Trả lời câu hỏi
* Câu hỏi của độc giả Thu Nguyệt:
Thưa ông, khi mùa Hè đến, tôi thấy các chợ đều rao bán loại dưa hấu không hột, nếu đã không hột thì người ta lấy cây ở đâu ra để trồng? Còn cây ổi không hột của tôi hai năm đầu không có chút hột nào, năm vừa qua, 2011 trái lại có năm, bẩy hột, ông cho biết tại sao và vui lòng chia sẻ, cám ơn ông.
Dưa hấu (Hình: tp)
*Nhà văn Nguyễn Dũng Tiến trả lời:
Thưa bà, câu hỏi của bà rất thú vị, khoa học và kỹ thuật của nhân loại nói chung đã đi một bước quá xa và Hoa Kỳ đang dẫn hàng đầu nói riêng. Tại Hoa Kỳ, có những công ty với phòng thí nghiệm rất lớn, đã trả tiền lương cho những chuyên viên về huyết thống, di truyền chỉ chuyên tìm tòi, lai tạo giống vật, giống cây mới, Ví dụ giống gà thịt lông trắng (cornish x) bán sống trong các trại gà hoặc thịt được bán trong các siêu thị với giá thật rẻ đều đến từ sự lai giống. Một con gà con khi mới nở chỉ lớn hơn cục bông gòn, hai tháng sau đã nặng hơn 11 cân Anh hay bằng 5 ký hay tương đương trọng lượng của một con gà nòi lớn loại đá đòn thường thấy ở Việt Nam, loại gà đá này phải cần đến hai năm mới có đủ xương cốt nặng đến 5 ký. Chúng lớn nhanh đến độ không thể tự mang nổi trọng lượng của chính chúng trên đôi chân, chúng không thể đi, máng nước chỉ cách gang tay, chúng đành chết vì khát, con nào sống sót đến khi trưởng thành sau sáu tháng cho đến một năm, có thể biến thành gần 10 ký thịt. Ðương nhiên chúng không thể làm công việc truyền giống khi chúng quá lớn như vậy, con người đã làm việc đó với những kỹ thuật chỉ có những phòng nghiệm tự tìm ra và đương nhiên không được phổ biến.
Cũng vậy, những phòng nghiệm đã tìm tòi, nghiên cứu bằng cách pha giống những loại dưa hấu khác nhau để đi đến một kết quả, tìm ra được vài loại dưa hấu thật ít hột, và có thể sau đó người ta đã dùng đến phương pháp nhiệt bức xạ để hủy bỏ luôn những hột còn sót lại rồi từ đó họ làm ra cây con từ trong ống nghiệm. Những trại trồng dưa hấu không hột đều phải mua cây con gián tiếp từ những phòng nghiệm đó, công trình lai tạo, cấy giống đã được những phòng nghiệm đó làm tai Trung Quốc, công việc chấm phấn để lai giống khá công phu, nhân công bên Trung Quốc rẻ, họ đã tạo ra được một giống dưa hấu đầy hột, những đặc tính di truyền được pha trộn tiềm ẩn trong hột, những hột này thành cây, cho trái nhưng trái sẽ không có hột.
Khoảng gần 20 năm trước, khi bang giao Việt Mỹ vừa được tái lập, nông dân Việt Nam đã mua lúa, giống tốt từ Hoa Kỳ và những tưởng sau vụ gặt đầu tiên, sẽ giữ lại hột để làm giống đồng thời bán hột lúa giống, đợt xạ hột từ những hột giống này đã không lên cây con, công ty nguyên thủy với phòng nghiệm tại Hoa Kỳ đã pha giống để lúa chỉ có thể lên được một lần, lần thứ hai vẫn phải tiếp tục mua hột của họ.
Ổi (Nguồn: e-food.vn)

Riêng cây ổi không hột của bà hai năm cho trái không hột, năm vừa qua lại có ít hột, chúng ta phải đi ngược lại dòng thời gian. Cây ổi không hột đầu tiên từ đâu ra? Những ai sống tại California đều biết, mỗi năm khi Tết đến, Việt kiều tại quận Orange đều tổ chức đón Xuân khá trọng thể, gia đình nào cũng có một vài chậu hoa để đón Xuân, từ hoa cúc, hoa lan, hoa huệ, hoa mai cho đến những chậu hoa đào, trong những loại hoa đào nở sớm vào đầu Xuân cũng có nhiều mầu hoa đào khác nhau như trắng tinh, đỏ xác pháo, đến phấn hồng, cạnh ba mầu hoa trên, có một loại hoa đào nở ba mầu, mầu trắng chính khoảng 70%, sau đó điểm xuyết bằng những sọc từ phấn hồng cho đến đỏ đậm. Cộng đồng người Việt khá thích mầu hoa đào này, nhưng đôi người cũng khá thất vọng và đã đặt câu hỏi với chúng tôi: Tại sao có năm cây lại ra ba mầu trắng, hồng, đỏ ở ba cành khác nhau cùng trên một cây và không thấy đóa hoa nào đơn lẻ có cùng ba mầu. Thực sự, nguyên thủy của cây đào ba mầu này chỉ là một cành của cây hoa đào đỏ, một trong trăm ngàn cây hoa đào đỏ, bất ngờ ngày nào đó, giữa mùa hoa nở, một cành của cây bỗng dưng nở ra những mầu lạ, một bông hoa kép có ba mầu khác nhau, từ đó người ta đã dùng cành đó để ghép và tạo ra một giống mới. Nhưng trong giống mới đó, vẫn tiềm ẩn đặc tính của cây mẹ, khi thời tiết thay đổi đột ngột và những điều kiện đã từng thích hợp với cá tính của cây mẹ, một nhánh của cây đào ba mầu cũng sẽ trở lại đặc tính của cây mẹ. Các nhà vườn lớn chuyên ghép giống đào ba mầu này đã phải rất cẩn thận khi lấy cành để ghép, khi mùa hoa nở, họ phải kiểm soát những cây mẹ, cành nào trở ngược lại tính của cây mẹ, ra mầu đỏ, họ phải cắt bỏ ngay.
Cây cam rốn không hột (navel orange) chúng ta thường thấy bán ở mọi nơi đã được khám phá ra ở gần cuối thế kỷ 18 tại Ba Tây, giống không hột này cũng đến từ một cành của cây có hột, khoa học đã dùng nhiều phương pháp và kỹ thuật để làm mất hẳn chút di truyền về sự có hột trên giống này.
Cây ổi không hột của bà cũng vậy, trong cây vẫn tiềm ẩn một vài đặc tính của cây mẹ, có năm thời tiết thay đổi, cây cũng bị ảnh hưởng. Mong bà đón nhận lời giải thích của tôi đến ngang đây, còn làm cách nào cho cây không bị lại giống, điều đó hơn khả năng của tôi, cần phải những chuyên viên về lai giống. Cám ơn bà.

































































































