HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Việt Nam ước tính xuất cảng hàng hóa sang Mỹ có thể bị giảm đến một phần ba nếu thỏa thuận thuế quan như ông Donald Trump, tổng thống Mỹ, loan báo được áp dụng.
Hãng tin Bloomberg hôm Thứ Năm, 24 Tháng Bảy, cho hay như vậy, dựa theo các phân tích nội bộ được giới chuyên viên kinh tế trong nước thuộc “Tổ Tư Vấn Kinh Tế Của Thủ Tướng” báo cáo cho ông Phạm Minh Chính, thủ tướng.
Theo nguồn tin trên nếu các loại hàng hóa Việt Nam xuất cảng sang Mỹ mà bị thuế quan từ 20% đến 40% như Tổng Thống Trump loan báo, hàng xuất cảng sẽ giảm xuống dẫn đến số tiền thu về sẽ bị giảm mất $37 tỷ. Những ngành sản xuất bị ảnh hưởng nặng nhất gồm kỹ nghệ điện tử, máy móc, quần áo da giày, giường tủ, bàn ghế, bản báo cáo nói trên viết.
Người ta cho rằng các công ty sản xuất tại Việt Nam sẽ phải gánh chịu toàn bộ thuế quan bị Mỹ áp đặt, theo ý kiến của một người hiểu biết về các ước tính đó. Người này nói thêm, dù vậy, các nhà nhập cảng (công ty nhập cảng ở Mỹ) nhiều phần sẽ phải gánh một phần số tiền thuế quan đó.
Theo họ, các ngành công nghệ điện tử sẽ bị ảnh hưởng nặng nhất nên người ta ước tính xuất cảng các hàng hóa loại này có thể bị giảm đến $15 tỷ. Bản báo cáo nói trên viết như vậy và cho rằng thuế quan Mỹ gây ra “rủi ro trực tiếp cho khả năng bền vững của chuỗi cung ứng các loại sản phẩm điện tử.”
Việt Nam xuất cảng sang thị trường Mỹ một số lượng hàng hóa trị giá khoảng $120 tỷ trong năm 2024, dựa theo các thống kê chính thức. Bản báo cáo mà hãng tin Bloomberg đọc được, đề ngày 11 Tháng Bảy, tức hơn một tuần lễ sau khi ông Trump loan báo mức thuế quan cho hàng hóa Việt Nam trên mạng xã hội Truth Social từ 20% đến 40%.
Cho tới nay, ba tuần lễ đã trôi qua, người ta vẫn không thấy phía Việt Nam cũng như chính phủ Mỹ công bố bản thỏa hiệp. Phía Việt Nam giữ im lặng hoàn toàn sau khi đưa tin cuộc điện đàm của ông Tô Lâm, tổng bí thư đảng CSVN, với ông Trump “thống nhất tuyên bố chung Việt Nam-Mỹ về khuôn khổ hiệp định thương mại đối ứng, công bằng và cân bằng.”
Nhưng đến nay không ai thấy mặt mũi của “tuyên bố chung” đã được “thống nhất” đó chứ đừng nói bản thỏa hiệp. Người ta chỉ thấy truyền thông Mỹ tiết lộ hai bên vẫn còn đang đàm phán về các điều khoản trong bản hiệp định gồm cả xác định thế nào là hàng Việt Nam sản xuất, thế nào là hàng Việt Nam xuất cảng nhưng thật ra là hàng Trung Quốc “đội lốt” để tránh thuế quan cao.
Ông Trump muốn áp đặt các loại hàng Trung Quốc “đội lốt hàng Việt” đến 40% thuế quan, nhiều phần muốn ngăn chặn các trò tránh né thuế quan cao đánh vào hàng xuất cảng trực tiếp từ Hoa Lục. Điều này đẩy Việt Nam vào thế khó xử. Mỹ là thị trường xuất cảng lớn nhất của Việt Nam trong khi Trung Quốc lại là nguồn cung cấp từ nguyên vật liệu đến phụ tùng, bộ phận rời các loại để các hãng xưởng tại Việt Nam lắp ráp, biến chế để xuất cảng.
Nhưng đến nay, người ta vẫn chưa thấy chính phủ Mỹ công bố rõ rệt tiêu chuẩn thế nào là hàng của một nước, và ở mức độ nào thì bị coi là hàng “đội lốt” để qua mặt thuế quan Mỹ.
Theo Bloomberg, tài liệu nội bộ của Việt Nam chứa đựng những từ ngữ trực tiếp nói rõ chính sách thuế quan của Mỹ là nhằm kềm chế Trung Quốc. Ông Trump dùng nó như một khí cụ “kềm chế Trung Quốc phát triển phi mã” và nhằm “khôi phục vị thế” của Mỹ.
Nhà cầm quyền Việt Nam bị bất ngờ khi Tổng Thống Trump loan báo mức thuế quan ngày 2 Tháng Bảy nên họ vẫn đang cố điều đình để giảm mức thuế quan đó. Cho nên, người ta thấy ông Trump loan báo ông đã thỏa thuận thuế quan với Indonesia, Nhật, Philippines, bên cạnh việc gửi thư thông báo mức thuế quan đến hơn chục nước khác, trong khi vẫn không có gì chính thức với Việt Nam được xác nhận.
Một mặt vẫn thương thuyết để giảm thuế quan, một mặt Hà Nội ra lệnh bắt giữ gắt gao hơn các loại hàng giả, hàng nhái mà Mỹ từ nhiều năm nay vẫn dù kêu ca cũng không thấy nhúc nhích. Đồng thời, ngày 8 Tháng Bảy vừa qua, Hà Nội cũng ra lệnh kiểm soát gắt gao hơn về “xuất xứ hàng hóa” khi xuất cảng hầu tránh phản ứng của Washington.
Bản báo cáo của “Tổ Tư Vấn Kinh Tế Của Thủ Tướng” cho thấy các thử thách mà các công ty tại Việt Nam đang đối mặt khi diễn giải các thỏa thuận. Họ cần nhiều nỗ lực thuyết phục phía Mỹ để, với thành phần tỉ lệ nội địa hóa bao nhiêu, được coi là hàng Việt Nam. (NTB) [qd]
