HẢI PHÒNG (NV) – Ông Phạm Thanh Bình, cựu chủ tịch HÐQT kiêm tổng giám đốc tập đoàn đóng tàu Vinashin, bị tuyên án 20 năm tù trong buổi kết thúc phiên tòa sơ thẩm ở Hải Phòng hôm Thứ Sáu, 30 Tháng Ba, 2012.
9 quan chức trong tập đoàn đóng tàu Vinashin ở phiên tòa sơ thẩm tại Hải Phòng. (Hình: TTXVN)
Các thuộc cấp của ông bị kêu án từ 19 năm tù đến 10 năm tù. Tất cả đều bị truy tố theo khoản 3 điều 165 của Luật Hình Sự Việt Nam (gây thiệt hại từ 1 tỉ đồng trở lên hoặc gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng).
Ông Phạm Thanh Bình bị bắt từ Tháng Tư 2011 rồi sau đó thêm 8 quan chức cao cấp khác của tập đoàn bị bắt theo. Còn hai quan chức cũng bị truy tố nhưng đang trốn ở ngoại quốc.
Tập đoàn đóng tàu Vinashin đã được chế độ Hà Nội hậu thuẫn tối đa về mọi mặt trong chủ trương và tham vọng đưa kỹ nghệ đóng tàu của Việt Nam lên hàng thứ tư trên thế giới, sau Nam Hàn, Trung Quốc, và Nhật Bản. Nhưng đến năm 2010 thì gần như sụp đổ hoàn toàn với tổng số nợ trong ngoài nước lên hơn $4 tỉ USD không trả nổi.
Ðể tránh cho tập đoàn này sụp đổ, nhà cầm quyền Hà Nội đã xé tập đoàn Vinashin ra làm ba. Vinashin căn bản chỉ còn lại phần đóng tàu và được bơm cho một số tiền để trả lương cho mấy ngàn nhân viên trong suốt nhiều tháng.
Vì Vinashin sụp đổ, không trả nổi nợ, các tổ chức lượng giá tư vấn đầu tư quốc tế đã hạ thấp điểm đáng tin cậy của Việt Nam trên thị trường tín dụng quốc tế.
Tuy nhiên, tại phiên tòa này các bị cáo chỉ bị xử xung quanh số tiền thất thoát 910 tỷ đồng, khoảng 46 triệu đô la, mà ông Bình và các thuộc cấp gây ra trong 3 dự án khác nhau.
Ngoài Phạm Thanh Bình, ông Trần Văn Liêm, 57 tuổi, nguyên trưởng ban Kiểm Soát của Vinashin và nguyên tổng giám đốc công ty Viễn Dương bị kêu án 19 năm tù. Tô Nghiêm, 55 tuổi, nguyên chủ tịch công ty TNHH công nghiệp tàu thủy Cái Lân, nguyên tổng giám đốc công ty cổ phần đầu tư phát triển khu kinh tế Hải Hà (Quảng Ninh) bị 18 năm tù.
Nguyễn Văn Tuyên, 50 tuổi, nguyên giám đốc công ty CP công nghiệp tàu thủy Hoàng Anh Vinashin) 16 năm tù giam; Trịnh Thị Hậu, 48 tuổi, nguyên tổng giám đốc công ty tài chính TNHH một thành viên CNTT) 14 năm tù giam; Ðỗ Ðình Côn, 60 tuổi, nguyên kế toán trưởng, phó tổng giám đốc công ty cổ phần CNTT Hoàng Anh Vinashin, 10 năm tù giam; Hoàng Gia Hiệp, 40 tuổi, nguyên phó tổng giám đốc VFC, 13 năm tù giam; Trần Quang Vũ, 54 tuổi, nguyên tổng giám đốc Vinashin, nguyên tổng giám đốc tổng công ty CNTT Nam Triệu, 11 năm tù giam.
Hiện nay, Hồ Ngọc Tùng, nguyên tổng giám đốc công ty tài chính TNHH một thành viên công nghệ Tàu thủy, và Giang Kim Ðạt, 34 tuổi, nguyên trưởng phòng kinh doanh công ty vận tải Viễn Dương Vinashin, cũng bị truy tố nhưng đang trốn ở nước ngoài.
Tháng 5, 2011, báo chí ở Việt Nam thuật lời Trần Văn Truyền, tổng thanh tra chính phủ, nói những người nói trên có “9 sai phạm,” ngoài chuyện “làm trái quy định” của nhà nước, còn có biểu hiện “móc ngoặc” để tư lợi và tham nhũng. Phiên xử cho thấy họ chỉ bị truy tối theo tội danh “cố ý làm trái…”
“Hội Ðồng Xét Xử” chỉ “nghị án” trong vòng một giờ đối với một vụ án nghiêm trọng và phức tạp với 9 bị cáo. Ðiều này chứng tỏ đây là một loại án “bỏ túi” mà người ta thường nói đến. Bộ Chính Trị quyết định mức án cao thấp rồi ra lệnh cho đám đảng viên ở tòa án thi hành. Nhiều vụ án chính trị chỉ “nghị án” có vài phút là đã tuyên án, không đủ thời giờ đánh máy chứ đừng nói tới “nghị án.”
“Chiến lược cải cách của nhà cầm quyền CSVN có vẻ như không đặt ưu tiên vào việc siết chặt sự kiểm soát hoạt động cũng như minh bạch hóa hoạt động của đám quốc doanh.” Jonathan Pincus, giám đốc chương trình Giảng dạy Kinh tế học Fulbright ở Sài Gòn phát biểu khi được thông tấn Reuters phỏng vấn.
Trước khi phiên tòa khai diễn, một chuyên gia kinh tế cho rằng dù bỏ tù đám quan chức Vinashin bao nhiêu năm cũng không quan trọng đối với các nhà đầu tư quốc tế. Họ chỉ muốn nhìn thấy các chính sách kinh tế tài chính ở Việt Nam công khai, minh bạch và nhà cầm quyền thật sự muốn chống tham nhũng.
Người ta tin rằng bất cứ tập đoàn hay tổng công ty quốc doanh nào của Việt Nam, khi bị lôi ra trước ánh sáng đều chỉ là những núi rác được bọc bằng một lớp vỏ hào nhoáng. Tổng thanh tra nhà nước Trần Văn Truyền từng phải kêu lên “đụng đâu cũng thấy sai phạm” cách đây 5 năm. (TN)
