Nguyễn Văn Khanh
Ông Mitt Romney của đảng Cộng Hòa sửa soạn công bố danh tánh người được chọn đứng phó cho liên danh.
Tất cả các nhà báo được cắt cử săn tin về cuộc đua tiến vào Tòa Bạch Ốc 2012 đều biết điều đó vì từ đầu tuần đã có tin nói nội trong tuần này ông sẽ cho biết người được chọn là ai; những người từng góp tiền ủng hộ ông cũng được biết tin đó qua e-mail do chính ông gửi ra, đề nghị mỗi người đóng 3 dollars để dự cuộc bốc thăm, và vé độc đắc là “sẽ được gặp tôi và người đứng phó cho liên danh” ở một buổi vận động nào đó trong tương lai.
Tất cả những tin tức liên quan đến chuyện ông cựu thống đốc tiểu bang Massachusetts chọn người đứng phó trở nên sôi nổi hơn sau khi ABC NEWS cho hay nhận được tin “từ những nhân vật thân cận của ông Romney” nói rằng dánh sách cả mấy chục người có triển vọng được chọn “bây giờ đã rút xuống chỉ còn có vài người”, và tất cả đã được yêu cầu cho biết “sự trung thành của họ với người có thể trở thành tổng thống Mỹ tương lai như thế nào”, tức có tin tưởng vào chính sách, đường lối hoạt động, quan điểm của ông Romney hay không. Ông Sean McKeezie, một thành viên của Ủy Ban Vận Ðộng Tranh Cử của cựu Phó Tổng Thống Al Gore bảo khi câu hỏi này được đặt ra, điều đó có nghĩa là “họ đã chọn gần được người đứng chung liên danh”, và các nhà báo lại càng háo hức hơn nữa, hy vọng sẽ là người đầu tiên biết tên tuổi của người được mời.
Nhưng đến cuối ngày Thứ Sáu 20 Tháng Bảy 2012 vẫn chưa thấy các cố vấn của ông Romney “nhúc nhích”, trong lúc những lời đồn đãi về danh sách những ứng viên vào vòng chung kết được tung ra ngày một nhiều. Có lời đồn nói rằng ông sẽ chọn 2 chính trị gia thiểu số là ông Thượng Nghị Sĩ Marco Rubio (gốc Cuba) hay bà cựu Ngoại Trưởng Condoleezza Rice (người da đen), nhưng cũng có lời đồn cho rằng cựu Thống Ðốc Tim Pawlenty của tiểu bang Minnesota hoặc ông Thượng Nghị Sĩ Rob Portman của Ohio. Xin nhắc lại: Tất cả những nhân vật có tên nêu trên đều là những chính trị gia đang được đồn đãi, vì chưa ai nhìn thấy được danh sách thật sự những người có triển vọng, những người đã được thằm dò hay những người nằm trong danh sách ứng viên của vòng chung kết.
Dù chưa thấy bên ông Romney “nhúc nhích” nhưng rõ ràng có những dấu hiệu cho thấy ngày loan báo ông -hay bà ứng viên phó tổng thống- chắc chắn không còn xa. Trả lời phỏng vấn dành cho tạp chí National Review của phe bảo thủ, ông bảo rằng có thể người được chọn không nhất thiết phải là người có quan điểm giống ông; sau đó ông quyết định đưa 2 nhân viên đầy kinh nghiệm của đảng sang lập ủy ban chuyên giúp cho người đứng phó (ông cựu giám đốc chính trị Randy Bumps sẽ làm trưởng ban điều hành, ông Kevin Sheridan sẽ đặc trách truyền thông).
Nhưng câu hỏi cuối cùng vẫn là: Ai?
“Khó biết là điều đương nhiên, vì xưa nay chuyện chọn người vào chung liên danh bao giờ cũng là chuyện bí mật”, theo giải thích của ông Andrew Kohut, chủ tịch điều hành viện nghiên cứu Pew Research Center. “Ông Romney cần người giúp một tay để thắng cử, người được mời phải có đủ bản lĩnh để giúp ông và thay ông lãnh đạo quốc gia”, nhưng quan trọng nhất “vẫn là người phải góp phần đem lại thành công trong cuộc bầu cử mà đến giờ này các cuộc thăm dò đều cho thấy vẫn chưa ngã ngũ”.
Chính vì “chưa ngã ngũ” nên mọi dự đoán đang được dồn cho ông Pawlenty, Portman, Rubio và bà Nghị Sĩ Kelly Ayotte của tiểu bang New Hampshire. Các nhân vật được nhắc đến đều là những chính trị gia được cử tri mến mộ ở tiểu bang họ phục vụ, và những tiểu bang này đều nằm trong danh sách có thể quyết định ghế tổng thống ở cuộc bầu cử năm nay. Ngoài yếu tố trẻ trung, cả 4 chính trị gia này còn có sẵn những lợi điểm chính trị: Ông Rubio có thể giúp thắng Florida và thu hút phiếu tập thể cử tri Hispanic; ông Portman từng làm đại diện mậu dịch và giám đốc ngân sách quốc gia; ông Pawlenty thuộc giới bảo thủ, được thành phần cốt cán của đảng ủng hộ, 4 năm trước đây từng được ông John McCain cân nhắc trước khi chọn bà Sarah Palin; bà Ayotte thắng lớn trong cuộc bầu cử vừa rồi, được cử tri vùng Ðông Bắc quý trọng.
Chưa biết liệu những người này có ai lọt vào tới vòng chung kết hay không, nhưng mỗi lần họ xuất hiện với ông Mitt Romney trước công chúng thì tức khắc có những bản tin được phổ biến mang nội dung “đó là người ông Romney đang nhắm tới”. Chẳng hạn như bà Nghị Sĩ Kelly Ayotte chỉ mới ngồi cạnh ông Romney có một lần hôm bà chính thức báo tin ủng hộ ông, vài giờ sau đó là tin bà có thể đứng phó “bay” khắp nơi. Tin này trở thành “tin hàng đầu” sau khi đích thân ông ứng viên của đảng Cộng Hòa xác nhận bà Ayotte “nằm trong danh sách chừng 15 người” ông đang cân nhắc, và cũng tức khắc, các bình luận gia chính trị Mỹ thắc mắc ông ở Massachusetts chọn bà hàng xóm ở New Hampshire đứng chung liên danh “có phải là quyết định khôn ngoan hay không?”
