IRVING, Texas (NV) – Hội Đồng Quản Trị Tập Đoàn Exxon-Mobil sắp họp trong cuối tháng này để lấy quyết định có nên rút khỏi dự án tại Việt Nam hay không.
Báo tài chính Wall Street Journal hôm Thứ Năm, 21 Tháng Mười, nói rằng các thành viên của Hội Đồng Quản Trị Tập Đoàn Exxon-Mobil, được bầu hồi Tháng Năm vừa qua, bày tỏ quan ngại về một số dự án đầu tư ở nước ngoài, nổi bật là dự án phát triển khí đốt $30 tỷ ở Mozambique, và dự án khí đốt ở mỏ Cá Voi Xanh tại Việt Nam.
Một trong những lý do được nêu ra để cân nhắc là những dự án lớn vừa kể phải đầu tư một lượng lớn tài chính, cần nhiều năm để phát triển rồi nhiều năm sau đó mới sinh lợi. Nhiều thành viên muốn tính toán lại vì họ muốn giới hạn các dự án dầu khí, và trong khi giá dầu đang lên cao như hiện nay nên chia lợi nhuận cho cổ đông.
Đã vậy, cả hai dự án vừa kể lại có các yếu tố chính trị gây trở ngại, ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh và lợi nhuận.
Tin như kể trên có thể làm nhà cầm quyền CSVN phập phồng sửng sốt vì mới đây, Tập Đoàn Điện Lực Việt Nam đưa tin: “Chiều ngày 11 Tháng Mười, ông Ngô Sơn Hải – phó tổng giám đốc Tập Đoàn Điện Lực Việt Nam (EVN) và bà Cécile Rauline – chủ tịch kiêm tổng giám đốc Exxon Mobil Việt Nam đã có buổi làm việc về khả năng tiêu thụ khí Cá Voi Xanh cho các nhà máy nhiệt điện tuabin khí hỗn hợp Dung Quất I & III.”
“Tại buổi làm việc, hai bên đã tập trung trao đổi về những vấn đề trọng tâm như: khả năng cung cấp khí hàng ngày; thời gian cấp khí cho cả vòng đời dự án; khối lượng khí bao tiêu;… EVN và Exxon Mobil Việt Nam đã cơ bản thống nhất về khả năng cấp khí ở mức 730 triệu bộ khối/ngày; đồng thời nâng khả năng cấp khí lên tối thiểu 760 triệu bộ khối/ngày trong trường hợp các tổ máy có công suất lớn hơn cần tiêu thụ khí nhiều hơn.”
Nhiều phần, Exxon-Mobil và phía đối tác Việt Nam (Tập Đoàn Dầu Khí Việt Nam – PVN và Tập Đoàn Điện Lực Việt Nam – EVN) đã phải thỏa thuận về giá bán khí đốt. Cuối Tháng Bảy năm ngoái, chỉ thấy có tin hai bên sắp thỏa thuận về giá bán khí đốt rồi sau đó không thấy loan báo gì tiếp theo.
Exxon-Mobil và các đối tác thăm dò tìm kiếm vào năm 2011 đã tìm thấy một mỏ khí lớn tại lô 118 tức mỏ Cá Voi Xanh ở cách bờ biển Quảng Nam, Quảng Ngãi khoảng 90km.
Dự án không nhúc nhích bao nhiêu vì các điều đình giá cả khai thác. Mãi đến năm 2017 mới thấy báo chí trong nước đưa tin Exxon-Mobil bỏ ra $10 tỷ thiết lập đường ống dẫn khí từ Cá Voi Xanh về “nhà máy xử lý khí và điện” đặt tại huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam. Rồi một nhà máy điện nữa cũng sẽ được xây dựng tại tỉnh Quảng Ngãi với quy mô đầu tư tương tự nhà máy điện ở Quảng Nam, dự kiến hoàn thành vào năm 2023.
“Tổng sản lượng khí hàng năm khai thác sẽ lên tới khoảng 9-10 tỷ m3, trong đó dành 1 tỷ m3 để kết nối với nhà máy Lọc dầu Dung Quất phục vụ chế biến sâu” theo bản tin trên tờ Tuổi Trẻ ngày 27 Tháng Ba, 2017.
Không bao lâu sau, Tháng Bảy, năm 2017, phó Quân Ủy Trung Ương Trung Quốc bỏ cuộc thăm viếng dở dang tại Việt Nam sau khi đã đe nẹt các lãnh đạo chóp bu của CSVN là nếu tiếp tục dò tìm và khai thác dầu khí tại lô 163/03 (dự án Cá Rồng Đỏ) phía Đông Nam Việt Nam cách bờ lối 250km, thì sẽ đánh chiếm các vị trí Việt Nam đang trấn giữ tại Trường Sa.
Trung Quốc coi hơn 80% Biển Đông nằm trong phạm vi “lưỡi bò” là của tổ tiên từ đời xưa để lại, bất chấp phán quyết của tòa án quốc tế. Hải cảnh, tàu dân quân biển Trung Quốc theo dõi và quấy rối các hoạt động dầu khí của Việt Nam thường xuyên.
Năm ngoái, công ty Nga Rosneft đã phải bỏ ngang kế hoạch dò tìm tại bãi Tư Chính (khu vực lô 6-1) trong khi hai công ty Rapsol (Tây Ban Nha) và Mubadala (United Arab Emirates) tức hai đối tác tham gia tại dự án Cá Rồng Đỏ (lô 136-3) đã trả lại cho phía đối tác Việt Nam quyền khai thác tại đây sau khi đã được bồi thường số tiền thiệt hại khoảng $1 tỷ. Tất cả chỉ vì áp lực của Bắc Kinh.
Nay hãng Exxon-Mobil sắp phải đưa quyết định sẽ tiếp tục dự án Cá Voi Xanh hay bỏ chạy vì có thể ảnh hưởng đến các dự án kinh doanh của họ ở Trung Quốc. (TN) [kn]
