TOKYO, Nhật Bản (NV)– Chủ Tịch Nước CSVN Võ Văn Thưởng đến Tokyo hôm 27 Tháng Mười Một đồng thời chính thức nâng cấp mối quan hệ Việt Nam với Nhật Bản lên thành “Đối tác chiến lược toàn diện” sau ba tháng nâng cấp quan hệ với Mỹ.
Hãng thông tấn AP cho rằng việc Việt Nam và Nhật Bản nâng cấp quan hệ lên mức cao nhất vào ngày 27 Tháng Mười Một, 2023, là dấu hiệu quan tâm chung khi Trung Quốc nỗ lực gia tăng ảnh hưởng mọi mặt ở khu vực.
Sau cuộc họp giữa Thủ Tướng Nhật Fumio Kishida với Chủ Tịch Nước Võ Văn Thưởng hôm Thứ Hai tại thủ đô Tokyo, bản thông cáo chung được đưa ra sau đó nói rằng hai bên nâng cấp quan hệ lên thành “Đối tác chiến lược toàn diện” để “cùng thúc đẩy quan hệ hợp tác trên mọi lĩnh vực lên tầm cao mới và mở rộng sang những lĩnh vực hợp tác mới.”
Theo đó, hai nước thỏa hiệp nâng cao sự hợp tác an ninh chung để tăng “hiệu quả các cơ chế đối thoại, tham vấn quốc phòng hai nước”… “đào tạo nguồn nhân lực, chuyển giao trang thiết bị và công nghệ quốc phòng cho Bộ Quốc Phòng Việt Nam.” Hai nước đã ký hiệp định về chuyển giao công nghệ và thiết bị quốc phòng từ Tháng Chín, 2021.
Theo thông tấn AP, hai nước bắt đầu thảo luận về một chương trình viện trợ quân sự mới của Nhật cho các nước đang phát triển có chung quan điểm an ninh ở khu vực. Mới đây, Nhật đã thỏa thuận cung cấp hệ thống radar giám sát biển cho Philippines khi nước này đang có những căng thẳng tranh chấp biển đảo với Trung Quốc ở khu vực bãi Cỏ Mây (Second Thomas Shoal).
Ngoài viện trợ một số tàu cảnh sát biển cỡ nhỏ hoán cải từ tàu đánh cá, năm 2020, Nhật đã ký thỏa hiệp đóng mới cho Việt Nam sáu tàu cảnh sát biển trọng tải 1,000 tấn qua gói tín dụng $348 triệu, hiện chưa thấy tin tức bàn giao.
Nhật là nước có nhiều dự án đầu tư lớn hàng thứ ba tại Việt Nam và cũng là đối tác thương mại lớn hàng thứ tư của Việt Nam. Thương mại hai chiều năm 2022 đạt $50 tỷ. Những công ty kỹ nghệ hàng đầu của Nhật đầu tư sản xuất tại Việt Nam như Canon, Toyota, Honda, Panasonic, Bridgestone, góp phần biến nước này thành một trong những trung tâm sản xuất công nghệ của thế giới.
Hai tuần trước, hãng truyền hình NHK thuật lời một viên chức chính phủ Nhật cho hay Việt Nam là một trong hai nước được họ cân nhắc cung cấp trang bị quốc phòng qua chương trình “Viện trợ an ninh chính thức” (Official Security Assistance) thường gọi tắt là OSA cho tài khóa bắt đầu từ Tháng Tư năm tới.
Mới đây, Nhật Bản cũng đã đạt những thỏa thuận cuối cùng để cung cấp một số tàu tuần tra cho Bangladesh ngay trong tài khóa này. Malaysia và Fiji cũng chuẩn bị nhận được các trang bị. Việt Nam thì đang có những tranh chấp chủ quyền biển đảo với Trung Quốc tại Biển Đông. Trung Quốc ngăn cấm Việt Nam dò tìm và khai thác dầu khí trong phạm vi “lưỡi bò” dù hoàn toàn nằm trong vùng biển đặc quyền kinh tế của Việt Nam, theo Công Ước Quốc Tế về Luật Biển UNCLOS.
Bắc Kinh từng đe dọa đánh chiếm các vị trí Việt Nam trấn giữ tại quần đảo Trường Sa nếu nhất định tiến hành các kế hoạch dò tìm và khai thác dầu khí trong phạm vi “lưỡi bò” mà Trung Quốc ngang nhiên tuyên bố chủ quyền dựa vào sức mạnh quân sự ăn trùm, bất chấp các quy định quốc tế.
Hà Nội từng được tin phải bồi thường cho nhà thầu Rapsol cả tỷ đô la khi buộc họ bỏ ngang cuộc khoan tìm dở dang ở khu vực mỏ Cá Rồng Đỏ, bồn trũng Nam Côn Sơn.
Theo NHK, chính phủ Nhật dự trù dàn xếp các thỏa thuận cụ thể với hai nước Việt Nam và Djibouti về những trang bị gì sẽ có thể được cung cấp. Djibouti là một nước nhỏ, diện tích chỉ có hơn 23,000km2 ở khu vực gọi là “Sừng Phi Châu” (Horn of Africa), Nam giáp Somalia, Eritrea phía Bắc, Ethiopia ở Tây Nam, Biển Đỏ và vịnh Aden phía Đông.
Nhật Bản là nước thứ sáu trở thành “Đối tác chiến lược toàn diện” của Việt Nam sau Trung Quốc, Nga, Ấn Độ, Nam Hàn và Hoa Kỳ. (TN) [kn]
