Ngô Ðồng
Dù hiện tình không mấy khả quan nhiều chuyên gia vẫn tin địa ốc trên đường hồi phục, tuy chậm chạp.
Bản phúc trình của Hiệp Hội Ðịa Ốc Hoa Kỳ (NAR) nói số lượng nhà đạt được hợp đồng mua bán trong tháng 4-2012 giảm mất 5.5% so với Tháng Ba trước đó sau 3 tháng liên tiếp gia tăng. Dù vậy, nếu so sánh với cùng thời kỳ này của năm ngoái thì vẫn gia tăng được 14.4%.
Trong cuộc hội thảo ngày Thứ Sáu tuần trước Hiệp Hội Chủ Bút các báo chuyên về Báo Ðịa Ốc, ba chuyên viên hàng đầu của kỹ nghệ địa ốc và tài trợ địa ốc tin rằng thị trường Hoa kỳ tiếp tục khuynh hướng hồi phục. Họ tin tưởng năm nay có thể được coi là năm mà giá nhà xuống thấp nhất, không thể xuống thấp hơn được nữa.
Theo các vị này, những bất định về trị giá nhà thấp bên dưới số tiền chủ nhà đang nợ, các cải cách thị trường tài trợ địa ốc cũng vẫn chưa rõ ràng, tiến trình đối phó với số lượng nhà bị xiết nợ chậm chạp trong khi vấn đề vay tiền ngân hàng khó khăn, vẫn là những trở ngại chính yếu ngăn cản sự phục hồi của thị trường địa ốc.
David Crowe, kinh tế gia trưởng và phó chủ tịch của Hiệp Hội Kỹ Nghệ Xây Nhà Toàn Quốc (NAHB), Lawrence Yun, kinh tế gia trưởng kiêm phó chủ tịch Hiệp Hội Ðịa Ốc Hoa Kỳ (NAR), Stan Humphries, kinh tế gia trưởng của công ty tiếp thị nhà qua mạng Zillow.com phát biểu trong cuộc hội thảo nói trên.
Dù thị trường có các dấu hiệu không được khả quan bao nhiêu suốt từ mấy năm nay, “Năm ngoái là năm tồi tệ nhất về số lượng nhà bán được trên thị trường trong suốt 60 năm qua.” Ông Crowe phát biểu.
NAHB dự báo số lượng nhà xây mới năm nay sẽ đạt số lượng 19% cao hơn năm ngoái, tức từ 434,000 hồi năm ngoái lên khoảng 516,000 đơn vị năm nay.
Theo phân tích của Lawrence Yun, nhu cầu mua nhà đang gia tăng dù có những lúc khựng lại. Theo ông này, các bản ước định trị giá nhà (appraisal reports) thấp hơn đã phá vỡ từ 15% đến 20% các vụ mua bán nhà. Tiêu chuẩn cứu xét đơn xin vay quá chặt chẽ cũng làm mất từ 15% đến 20% vụ bán nhà. Vấn đề này đang từ từ được giải quyết. Bên cạnh đó tình hình bán nhà dưới món nợ (short sales) và nhà bị xiết nợ (foreclosures) cũng đang giảm dần, từ chiếm một phần ba thị trường có thể xuống còn một phần tư thị trường trong năm nay và hy vọng chỉ còn 15% cho năm tới. Nhìn theo chiều hướng này, NAR cho rằng thị trường địa ốc sẽ khá hơn trong hai năm tới.
Ông Yun tin rằng “không có gì phải ngạc nhiên” nếu năm tới, số lượng nhà khởi sự xây mới gia tăng từ 60% đến 70% so với năm nay, hoặc trị giá nhà gia tăng trung bình khoảng 10% khi mà thị trường phản ứng nhịp nhàng theo sự gia tăng của nhu cầu tiêu thụ. Tuy nhiên, ông cho rằng cả hai khuynh hướng này không xảy ra thuận lợi cùng một lúc trừ phi các nhà lập pháp tránh được một cuộc căng thẳng ngân sách khi tiến gần đến chuyện tranh cãi về mức nợ cao nhất mà chính phủ được phép gánh chịu.
Nếu các nhà lập pháp không thể thỏa hiệp với nhau, hạn chót là ngày 31 tháng 12, hơn một ngàn tỉ đô la trong ngân sách chi tiêu của chính phủ liên bang sẽ tự động bị cắt bỏ bắt đầu từ đầu năm tới.
Trong khi đó, ông Humphries của công ty Zillow.com cũng tin là thị trường địa ốc đang trên đường hồi phục. Ông này cho rằng hiện ông lạc quan về tình hình thị trường hơn là một hai năm trước. Dù sao, ông cho rằng sự phục hồi không đồng đều có thể nhìn thấy phản ảnh qua các con số thống kê của từng khu vực thị trường. Ðồng thời, sự phục hồi cũng chỉ nhúc nhích từng bước nhỏ một.
Cũng trong tuần trước, định chế tài trợ Fannie Mae đưa ra bản tường trình nói nền kinh tế Mỹ tăng trưởng chậm lại khiến cho sự lạc quan về sự phục hồi của thị trường địa ốc bớt lạc quan hơn.
Không khác quan điểm bao nhiêu, hai tuần trước, Trung Tâm Nghiên Cứu Ðịa Ốc của trường đại Học Harvard tin rằng thị trường đang có những dấu hiệu hứa hẹn phục hồi nhưng cũng chỉ chậm chạp.
Nói chung giới chuyên viên có vẻ cùng có nhận định về chiều hướng của thị trường địa ốc.
Những cuộc nghiên cứu về giới tiêu thụ mấy tháng gần đây đều đi đến kết quả là phần động người trên đất nước này đều muốn làm chủ một căn nhà. Họ tin đây là cuộc đầu tư căn bản trong đời người.
Bản điều tra gần đây nhất của Fannie Mae xác nhận có tới 86% các người được phỏng vấn giữa tuổi từ 18 đến 34 nói họ hy vọng có cơ hội làm chủ một ngôi nhà khi hoàn cảnh cho phép.
“Lý do chính yếu để làm chủ một căn nhà cho gia đình ở không hoàn toàn tài chánh.” Bản nghiên cứu vừa kể viết. “Vấn đề quan trọng hơn của lý do làm chủ một ngôi nhà là người ta có thể kiểm soát được bầu khí chung quanh và sống trong một cộng đồng người ta lựa chọn, bên cạnh sự kiểm soát được các phí tổn cho chỗ ở.”
