HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Gần một tháng sau khi có cáo buộc thu hàng chục triệu đô la trong khi “cung cấp rất ít thông tin về lính Mỹ mất tích,” Bộ Ngoại Giao Việt Nam mới lên tiếng bác bỏ.
Theo báo Tuổi Trẻ hôm 2 Tháng Tám, bà Phạm Thu Hằng, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao, nói rằng Việt Nam “kiên quyết phản đối thông tin xuyên tạc, sai sự thật về hoạt động hợp tác nhân đạo tìm kiếm và kiểm kê quân nhân Mỹ mất tích trong chiến tranh Việt Nam.”
Bà Hằng cho biết Việt Nam “đã giúp hàng ngàn hài cốt quân nhân Mỹ được nhận dạng và trao trả cho gia đình.”
Đợt trao trả hài cốt quân nhân Mỹ mới nhất diễn ra tại thành phố Đà Nẵng hôm 25 Tháng Bảy, với ba quan tài đựng hài cốt.
Hồi đầu tháng trước, đài BBC Tiếng Việt dẫn phúc trình của Liên Minh Quốc Gia Gia Đình Tù Binh và Người Mất Tích Mỹ Ở Đông Nam Á (National League), đưa cáo buộc Việt Nam đã thu $86 triệu của Ngũ Giác Đài trong chín năm (2016-2024), nhưng chỉ xác minh được 25 trường hợp lính Mỹ mất tích thời chiến tranh Việt Nam.
Khoản tiền nêu trên được trả trực tiếp cho Bộ Ngoại Giao Việt Nam.
Bản phúc trình cho hay National League “phản đối mạnh mẽ” việc chính phủ Hoa Kỳ liên tục khẳng định rằng Việt Nam “hợp tác xuất sắc” trong việc tìm kiếm quân nhân Mỹ mất tích.
National League chỉ thừa nhận Việt Nam “có hợp tác ở một số khía cạnh nhất định.”
Có hai dạng hợp tác của Việt Nam và Mỹ trong việc tìm kiếm hài cốt lính Mỹ thiệt mạng trong chiến tranh Việt Nam, theo phúc trình.
Dạng hợp tác thứ nhất là về “hoạt động tìm tìm kiếm ở thực địa” mà Việt Nam “tập trung nhiều hơn vào lợi ích tài chính thay vì hợp tác nhân đạo hay thúc đẩy quan hệ song phương.”
Nhiệm vụ của phía Việt Nam là lên lịch cho các hoạt động thực địa chung và cung cấp các cuộc phỏng vấn với nhân chứng, cùng với một số hỗ trợ khác. Chi phí cho các hoạt động này được ghi nhận “quá đắt.”
Cụ thể, từ năm 2016 tới 2024, Hà Nội đã thu của Ngũ Giác Đài $10,000 cho mỗi tài liệu chỉ dài một trang có chứa thông tin về các quân nhân Mỹ mất tích thời chiến tranh Việt Nam.
Ngoài ra, Việt Nam bị cáo buộc thu $15,000 cho mỗi hiện vật của quân nhân Mỹ mà theo phúc trình, “thực chất là bán lại cho Hoa Kỳ.”
Dạng hợp tác thứ nhì là “hợp tác trong cung cấp thông tin,” mà phúc trình viết rằng kết quả “còn tệ hơn.”
Văn Phòng Tìm Kiếm Người Mất Tích Ở Việt Nam (VNOSMP) hoặc các cơ quan liên quan lẽ ra phải cung cấp tài liệu và bản sao các dữ liệu cá nhân thu được từ những quân nhân Mỹ bị bắt hoặc thiệt mạng, nhưng họ đã không làm vậy.
Bản phúc trình còn cáo buộc phía Việt Nam từ chối cho điều tra viên Mỹ tiếp cận tài liệu lưu trữ của nhà cầm quyền liên quan quân nhân Hoa Kỳ.
“Mỗi yêu cầu tìm kiếm đều kéo theo một hóa đơn yêu cầu trả tiền. Thậm chí, khi các chuyên viên Việt Nam tìm kiếm thông tin về quân nhân Mỹ mất tích, họ gửi hóa đơn cho phía Mỹ đòi trả tiền,” bản phúc trình nêu trên viết thêm. (N.H.K) [qd]
