Trước hạn chót khai thuế Tháng Tư

Luật Sư LyLy Nguyễn

Ai cũng biết chỉ còn hơn mười ngày nữa là ngày chót phải hoàn tất khai thuế cho năm 2012. Phần đông những người đóng trội thuế năm qua đều gởi tờ khai từ một hai tháng trước và hầu hết cũng đã nhận được tiền thuế dư do Sở Thuế Vụ Liên Bang IRS (Internal Revenue Services) hoàn lại.

Tuy nhiên theo thống kê hàng năm của IRS trên khắp lãnh thổ Hoa Kỳ vẫn còn cả triệu người chờ đến ngày cuối mới gởi tờ khai nhất là vào những giờ sau cùng. Muốn thuế được hợp lệ không bị phạt vì khai chậm phải có con dấu bưu điện đóng trước 12 giờ đêm ngày Thứ Ba 17 Tháng Tư năm 2012 (năm nay 15 Tháng Tư rơi vào Chủ Nhật và 16 là ngày lễ). Ðể giúp mọi người bắt kịp hạn định, các trạm bưu điện khắp nơi thường đặc biệt đóng cửa rất trễ trong ngày 17 Tháng Tư, có nơi mở cửa đến đúng 12 giờ đêm.

Lý do nhiều người muốn khai trễ thường vì có lợi tức lớn hoặc trong năm khấu trừ thuế ít nên phải đóng thêm một số tiền lớn, dĩ nhiên chẳng ai muốn thanh toán tiền thuế sớm cho IRS kể như cho vay không lãi. Một số đông khác vì muốn khai miễn trừ theo mục nên cần thêm thời gian truy tìm chứng từ, biên lai các chi phí hội đủ điều kiện.

Ngoài ra cũng có nhiều người quá bận rộn với công ăn việc làm hay đang xuất ngoại như về Việt Nam chẳng hạn nên không khai kịp, hoặc cũng có nhiều người khác không để ý đến thuế má nên quên đi hoặc hiểu lầm là được miễn khai mà bỏ qua luôn. Ðể tránh những nhầm lẫn hay thiếu sót có thể đưa đến hậu quả tốn tiền phạt sau đây là những điều nên kiểm điểm lại cho những vị nào chưa khai thuế.

Ðối với những ai vì lý do quá bận hay muốn thêm thời gian soạn tờ khai thuế có nhiều mục rắc rối thay vì phải gởi tờ khai trước hạn 17 Tháng Tư thì có thể xin gia hạn bốn tháng cho tới 15 Tháng Tám bằng cách điền và gởi đi mẫu 4868 (Form 4868, Application for Automatic Extension of Time to File U.S. Individual Income Tax Return).

Mẫu này có thể lấy trong Internet, nhu liệu soạn thuế hay hỏi bất cứ hãng soạn thuế nào cũng có. Phải nhớ gởi mẫu này trước 12 giờ đêm 17 Tháng Tư và dù được tự động gia hạn người khai vẫn phải gởi kèm theo ít nhất 90% số tiền thuế ước lượng phải đóng. Mẫu 4868 chỉ giúp kéo dài thời gian và IRS vẫn tính tiền lãi cộng thêm tiền phạt với lãi suất 0.5% mỗi tháng.

IRS căn cứ vào các dữ kiện do các chủ nhân trả lương báo cáo để truy ra những người không khai rồi tự thiết lập tờ khai tính số tiền thuế phải đóng thêm vào tiền phạt trốn khai lên tới 25% cộng thêm tiền phạt trả chậm 0.5% mỗi tháng và có thể bị phạt thêm 75% nữa về tội man trá chưa kể đến trường hợp nặng có thể bị truy tố ra tòa về tội trốn thuế (tax evasion). Khi không khai thuế dĩ nhiên đương sự phải chịu hậu quả “cá nằm trên thớt” để cho đao phủ IRS muốn chém sao cũng phải chịu.

Cũng có người không am tường những thay đổi trong luật thuế hàng năm nên thường vướng phải nhầm lẫn có hậu quả tốn tiền phạt thí dụ như một số đông đinh ninh rằng những người đi học được miễn trừ không phải khai thuế. Ðây là một nhầm lẫn rất tai hại vì tin thế nên nhiều sinh viên không khai thuế đến khi IRS truy ra thì rắc rối vô cùng vì bị liệt vào tội cố tình trốn thuế như đã nêu trên.

Trong luật thuế không có điều khoản nào đặc biệt miễn cho người đi học không phải khai thuế cả. Họ vẫn phải khai thuế và đóng thuế như mọi người khác nếu có lợi tức bất kể từ nguồn nào, bất kể trình độ nào, theo học chính thức toàn thời gian hay chỉ học tạm thời với một vài tín chỉ.

Tuy nhiên người đi học được hưởng một khoản miễn trừ đặc biệt có tên là American Opportunity Tax Credit viết tắt là AOTC. AOTC thay thế Hope Credit và sẽ tiếp tục trong 2011 và 2012. Nhiều sinh viên trong dịp nghỉ hè đi làm việc tạm thời khi nhận việc thường điền mẫu W-4 đánh dấu vào ô “miễn trừ (exempt)” để khỏi bị khấu trừ thuế.

Nhiều người tưởng rằng có con đi làm việc thì không thể khai con là phụ thuộc (dependent). Ðiều này không đúng hẳn vì nếu trong năm thuế cha mẹ có cấp dưỡng nửa năm trở lên thì có quyền khai con là phụ thuộc để giảm chi phí đã chi ra cho con nếu có, thí dụ như chi phí y tế chẳng hạn với điều kiện hội đủ điều kiện quan hệ gia đình và hợp lệ di trú.

Ðiều cần phân biệt rõ ràng cấp dưỡng là tiền chi ra chứ không phải là tiền thâu vô và áp dụng cho con cái dưới 19 tuổi hoặc dưới 24 tuổi nếu còn đi học toàn thời gian, có nghĩa là theo học ít nhất trọn 5 tháng trở lên trong một niên học tại một học hiệu hoặc lớp dậy nghề được chính phủ công nhận.

Có người nghĩ rằng người già trên 55 tuổi được quyền bán nhà không đóng thuế. Ðiều này sai vì theo luật cũ ngày xưa chỉ những người già trên 55 tuổi mới được hưởng mức miễn trừ thuế bán nhà nếu lời tới $250,000. Theo luật mới hiện hành thì tuổi tác không thành vấn đề, ai làm chủ một ngôi nhà trong năm năm và cư ngụ tại đó ít nhất hai năm liền sau đó bán đi thì có thể được miễn đóng thuế bán nhà nếu có lời tới $250,000 ($500,000 nếu vợ chồng khai chung).

Cũng có một số khác tưởng thuế mua bán (sale tax) khai giảm được, điều này hoàn toàn không đúng. Trước năm 1987 mọi người được quyền khai giảm tiền thuế mua sắm hàng ngày nhưng từ năm 1986 luật thuế đã hủy bỏ điều khoản này. Tuy nhiên thuế trả cho những vật dụng dùng trong mục đích thương mại thì vẫn có thể khai giảm được với điều kiện không phải sử dụng cho cá nhân.

Một nhầm lẫn thông thường khác cho rằng vợ chồng phải khai thuế chung. Ðiều này cũng không đúng vì mọi cặp vợ chồng đều có quyền khai thuế chung (married filing jointly) hay riêng từng người (married filing separately) tùy ý. Vợ chồng khai như hai người độc thân thường phải trả thuế nhiều hơn là khai chung nhưng cũng có trường hợp đặc biệt khai riêng có lợi hơn.

Lấy thí dụ một trong hai vợ chồng có chi phí y tế hay chi phí linh tinh đáng kể nhưng bị hạn chế theo mức 7.5% và 2% tổng số lợi tức điều chỉnh (theo thứ tự). Nếu lợi tức của chồng là $10,000 và lợi tức của vợ là $90,000 kể chung thành $100,000 thì chỉ khai được chi phí y tế nhiều hơn $7,500 và khai chi phí linh tinh hơn $2,000. Ngược lại nếu vợ chồng khai riêng thì người chồng chỉ cần có chi phí y tế từ $750 và chi phí linh tinh từ $200 cũng đã khai giảm được rồi. Như vậy khai riêng sẽ được lợi thế hơn $8,850 ($7,500 cộng $2,000 trừ đi $750 cộng $200).

Trong mùa khai thuế nhiều người không muốn nhức đầu nên giao cho các dịch vụ khai thuế soạn giúp. Phần đông những người soạn thuế đều đứng đắn cẩn trọng khai đúng theo tình trạng của thân chủ và có ký tên trên tờ khai. Tuy nhiên cũng có kẻ thiếu lương tâm muốn lấy tiền công cao nên đề nghị khai nhiều khoản phóng đại hoặc bịa đặt cốt bớt nhiều thuế khiến IRS dễ để ý. Dĩ nhiên người khai thuế bao giờ cũng phải chịu trách nhiệm hoàn toàn về tờ khai của mình chứ không đổ cho người soạn được.

Những mục khai bất hợp pháp hàng đầu trong danh sách truy xét của IRS gồm có lập trương mục tín dụng ở ngoại quốc để chuyển dấu bớt lợi tức, lạm dụng khai chi phí cá nhân thành chi phí nghiệp vụ, ngụy tạo Phụ Lục C hay Phụ Lục E khai buôn bán kinh doanh lỗ lã và thông dụng nhất là ngụy tạo hoặc thổi phồng miễn trừ theo Phụ Lục A như tài vật hiến cho từ thiện, chi phí y nha khoa, chi phí công tác và đôi khi còn khai man số người phụ thuộc trong gia đình.

Nên thận trọng khi gặp những người soạn thuế hứa hẹn khai cho được hoàn lại nhiều tiền thuế hơn những người soạn khác. Ngoài ra phải để ý có người soạn cùng ký vào tờ khai thuế khi gởi đi và đưa cho bản sao. Ðừng bao giờ ký sẵn vào tờ khai trống rồi giao khoán cho người khác điền vào mà gởi đi.

Cũng như thường lệ người viết xin xác nhận nội dung của những loạt bài tìm hiểu luật pháp này chỉ có mục đích sử dụng với tính cách thông tin (information) giúp quí độc giả một vài kiến thức tổng quát căn bản về luật pháp Hoa Kỳ mà thôi và không thể coi như liên hệ của luật sư với thân chủ (attorney-client relationship). Do đó nếu có vấn đề liên quan đến luật, quí độc giả vẫn cần phải thảo luận với luật sư chuyên môn về trường hợp của quí vị.

Nếu cần tham khảo riêng xin liên lạc với Luật Sư LyLy Nguyễn tại văn phòng ở 2009 North Broadway, Santa Ana, CA 92706. Opportunity Tax Credit: (714) 531-7080.