Đông Xuyên tên thật là Nguyễn Gia Trụ, sinh ngày 15 Tháng Mười Hai, 1906, trong một gia đình dòng dõi nhà Nho tại làng Đông Ngạc (làng Vẽ), phủ Hoài Đức, tỉnh Hà Đông.
Thuở nhỏ, ông học theo học chữ Hán, năm 16 tuổi mới chuyển sang học Quốc Ngữ và tiếng Pháp. Học đến năm thứ ba hệ trung học phổ thông, thì ông chuyển đến Hải Phòng, vừa đi làm vừa học thêm (1927).
Năm 1929, ông thi đỗ thư ký Thương Chính (Quan Thuế) Hải Phòng, bắt đầu cuộc đời công chức ở đây.
Năm 1930, ông có thơ đăng trên An Nam Tạp Chí, và đã được thi sĩ Tản Đà khen ngợi. Kể từ đó, thơ ông lần lượt được đăng trên các báo, như Phụ Nữ Tân Văn, Văn Học Tập San, Bách Khoa, Sinh Lực, Văn Đàn, Phổ Thông, Văn Hóa Nguyệt San…
Năm 1931, ông được thuyên chuyển đi Bạch Hạc (Việt Trì,) rồi sau đổi về Hà Nội.
Năm 1954, sau khi ký kết Hiệp Định Genève, ông di cư vào Nam, tiếp tục làm ở Nha Quan Thuế cho tới khi về hưu tại Sài Gòn.
Tác phẩm:
Mấy Vần Thơ (1936)
Thuyền Thơ (nhà xuất bản Nguyễn Hiến Lê, Tháng Bảy, 1958)
Gió Nồm (gồm thơ sáng tác và thơ dịch, tự in ronéo để tặng thân hữu).
Bến Chiều
Tuyển Tập Thơ Hán Việt (thơ dịch)
Ngoài ra, ông còn dịch gần 40 truyện Liêu Trai Chí Dị của Bồ Tùng Linh.
Thuyền thơ
Trời xuân dịu, vàng vàng ánh nắng
Nước xuân đầy, trắng trắng làn sông
Thuyền ai biệt bến sông Hồng
Một người thơ thẩn trên sông tiễn thuyền
Mặt trời đỉnh núi nghiêng nghiêng
Gió lên, sóng giỡn, con thuyền như say
Thuyền đi đâu thế, hôm nay?
Thuyền say vì nước, ta ngây vì thuyền!
Thuyền đi nhé! vào miền mây nước
Hồn thơ ta hẹn ước cùng đi
Nước mây tự trước đi về
Lạ gì trôi dạt? Lạ gì lênh đênh?
Thuyền ơi! Cùng kiếp phù sinh
Cái phiêu lưu, cái bồng bềnh, giống nhau
Phiêu lưu là biết về đâu?
Bồng bềnh chót với cao sâu hẹn hò!
Thuyền đi nhé! Tiền đồ đẹp lắm
Vào mênh mông mà tắm phong quang!
Hương rừng, gió thốc đầy xoang
Ráng chiều, bóng rọi huy hoàng trên sông!
Giờ, được lúc sông trong, trời tốt
Thuyền đi… đi… mai mốt lại về
Hồn thơ ta chở khi đi
Tình thơ thuyền đến hôm về nặng thêm!
Thoi thóp bóng, đàn chim về núi
Dòng sông xa… trông dõi thuyền xa…
Thuyền xa, lủi thủi lại nhà
“Người thơ” đêm mộng “người hoa” dưới thuyền
Đông Xuyên
1948
LTS: Nhằm mục đích tạo thêm tình thân ái giữa bạn đọc và tòa soạn, nhật báo Người Việt trân trọng kính mời quý bạn đọc, thân hữu tham gia “Vườn Thơ Người Việt,” bằng tất cả mọi thể loại thơ.
Xin gửi về địa chỉ email: [email protected], hoặc “Vườn Thơ Người Việt” 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683.
