SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Thủ tục phiền hà và nạn vòi vĩnh hối lộ gây nhức đầu cho các công ty xuất nhập cảng hàng hóa tại Việt Nam từ trước đến giờ vẫn vậy.
Theo thông tin được đăng tải trên báo tài chính Nhật Bản Nikkei dẫn nguồn từ Liên Đoàn Thương Mại và Công Nghiệp Việt Nam (VCCI), có đến 59% các doanh nghiệp được khảo sát nói rằng họ có “vấn đề” với các vụ “kiểm tra đặc biệt” của hải quan chú trọng đến phẩm chất sản phẩm.
Theo nguồn tin, hơn 30% các công ty đã từ chối trả lời đối với loại khảo sát có tính cách nhạy cảm này, đặc biệt là về các loại “phí không chính thức”.
Nhiều phần họ sợ có thể bị trả thù, ảnh hưởng tới hoạt động sản xuất hay kinh doanh, thiệt hại có thể nghiêm trọng hơn. Phí không chính thức là cách nói tránh cho việc hối lộ chức sắc hải quan, “bôi trơn” để thông quan hàng hóa suôn sẻ, nhanh chóng.
Theo nguồn tin trên, kết quả cuộc khảo sát đã được trình bày hồi Thứ Sáu tuần qua nhân một cuộc hội thảo được Cơ Quan Phát Triển Quốc Tế của chính phủ Mỹ (USAID) đứng ra tổ chức ở Sài Gòn.
Kết quả khảo sát như kể trên được nêu ra giữa lúc hàng hóa từ Việt Nam xuất cảng sang Mỹ gia tăng nhanh chóng mấy năm gần đây. Việt Nam đứng hàng thứ tư trong số những nước mà Mỹ bị thâm thủng mậu dịch nhiều nhất.
USAID đã phối hợp với Việt Nam tiến hành chương trình giúp nước này cải thiện thủ tục hải quan vốn nổi tiếng quan liêu, cồng kềnh, tròng tréo bên cạnh tệ nạn vòi vĩnh hối lộ. Một trong những điểm đặc biệt được nêu ra trong cuộc thảo luận tuần qua là những vụ “kiểm tra đặc biệt”. Nhiều quan chức hải quan CSVN bị bỏ tù vì tham nhũng, vòi hối lộ.
Điều này làm cho doanh nghiệp vừa tốn thêm nhiều tiền, vừa mất thêm nhiều thời giờ khiến những doanh nghiệp nhỏ và vừa thêm vất vả. Bởi vì, một cuộc “kiểm tra đặc biệt” có sự tham gia của nhiều cơ quan thuộc các bộ, ngành khác nhau.
USAID đã cấp ngân khoản $21 triệu cho nhiều cơ quan của Việt Nam và ít nhất 5 tỉnh, phối hợp thực hiện cải cách thủ tục hải quan.
Cơ quan VCCI trình bày tại cuộc họp tuần qua rằng khi giảm được “các loại phí không chính thức” và thủ tục hải quan thực hiện bằng hệ thống điện tử sẽ giúp gia tăng hoạt động thương mại.
Một nữ doanh nhân xuất cảng hoa tươi có mặt tại cuộc hội thảo nói trên kể với Nikkei rằng bà là một trong những nạn nhân của thủ tục thông quan rùa bò. Còn ông Lê Duy Hiệp, chủ tịch Hiệp Hội Vận Tải cho hay luật lệ, thủ tục thay đổi thường xuyên, thông tin không rõ ràng cũng như việc thông quan chậm chạp làm gia tăng chi phí.
Trước đó, ngày 17 Tháng Hai, bản tin trên báo Công Thương dẫn lời kêu ca của VCCI về tình trạng “chồng chéo trong kiểm tra, xác minh xuất xứ hàng hóa” gây thêm khó khăn cho giới kinh doanh tại Việt Nam. Ngày 12 Tháng Hai, báo Diễn Đàn Doanh Nghiệp thuật lời ông Đậu Tuấn Anh, chuyên gia của VCCI, kêu rằng “chi phí không chính thức vẫn còn phổ biến.”
Đầu Tháng Năm năm 2022, Thông Tấn Xã Việt Nam thuật báo cáo “Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh năm 2021” của Việt Nam nói “Phí không chính thức” tại Việt Nam đã giảm xuống còn 41%. Bây giờ, con số ấy lại vọt lên tới 59%.(TN) [kn]
