WASHINGTON, DC (NV) – Ông Donald Trump, tổng thống Mỹ, loan báo trên mạng xã hội Truth Social của ông hôm Thứ Tư, 2 Tháng Bảy, cho hay hàng Mỹ xuất cảng sang Việt Nam được hưởng lợi thế về thuế quan 0%.
“Tôi vừa đạt thỏa thuận thương mại với Việt Nam,” ông Trump viết loan báo vắn tắt trên mạng cá nhân Truth Social. Trong một thông báo sau đó, ông cho hay Mỹ sẽ đánh thuế quan 20% cho các sản phẩm do Việt Nam sản xuất rồi xuất cảng sang Mỹ. Còn những loại hàng hóa mà các nước khác “mượn đường” (transshipping) để bán sang Mỹ sẽ bị đánh thuế quan đến 40%.
Các loại hàng “Transshipping” mà ông Trump đề cập từng được Washington nhiều lần đòi Hà Nội giải quyết trong những năm qua nhưng không có kết quả. Sau cuộc thương chiến bùng nổ ở nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng Thống Trump, nhiều công ty Trung Quốc chạy sang Việt Nam và một số nước ASEAN khác mở hãng xưởng.
Tại những cơ sở này, họ chỉ lắp ráp gia công các bộ phận rời đã làm sẵn ở Trung Quốc, hoặc chỉ thêm một số bộ phận sản xuất tại địa phương, rồi gắn nhãn sản xuất “Made in Vietnam” và xuất cảng sang Mỹ để tránh thuế quan rất cao nếu xuất cảng trực tiếp từ Hoa Lục. Một số công ty nội địa của Việt Nam cũng tận dụng cơ hội này, mua bộ phận rời từ Trung Quốc, lắp ráp gia công rồi xuất cảng.
Tin tức gần đây cho thấy, khi đàm phán, các nhà thương thuyết Mỹ đã đòi Việt Nam phải từ bỏ lệ thuộc vào nguyên liệu và bộ phận rời của Trung Quốc để sản xuất hàng hóa rồi bán sang Mỹ nếu muốn Mỹ bỏ thuế quan đối ứng. Nay như ông Trump thông tin, giải pháp được tiến hành sau khi đàm phán là tùy vào mức độ nội địa hóa của Việt Nam bao nhiêu, thuế quan khi vào Mỹ sẽ tùy theo đó sẽ bị áp đặt thế nào.
Đòi hỏi Hà Nội từ bỏ hoàn toàn sự phụ thuộc vào nguyên liệu và bộ phận rời vào Bắc Kinh là một điều rất khó cho Việt Nam để có thể tiến hành ngay. Một phần, Việt Nam không chuẩn bị từ tài chính đến kỹ thuật. Phần khác, nó đụng chạm tới mối quan hệ chằng chịt giữa Hà Nội và Bắc Kinh mà một hành động không tế nhị sẽ dẫn đến những tai hại cả chính trị và kinh tế.
Nhưng dù sao, ngoài kết quả đạt được về thỏa thuận thuế quan cho hàng hóa xuất cảng từ Việt Nam vào Mỹ, trong loan báo kể trên, Tổng Thống Trump nêu ra những lợi ích đặc biệt rất lớn mà các nhà thương thuyết của Mỹ đã đạt được.
“Đổi lại, Việt Nam sẽ thi hành những điều mà họ chưa từng làm trước đây, tức là cho Hoa Kỳ tiếp cận toàn bộ vào thị trường của Việt Nam,” ông Trump viết trên Truth Social. “Nói khác, họ sẽ mở cửa thị trường (nội địa) của họ cho hàng hóa Hoa Kỳ, hiểu với nghĩa là chúng ta có thể bán các sản phẩm của chúng ta tại Việt Nam với thuế quan bằng không (zero tariff).”
Hiện người ta chưa biết chắc chắn, khi có bản tin này, thỏa hiệp mà ông Trump loan báo đã là chính thức chưa và Hà Nội đã đồng ý hay chưa. Sau khi loan báo thuế quan đối ứng rất cao với đối tác thương mại khắp thế giới hồi đầu Tháng Tư, ông cho hay các nước theo nhau yêu cầu đàm phán thương mại. Ông đã đồng ý tạm ngưng áp dụng cho đến ngày 9 Tháng Bảy.
Riêng với Việt Nam, với thuế quan đối ứng 46% như được loan báo đầu Tháng Tư vừa qua, đây là một trong những mức thuế quan rất cao căn cứ trên mức độ bị thâm thủng mậu dịch nhiều hơn hay ít hơn. Theo thống kê của Bộ Thương Mại Mỹ, Việt Nam đã xuất cảng sang Mỹ số lượng hàng hóa trị giá $137 tỷ, trong khi chỉ nhập cảng khoảng $13 tỷ hàng hóa của Mỹ.
Báo Công Thương ngày 2 Tháng Bảy đưa tin ông Tô Lâm, tổng bí thư đảng CSVN, đã điện đàm với ông Donald Trump và hai bên đã “thống nhất tuyên bố chung Việt Nam-Hoa Kỳ về khuôn khổ Hiệp Định Thương Mại Đối Ứng, Công Bằng Và Cân Bằng.” Không thấy bản tin thông báo chính thức là hai bên đã đạt được thỏa thuận vì có thể đó mới là hiệp định khung.
Bản tin của tờ Công Thương kể rằng ông Trump “khẳng định Hoa Kỳ sẽ cắt giảm đáng kể thuế đối ứng cho nhiều hàng hóa xuất cảng của Việt Nam và sẽ tiếp tục hợp tác với Việt Nam trong giải quyết những vướng mắc ảnh hưởng đến quan hệ thương mại song phương, nhất là trong các lĩnh vực mà hai bên ưu tiên.” (NTB) [qd]
