HÀ NỘI (NV) – Việt Nam là một quốc gia dự trù sẽ được hưởng lợi ích nhiều nhất khi Hiệp Định Thương Mại Đối Tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) được ký kết nhưng lại sắp bị tổng thống đắc cử Mỹ bác bỏ.
Tổng thống đắc cử Donald Trump tuyên bố về một trong những việc đầu tiên khi ông chính thức trở thành tổng thống thứ 45 của Hoa Kỳ là rút khỏi bản Hiệp Định Thương Mại Đối Tác Xuyên Thái Bình Dương, một kế hoạch mà Tổng Thống Barack Obama đã cố gắng thực hiện trong hơn một nhiệm kỳ, chỉ còn chờ Quốc Hội thông qua, gây tác động cho nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam.
Ông Trump khi vận động tranh cử đã từng tuyên bố chống Hiệp Định TPP vì cho rằng không công bằng và sẽ làm mất thêm công việc làm của người Mỹ vốn là nỗi phiền muộn của người dân ở đây, và cũng nhờ đánh trúng vào tâm lý quần chúng mà ông đã thắng cử.
Nền kinh tế của Việt Nam hướng về sản xuất xuất cảng để kích thích tăng trưởng, đặc biệt là lành vực dệt may sẽ được hưởng lợi ích nhiều nhất khi không còn bị hàng rào thuế quan của 11 nước khác tham gia hiệp định ngáng chân.
Việt Nam đã tham gia ký kết các hiệp định thương mại với các nước khác và khu vực kinh tế khác gồm cả khối Liên Hiệp Âu Châu cũng như ASEAN, Nga. Tuy mất cơ hội tăng trưởng kinh tế nhờ TPP nhưng Trần Tuấn Anh, bộ trưởng Công Thương CSVN thấy được dẫn lời trên trang mạng của chính phủ nói rằng lãnh vực hàng dệt may, thủy sản và giày dép của Việt Nam vẫn xuất cảng tốt dù không có Hiệp Định TPP.
“Chúng tôi luôn luôn sẵn sàng hội nhập, không chỉ vì TPP, mà vì đó là sự đòi hỏi mà cũng là sự kích thích cho phát triển,” ông Tuấn nói.
Trong khi nền kinh tế của Việt Nam nhìn tổng thể vẫn tiếp tục tăng trưởng dù thiếu Hiệp Định TPP nhưng theo một số nhà phân tích, một số yếu tố ít được để ý của hiệp định này không được thực thi cũng là sự thất vọng. Hiệp Định TPP đòi hỏi các nước tham gia phải bảo vệ quyền lợi của người lao động cũng như bảo vệ môi trường, trong đó, sức khỏe và sự an toàn lao động phải được bảo đảm, chấm dứt sự sử dụng lao động trẻ em bên cạnh việc phải bảo vệ các loài sinh vật có nguy cơ tuyệt chủng.
Việt Nam là một trong một số quốc gia đang phát triển rất lỏng lẻo trong các lãnh vực vừa kể sẽ phải tuân thủ chặt chẽ hơn khi đã tham gia Hiệp Định TPP.
Một số nhà phân tích cho rằng nếu TPP được thông qua, Hà Nội vừa có cơ hội thúc đẩy nhanh hội nhập kinh tế thế giới, vừa là cơ hội để nước này giảm dần sự lệ thuộc vào Trung Quốc. Đồng thời, qua Hiệp Định TPP, quan hệ giữa hai nước cựu thù, Việt Nam và Mỹ, ngày càng tiến gần nhau hơn về mọi mặt trong bối cảnh quan hệ Việt-Trung rắc rối vì tranh chấp chủ quyền biển đảo trên Biển Đông.
Tít lâu nay, nhà cầm quyền Việt Nam cũng đã giữ thái độ dè dặt vì nhìn thấy tương lai thông qua Hiệp Định TPP ở Mỹ không mấy sáng sủa khi cả hai ứng viên của hai đảng Cộng Hòa và Dân Chủ đều phát biểu chống đối. Giới lãnh đạo chóp bu Việt Nam đã không cho đưa Hiệp Định TPP ra quốc hội thông qua khi bắt đầu khóa họp đang diễn ra là một chỉ dấu dễ nhìn thấy.
Sau khi Tổng Thống Mỹ Obama loan báo không đưa Hiệp Định TPP xin Quốc Hội thông qua, Thủ Tướng CSVN Nguyễn Xuân Phúc, ngày 17 Tháng Mười Một, 2016, cũng thông báo là Việt Nam cũng chưa đưa hiệp định này ra Quốc Hội. Ông này tuy thất vọng vẫn vớt vát nói rằng dù sao quan hệ giữa Hà Nội với Washington sẽ vẫn rất vững chắc. Ông ta nhấn mạnh chính sách của Việt Nam là đa phương và đa dạng hóa quan hệ ngoại giao.
Hiệp Định Đối Tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) bao gồm 12 quốc gia: Hoa Kỳ, Nhật Bản, Malaysia, Việt Nam, Singapore, Brunei, Australia, New Zealand, Canada, Mexico, Chile và Peru. Khởi đầu thương thuyết từ hơn năm năm trước và qua nhiều vòng đàm phán, hiệp định này nhằm làm sâu rộng hơn quan hệ kinh tế giữa các nước, giảm thuế quan và thúc đẩy thương mại. Các nước thành viên (chiếm 40% các nền kinh tế thế giới) cũng hy vọng sẽ có quan hệ chặt chẽ hơn về phương diện các chính sách và quy định kinh tế.
Mời độc giả xem video: Chữa ho bằng xác thằn lằn và thuốc Tàu, bé sơ sinh mất mạng
Phần lớn hàng hóa và dịch vụ đều nằm trong phạm vi thỏa hiệp TPP. Tuy nhiên, không phải tất cả các loại thuế nhập khẩu đều sẽ được gỡ bỏ. Một số sẽ được xóa bỏ ngay, một số được bỏ dần dần. Tổng cộng 18,000 loại thuế sẽ được điều chỉnh. Thí dụ, các nước ký TPP đã nói sẽ bãi bỏ hoặc giảm thuế cũng như các quy định ngặt nghèo liên quan nông sản và sản phẩm công nghiệp.
Hệ quả, thuế đánh lên hàng sản xuất tại Hoa Kỳ và hầu như toàn bộ nông sản từ nước này sẽ được bỏ ngay lập tức khi thỏa thuận được thông qua. Đối với hàng dệt may, các loại thuế cũng sẽ được bãi bỏ. Tuy nhiên theo cơ quan thương mại Hoa Kỳ, “thuế đánh lên một số mặt hàng nhạy cảm sẽ được gỡ bỏ dần dần sau một thời gian được các nước thành viên TPP thống nhất.”
Cuộc họp của lãnh đạo các quốc gia Châu Á – Thái Bình Dương (APEC) tại Peru vào cuối tuần vừa qua đã ra tuyên bố sẽ theo đuổi đến cùng hiệp định thương mại này bất chấp sự phản đối của ông Trump. Tuy nhiên người ta sẽ không biết nó sẽ ra sao khi mà thiếu Mỹ, nước có nền kinh tế mạnh nhất thế giới, nơi mà các nước nhỏ như Việt Nam trông đợi gỡ bỏ rào cản đế xuất cảng và phát triển.
Nhìn ở một khía cạnh, TPP không chỉ là một hiệp định thuần túy kinh tế mà nó còn là ván bài địa chính trị. Bởi vậy, một số nhà phân tích cho rằng nếu Mỹ quyết định dẹp TPP thì nước mừng rỡ nhất phải là Trung Quốc, quốc gia có hơn 1.3 tỷ người đang có những toan tính thay thế TPP bằng kế hoạch của riêng họ. Người ta tin rằng Bắc Kinh đang có những nỗ lực dụ dỗ Hà Nội. (TN)
