngầm và đảo nhỏ gồm Namyit Island (đảo Nam Yết), Sand Cay (đảo Sơn Ca), Tennent Reef (đá Tiên Nữ), Pearson Reef (đảo Phan Vinh), Barque Canada Reef (bãi Thuyền Chài), Alison Reef (đá Tốc Tan), Cornwallis South Reef (đá Núi Le), Ladd Reef (đảo Đá Lát), Discovery Great Reef (đá Lớn), Central Reef (có thể là Central London Reef – đảo Trường Sa Đông), South Reef (có thể là South London Reef – đá Nam), West Reef (hay có thể là West London Reef – đá Tây), Amboyna Cay (đảo An Bang) và Grierson Reef (đảo Sinh Tồn Đông).
Đồng thời hai đảo nhỏ và một đảo chìm sau đây cũng đã được cơi nới ở những mức độ khác nhau gồm Sin Cowe Island (đảo Sinh Tồn), Spratly Island (đảo Trường Sa lớn) và Lansdowne Reef (đá Len Đao). “Tính đến Tháng Năm, 2025, Việt Nam đã bồi đắp tất cả hơn 10 km vuông tại các thực thể đó,” SCSPI viết.
Trong bài viết kể trên, trong đợt này, SCSPI cũng biết Việt Nam đã cho công ty quốc doanh DACINCO và tập đoàn Xuân Thiện mua một số máy cỡ lớn của công ty Hòa Lan Royal IHC, để cắt, xay và hút san hô, cá, đá lòng biển cho nhu cầu nạo hút và bồi đắp tại các thực thể mà họ chiếm giữ tại quần đảo Trường Sa.
Trong phần chi tiết, SCSPI nói đảo Nam Yết diện tích nguyên thủy chỉ khoảng 0.08 km vuông nhưng kể từ năm 2021 đến Tháng Năm, 2025, đảo này đã phình ra về mặt Bắc và mặt Tây với diện tích mới tổng cộng lối 0.83 km vuông, tức lớn gấp 10 lần so với trước đây. Không những vậy, nơi đây còn có một bến cảng nước sâu rộng lớn.
Đảo Sơn Ca diện tích nguyên thủy chỉ khoảng 0.09 km vuông nhưng sau mấy năm được bồi đắp thêm, đến nay có diện tích khoảnh 0.43 km vuông tức đã phình ra gần gấp đôi. Nơi đây cũng đã được nạo vét để làm một bến cảng nước sâu rộng lớn cho các loại tàu cặp bến.
Đảo Phan Vinh nguyên thủy chỉ rộng khoảng 0.24 km2 nhưng sau các đợt cơi nới thì diện tích mới cho đến Tháng Năm, 2025 là khoảng 1.27 km vuông, tức cũng phình ra gấp năm lần.
Trước đây, Việt Nam có xây dựng hai lô cốt cho lính đồn trú để bảo vệ bãi đá ngầm Tiên Nữ. Qua mấy đợt bồi đắp và đến những tháng gần đây, nó đã trở thành đảo nhân tạo với diện tích khoảng 0.69 km vuông.
Nhưng đáng kể nhất phải nói đến các công trình mà Việt Nam đã bồi đắp và xây dựng tại bãi đá ngầm Thuyền Chài mà nay đã trở thành đảo nhân tạo rộng lớn. Trước kia, Việt Nam chỉ xây dựng ba tiền đồn để trấn giữ nhưng đến nay đã có diện tích đảo nhân tạo lên tới 2.8 km vuông. Không những vậy, trên đây, Việt Nam đã xây dựng phi đạo dài 3,200 mét cho các phi cơ quân sự cỡ lớn có thể sử dụng.
Bãi đá ngầm Đá Lớn, hồi trước Việt Nam cũng chỉ có ba tiền đồn nhỏ để trấn giữ, nhưng sau các đợt bồi đắp từ năm 2022 đến Tháng Năm, 2025 về hướng Tây Nam và Đông Nam, nơi đây đã trở thành đảo nhân tạo với diện tích khoảng 0.95 km vuông.
Những gì được tổ chức SCSPI nêu ra được hiểu là Bắc Kinh theo dõi rất sát tất cả các hoạt động của Việt Nam trên toàn thể Biển Đông nói chung và tại quần đảo Trường Sa nói riêng. Thỉnh thoảng, người ta còn thấy họ cập nhật các video clip hoạt động bồi đắp của phía Việt Nam tại Trường Sa.
Đặc tính của SCSPI là họ chỉ công bố các hoạt động của các nước khác, đặc biệt là Mỹ, Việt Nam và Philippines tại Biển Đông. Với Mỹ, họ làm báo cáo hằng tháng, nhiều khi là từng ngày, về các hoạt động của Hải Quân Mỹ, cả trên mặt nước cũng như trên không. Với Việt Nam, hoạt động trên biển gồm cả hoạt động đánh cá. Nhưng họ lờ tịt tất cả mọi hoạt động của Trung Quốc ở khu vực.
Ngày 25 Tháng Tám mới đây, Bắc Kinh cho ông Quách Gia Khôn, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao, đe nẹt: “Chúng tôi sẽ làm mọi điều cần thiết để bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ, các quyền hàng hải và lợi ích của mình” khi thấy AMTI phổ biến phúc trình dự báo Việt Nam có thể qua mặt Trung Quốc về diện tích bồi đắp ở Trường Sa.
Hiện chưa thấy có dấu hiệu gì bất bình thường xảy ra trong mối quan hệ Trung Quốc với Việt Nam sau lời phát biểu trên của ông Quách Gia Khôn. Từ mấy năm nay, giới bình luận thời sự quốc tế cho rằng cả Hà Nội và Bắc Kinh đều muốn đối phó với các vấn đề phức tạp qua các kênh liên lạc ngầm, thay vì làm ầm ĩ cho xấu mặt cả hai. (NTB) [qd]
