Bác Sĩ Ðặng Trần Hào
LTS. Bác Sĩ Ðặng Trần Hào tốt nghiệp bác sĩ y khoa Ðông Phương tại Samra University, Los Angeles, năm 1987, và được mời tham dự hội đồng State Board về Châm cứu và Ðông dược. Mục này giúp cho ai muốn tìm hiểu về Ðông dược và muốn góp ý cho kho tàng đông dược phong phú hơn để phục vụ bệnh nhân. Quý vị có thể liên lạc bác sĩ tại điện thoại (714) 531-8229 hoặc email danghao@sbcglobal. net.
Ðầu gối là một khớp xương lớn và khỏe, nhưng lại không chịu được sức ép từ hai bên. Cấu trúc của đầu gối khiến nó dễ bị tổn thương và bị thoái hóa. Những người ăn uống nhiều, gây sức nặng quá bình thương hay bị đau đầu gối.
Ðầu gối hoạt động bình thường là phải uốn cong và duỗi thẳng được trong khi vẫn giữ được lực chống đỡ ổn định.
Trong khớp xương đầu gối có chứa chất lỏng hoạt dịch với cấu trúc gồm bốn đặc điểm: Sụn khớp, sợi bao khớp, ổ khớp và dây chằng củng cố.
Ðầu gối không được lung lay từ bên này qua bên kia. Bất cứ một sự khác thường nào xẩy ra và kéo dài nhiều ngày thì cần phải đi thày thuốc định bệnh và chữa trị như:
-Không thể di chuyển bình thường.
-Ðầu gối đau ngay cả khi không chịu áp lực tác dụng.
Ðầu gối bị sưng đỏ có thể là do thoái hóa hay bị viêm nhiễm hoặc bị bệnh gút (gout). Bệnh thoái hóa khớp xương là hình thái phổ biến nhất của bệnh viêm khớp, thường xẩy ra ở đầu gối là nơi khớp gánh chịu sức nặng của cơ thể, vì sụn nơi đây bị tàn phá mãnh liệt bởi những khối xương lớn, cứng, cử động liên tục và chèn ép nhau. Những chỉ dấu ban đầu của bệnh viêm khớp lộ ra khi sáng thức dậy vào lúc thời tiết bên ngoài ẩm ướt, bỗng cảm thấy cứng ở khớp xương đầu gối. Tiếp theo đó cử động thấy đau, càng vận động càng đau nhiều hơn.
Viêm khớp xương là do hậu quả của tuổi tác, vì mỗi 10 năm là một tiến trình thoái hóa khớp xương, mà khả năng tự bù đắp của cơ thể yếu kém hơn sự hư hỏng, nên khó tránh khỏi bệnh viêm khớp xương, như xương đầu gối.
Ðối với Ðông y ngoài vấn đề làm việc nặng nhọc quá sức và tuổi tác gây ra thoái hóa khớp xương làm viêm khớp xương, còn liên quan tới phong thấp, thận suy v.v…
Ðặc tính của thấp
Thấp có hai loại: Ngoại thấp, do ẩm thấp là chủ khí về cuối mùa hạ, hay gặp ở các nơi ẩm thấp và những người làm việc ở những nơi này. Nội thấp do tỳ khí suy, không kiện toàn tiêu hóa giữ lại trong cơ thể mà thành thấp.
Ðặc tính của thấp cảm thấy nặng nề chân tay và thường gây đau các khớp xương.
-Thấp là âm tà hay làm tổn thương dương khí, gây trở ngại cho khí vận hành. Thấp làm dương khí của tỳ khí bị giảm sút , ảnh hưởng tới sự vận hành của thủy thấp gây chứng phù thũng, ảnh hưởng tới vận hóa đồ ăn gây ra những bệnh về tiêu hóa như; nhạt miệng ăn kém, đầy bụng, ỉa chẩy, mót rặn.
-Bài tiết ra những chất đục, như tiểu tiện đục, đại tiện lỏng.
-Thấp hay gây dính, nhớt: Miệng dính nhớt, tiểu tiện khó, khi thụ bệnh khó trị hết hẳn, nên hay bị tái phát như phong thấp.
Các chứng bệnh hay xuất hiện do thấp:
-Phong thấp-hàn thấp-thử thấp-nhiệt thấp.
Riêng nhiệt thấp thường gây ra những bệnh nhiễm khuẩn ở đường tiết niệu, sinh dục, và tiêu hóa như viêm gan, viêm đường dẫn mật, ỉa chẩy nhiễm khuẩn, viêm niếu đạo, âm đạo, viêm bàng quang v.v…
Phong thấp nhiệt gây ra đau đầu gối
Những người tỳ vị hư hàn, bụng đầy chướng, ăn kém chậm tiêu, miệng dính, tay chân nặng nề mệt mỏi do nội tháp giữ lại trong cơ thể lâu ngày gây ra.
Một khi, khí hậu thay đổi có nhiều ẩm thấp sẽ ảnh hưởng tới bên trong. làm cơ thể gia tăng thấp sẽ gây những khớp xương bỉ nhức mỏi, cơ thể thấy nặng nề không thoải mái, nhức nơi cố định, tê chân tay và nhất là khớp xương đầu gối. Nếu thấp nhiều đi với nhiệt vào mùa hè thì ngoài đau khớp xương, sưng và đỏ ngoài da, kèm hơi khát nước và hơi nóng sốt. Lưỡi đỏ và rêu vàng trơn. Mạch sác và hoạt.
Thang thuốc
-Ðộc hoạt 9 grs
-Phòng phong 6 grs
-Bạch thược 9 grs
-Bạch truật 9 grs
-Phục linh 9 grs
-Tần giao 9 grs
-Xuyên khung 9 grs
-Ngưu tất 9 grs
-Uy linh tiên
-Dương qui 9 grs
-Thục địa 9 grs
– Ðào nhân 9 grs
-Can khương 9 grs
-Cam thảo 6 grs
Ðộc hoạt, tần giao: Hóa thấp, giảm đau.
Ðào nhân: Thông huyết.
Bạch truật, phục linh, can khương: Bổ tỳ khí để kiện toàn tiêu hóa.
Ngưu tất, thục địa: Nuôi dưỡng xương và thận, ngoài ra ngưu tất còn dẫn thuốc xuống đầu gối, thư giãn gân cơ.
Ðương qui, xuyên khung, thục địa, bạch thược: Bổ huyết, thông huyết, phối hợp với độc hoạt và trị đau nhức.
Phòng phong: Giải phong, giảm đau.
Cam thảo: Bổ khí và phối hợp các vị thuốc.
Thận âm suy gây ra đau đầu gối
Thận âm suy về chiều sẽ mệt mỏi hơn buổi sáng, càng về đêm hư hỏa (giả nhiệt) càng gia tăng. Nếu giả nhiệt nhiều thì gây thắt lưng đau và yếu, chân yếu bất lực, đau, chóng mặt, váng đầu, ù tai, mắt khô và mờ nhất vào buổi chiều, ăn lúc ngon lúc không, mệt mỏi, đau nhức mình, cổ, vai, chân tay, đàn ông xuất tinh sớm, đàn bà lạnh cảm và ra mồ hôi đêm. Lưỡi đỏ và khô. Mạch vi và sác.
Chủ trị: Bổ thận âm, thanh nhiệt, và giảm sưng.
Dùng bài: Lục Vị Ðịa Hoàng Thang
Gia:
-Tục đoạn 9 grs, đỗ trọng 9grs: Bổ thận và nhất là gia tăng sức mạnh cho đầu gối.
-Kim ngân hoa 9 grs, hoàng bá 9 grs, liên kiều 9 grs: Thanh nhiệt, giảm sưng và đau nhức.
Vì âm suy gây hư hỏa đốt âm ỷ các khớp xương, làm các khớp xương bị viêm và nhất là khớp xương đầu gối chịu sức nặng của toàn thân, phải di chuyển nên cọ xát nhiều, thường xẩy ra ở những người lớn tuổi, một khi thận không sinh đủ ra tủy để nuôi dưỡng khớp xương, làm khớp xương bị khô. Ðây là hai nguyên nhân chính do thận âm suy mà gây ra đau khớp xương đầu gối
Khi bị chứng đau đầu gối, chúng ta phải lưu ý đền chỗ đau của mình. Tránh hoạt động làm cho đầu gối bị đau thêm. Có thể dùng gậy đi lại giúp chúng ta giảm áp lực nhiều lên đầu gối.
Nếu bị viêm do phong thấp, có thể dùng những loại thuốc trừ phong thấp trên thị trường hay có thể tìm thầy thuốc cho thuốc giảm viêm, rồi sau đó phải dùng thuốc cho tiêu phong, tán thấp.
Còn nếu do thận âm suy gây ra viêm thì phải uống thuốc bổ thận và thanh hư hỏa giúp tiêu viêm, giam đau và sẽ khôi phục lại bình thường.
Nên luyện tập một cách từ từ. Tăng dần cường độ vận động cho đến khi tập được khoảng vài lần một ngày.
Chúng ta có thể duỗi thẳng chân ra và giữ thật thẳng, sẽ thấy dễ chịu hơn khi ngồi hoặc nằm và nhờ người khác cử động chân giúp chúng ta.
Có thể ngồi tập với máy đạp xe nhẹ nhàng và từ từ rất tốt.
