HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Ông Tập Cận Bình, tổng bí thư kiêm chủ tịch Trung Quốc, đến Hà Nội vào sáng Thứ Ba, 12 Tháng Mười Hai, hô hò hai nước “kiên trì tin cậy lẫn nhau.”
Ông Tập cùng vợ và phái đoàn cấp cao đảng và nhà nước Trung Quốc đến Việt Nam bắt đầu hai ngày thăm viếng với nghi thức tiếp đón ngoại giao cao nhất.
Cuộc thăm viếng được truyền thông quốc tế bình luận là để Hà Nội chứng tỏ đường lối “ngoại giao cây tre” khi nghiêng bên này, khi ngả bên kia chứ không về hẳn một phe. Bắc Kinh thì nhất định không muốn Hà Nội tiến sâu hơn vào quỹ đạo địa chính trị của Mỹ để kềm chế hay nguy hiểm hơn, tiếp tay bao vây Trung Quốc.
Trong cuộc họp ở trụ sở Trung Ương Đảng CSVN vào buổi chiều cùng ngày, ông Nguyễn Phú Trọng, tổng bí thư đảng CSVN, lặp lại lời thề thốt từng được ông và các lãnh tụ khác lặp đi lặp lại là coi trọng mối quan hệ với Trung Quốc “ưu tiên hàng đầu và lựa chọn chiến lược.” Điều này dùng để trấn an ông đồng chí khổng lồ phương Bắc dù Hà Nội có ký cái gì với Mỹ, với Nhật.
Cũng vì vậy, truyền thông trong nước đều tường thuật lời ông Trọng nói trong cuộc họp kể trên là Việt Nam vẫn theo đuổi chính sách quốc phòng “4 không” tức không tham gia liên minh quân sự, không liên kết với nước này để chống nước kia, không cho nước ngoài đặt căn cứ quân sự hoặc sử dụng lãnh thổ Việt Nam để chống lại nước khác và không sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế.
Ông Trọng trấn an Bắc Kinh rằng Hà Nội phía Nam vẫn là phên dậu, không phải mũi giáo của Mỹ thọc về phương Bắc.
Ông Tập Cận Bình được thuật lời nhắc lại đường lối đối ngoại cho đến nay vẫn coi Việt Nam là “ưu tiên trong chính sách ngoại giao láng giềng.”
Bản tin Tân Hoa Xã tường thuật rằng trong một bài viết của ông Tập Cận Bình được phổ biến trên tờ Nhân Dân, ông kêu gọi Hà Nội “Xây dựng cộng đồng Trung Quốc-Việt Nam với tương lai chung mang ý nghĩa chiến lược và cùng nhau viết nên một chương mới trong nỗ lực hiện đại hóa của chúng ta.”
Dịp này các báo nhất loạt viết theo Thông Tấn Xã Việt Nam là “Từ việc coi trọng cao độ quan hệ giữa hai đảng, hai nước, với những thành tựu của quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện trong 15 năm qua và trước những yêu cầu mới, hai bên nhất trí xây dựng cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam-Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược, nỗ lực vì hạnh phúc của nhân dân hai nước, vì hòa bình và tiến bộ của nhân loại..
Khái niệm xây dựng cộng đồng “chung tương lai” được ông Tập Cận Bình tuyên truyền từ chục năm nay nhằm lôi kéo ông Nguyễn Phú Trọng và đồng đảng ông ta chui vào quỹ đạo của Trung Quốc. Trong chuyến thăm viếng này ông ta lại đem ra dỗ tiếp sau khi thấy Việt Nam nâng cấp mối quan hệ lên thành “Đối tác chiến lược toàn diện” với cả Mỹ và Nhật Bản, hai đối thủ cạnh tranh mọi mặt với Bắc Kinh.
Hãng thông tấn Reuters thuật lời tiết lộ của một số nhà ngoại giao, suốt mấy tháng trời họp bàn về các văn bản sẽ ký cũng như nội dung các văn kiện ký kết và bản tuyên bố chung, Hà Nội không mặn mà đối với nhóm từ “cộng đồng có chung tương lai” ấy trong khi Bắc Kinh nhất định thúc đẩy cho bằng được.
Thật ra, Bắc Kinh muốn dùng nhóm từ “cùng chung vận mệnh” (common destiny) nhưng khi dịch sang Anh Ngữ thì được đổi thành “tương lai chung” (common future), được hiểu như có ý nghĩa ít đòi hỏi (áp đặt) hơn.
Trong ngày đầu chuyến thăm viếng của ông Tập Cận Bình, Việt Nam và Trung Quốc ký 36 văn kiện hợp tác mà báo mạng VNExpress đăng tải danh sách. Nổi bật nhất trong số đó, người ta thấy ám chỉ đến viện trợ và hợp tác xây dựng đường sắt từ Vân Nam đến Hải Phòng và từ Quảng Tây đến Việt Nam, không thấy nói đến số tiền.
Thêm nữa, có một “Bản ghi nhớ” giữa Bộ Kế Hoạch và Đầu Tư Việt Nam ký với Ủy Ban Phát Triển và Cải Cách Quốc Gia Trung Quốc nhưng không cho biết “ghi nhớ” về chuyện gì. Nhìn chung, qua danh sách 36 văn kiện, người ta chỉ thấy lờ mờ chứ không được cho biết rõ hơn.
Theo phân tích của giới bình luận quốc tế trên thông tấn AP, họ cho rằng Việt Nam ra dấu nhượng bộ theo đòi hỏi của Trung Quốc nhưng có vẻ chỉ ở mức độ lời lẽ.
“Theo tôi, tiếp theo việc ký thỏa hiệp đối tác chiến lược toàn diện với ông Joe Biden, tổng thống Mỹ, nhân chuyến thăm trước đó, Việt Nam phải làm cái gì đó để xoa dịu sự lo ngại của Trung Quốc,” ông Collin Koh, một chuyên viên về các vấn đề an ninh khu vực tại trường Đại Học Kỹ Thuật Nanyang ở Singapore, nêu nhận xét. (TN) [qd]
